ಆಷಾಢ: ಒಳಮುಖ ಪಯಣದ ಮಾಸ
ಹೊರಗೆ ಮಳೆ ಬಿಡದೆ ಸುರಿಯುತ್ತಿದೆ. ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ನೀರು ನಿಂತಿದೆ. ಬಟ್ಟೆ ಒಣಗುವುದಿಲ್ಲ, ಹೊರಗೆ ಹೋಗುವ ಮನಸ್ಸಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕಳೆದ ತಿಂಗಳು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ಹಿರಿಯರು "ಆಷಾಢ ಅಲ್ವಾ, ಈಗ ಏನೂ ಹೊಸದು ಶುರು ಮಾಡಬೇಡ" ಎಂದು ಹೇಳಿರಬಹುದು. ಮದುವೆ ಇಲ್ಲ, ಗೃಹಪ್ರವೇಶ ಇಲ್ಲ, ಹೊಸ ಅಂಗಡಿ ಉದ್ಘಾಟನೆ ಇಲ್ಲ. ಹೊಸದಾಗಿ ಮದುವೆಯಾದ ಹುಡುಗಿ ತವರಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ.
ಆಷಾಢ ಕಳೆದು ಎರಡು ವಾರವಾಯಿತು. ಈ ವರ್ಷ ಅದರ ನಂತರ ಅಧಿಕ ಶ್ರಾವಣ ಬಂದಿದೆ, ನಿಜ ಶ್ರಾವಣ ಆಗಸ್ಟ್ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಹಿಂತಿರುಗಿ ನೋಡಿದರೆ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಬರುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರು ಈ ತಿಂಗಳನ್ನು ಯಾಕೆ ಅಶುಭ ಎಂದರು? ನಿಜವಾಗಿ ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದು ಅಶುಭ ಎಂದೇ? ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಏನನ್ನೋ ಹೇಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೆ?
ಹೊರಗಿನ ಕೆಲಸ ನಿಲ್ಲುವ ಕಾಲ
ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಹಳ್ಳಿಯ ಜೀವನವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಮುಂಗಾರು ಜೋರಾಗಿರುವ ಸಮಯ. ರೈತ ಬಿತ್ತನೆ ಮುಗಿಸಿರುತ್ತಾನೆ. ರಸ್ತೆಗಳು ಕೆಸರು, ನದಿಗಳು ತುಂಬಿ ಹರಿಯುತ್ತಿವೆ. ದೂರದ ಊರಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಕಷ್ಟ. ದೊಡ್ಡ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ ನೆಂಟರು ಬರುವುದು ಕಷ್ಟ. ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಣವೂ ಕಡಿಮೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಬೆಳೆ ಇನ್ನೂ ಹೊಲದಲ್ಲಿದೆ.
ಇಂತಹ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೊರಗಿನ ದೊಡ್ಡ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮುಂದೂಡುವುದು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ. ಆದರೆ ಹಿರಿಯರು ಅಲ್ಲಿಗೇ ನಿಲ್ಲಲಿಲ್ಲ. ಹೊರಗಿನ ಕೆಲಸ ನಿಂತಾಗ ಆ ಸಮಯವನ್ನು ಒಳಗಿನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟರು. ಆಷಾಢದ ಪೂರ್ಣಿಮೆ ಗುರು ಪೂರ್ಣಿಮೆ, ವ್ಯಾಸರನ್ನು ನೆನೆಯುವ ದಿನ. ಆಷಾಢ ಶುಕ್ಲ ಏಕಾದಶಿಯಿಂದ ಚಾತುರ್ಮಾಸ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ. ಸನ್ಯಾಸಿಗಳು ಊರೂರು ತಿರುಗುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಒಂದೇ ಕಡೆ ಉಳಿದು ಅಧ್ಯಯನ, ಜಪ, ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತಾರೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಆಷಾಢ ಶುಕ್ರವಾರಗಳು ದೇವಿಯ ಆರಾಧನೆಗೆ ಮೀಸಲು.
ಅಂದರೆ ಈ ತಿಂಗಳು ಖಾಲಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲ. ಹೊರಗೆ ಕಡಿಮೆ, ಒಳಗೆ ಹೆಚ್ಚು. ಇದನ್ನೇ ನಾನು ಒಳಮುಖ ಪಯಣ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತೇನೆ.
ಗುರು ಪೂರ್ಣಿಮೆ ಈ ತಿಂಗಳಲ್ಲೇ ಬರುವುದು ಕಾಕತಾಳೀಯ ಅನಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಗುರು ಎಂದರೆ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುವವನು ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹೊರಗೆ ಮೋಡ ಕವಿದು ಕತ್ತಲಾಗಿರುವ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಒಳಗಿನ ಬೆಳಕನ್ನು ನೆನಪಿಸುವ ಹಬ್ಬ. ಹೊರಗಿನ ಸೂರ್ಯ ಕಾಣದಿದ್ದಾಗ ಒಳಗಿನ ದೀಪವನ್ನು ಹುಡುಕು ಎಂಬ ಸೂಚನೆ ಅದರಲ್ಲಿದೆ.
ಬೀಜ ಮಣ್ಣಿನ ಒಳಗೆ ಇರುವ ಸಮಯ
ರೈತ ಬೀಜ ಬಿತ್ತಿದ ಮೇಲೆ ಏನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ? ದಿನಾ ಮಣ್ಣು ಅಗೆದು ಬೀಜ ಮೊಳಕೆ ಒಡೆದಿದೆಯೋ ಎಂದು ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಬೀಜ ಸಾಯುತ್ತದೆ. ಅವನು ಕಾಯುತ್ತಾನೆ. ಮಳೆ ತನ್ನ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಮಣ್ಣು ತನ್ನ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹೊರಗೆ ಏನೂ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಒಳಗೆ ಬೇರು ಇಳಿಯುತ್ತಿದೆ.
ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲೂ ಇಂತಹ ಕಾಲ ಬರುತ್ತದೆ. ಏನೂ ಮುಂದೆ ಹೋಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಇಲ್ಲ, ಹೊಸ ಅವಕಾಶ ಬರುತ್ತಿಲ್ಲ, ಮನಸ್ಸು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಂಕಾಗಿದೆ. ಬಹಳ ಜನ ಇಂತಹ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಗಾಬರಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನಷ್ಟು ಓಡುತ್ತಾರೆ, ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೊಸ ಯೋಜನೆ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ, ಇನ್ನಷ್ಟು ದಣಿಯುತ್ತಾರೆ.
ಆಷಾಢ ಹೇಳುವ ಪಾಠ ಬೇರೆ. ಎಲ್ಲ ಕಾಲವೂ ಬಿತ್ತುವ ಕಾಲವಲ್ಲ, ಎಲ್ಲ ಕಾಲವೂ ಕೊಯ್ಯುವ ಕಾಲವಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಕಾಲ ಬೇರು ಇಳಿಸುವ ಕಾಲ. ಆಗ ಹೊರಗೆ ಓಡುವ ಬದಲು ಒಳಗೆ ಇಳಿಯಬೇಕು.
ಒಳಗೆ ಇಳಿಯುವುದು ಎಂದರೆ ಏನು
ಒಳಮುಖ ಎಂದಾಕ್ಷಣ ಬಹಳ ಜನರಿಗೆ ಹಿಮಾಲಯದ ಗುಹೆ, ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ಧ್ಯಾನ ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದು ಬೇಕಿಲ್ಲ. ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿದ್ದುಕೊಂಡೇ, ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಲೇ ಒಳಗೆ ನೋಡಬಹುದು. ಇದಕ್ಕೆ ಮೂರು ಸರಳ ದಾರಿಗಳಿವೆ.
ಮೊದಲನೆಯದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವುದು. ದಿನವಿಡೀ ನಾವು ಹೊರಗಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಕೊಡುತ್ತಿರುತ್ತೇವೆ. ಊಟಕ್ಕೆ ಏನು, ಬಿಲ್ ಕಟ್ಟಿದ್ಯಾ, ಮೀಟಿಂಗ್ ಎಷ್ಟು ಗಂಟೆಗೆ. ನಮ್ಮನ್ನು ನಾವು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವುದು ಅಪರೂಪ. ನಾನು ಈಗ ಹೇಗಿದ್ದೇನೆ? ಯಾವುದು ನನಗೆ ಶಕ್ತಿ ಕೊಡುತ್ತಿದೆ, ಯಾವುದು ಶಕ್ತಿ ಹೀರುತ್ತಿದೆ? ಕಳೆದ ಆರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಯಾವುದನ್ನು ಮುಂದೂಡುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ? ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ತಕ್ಷಣ ಉತ್ತರ ಬರದಿರಬಹುದು. ಪರವಾಗಿಲ್ಲ. ಪ್ರಶ್ನೆ ಸುಪ್ತ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಎರಡನೆಯದು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು. ಒಳಗೆ ನೋಡಲು ಜಾಗ ಬೇಕು. ಆ ಜಾಗ ಸಿಗುವುದು ಏನನ್ನಾದರೂ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದಾಗ. ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆ ಟಿವಿ, ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆ ಫೋನ್, ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆ ಮಾತು, ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆ ಊಟ. ಚಾತುರ್ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರು ಕೆಲವು ಆಹಾರ ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದದ್ದು ಇದೇ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ. ಏನನ್ನಾದರೂ ಬಿಟ್ಟಾಗ ಮನಸ್ಸು ಎಚ್ಚರವಾಗುತ್ತದೆ.
ಮೂರನೆಯದು ಸಣ್ಣ ಸಾಧನೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ಒಂದೇ ಸಮಯಕ್ಕೆ, ಒಂದೇ ಜಾಗದಲ್ಲಿ, ಕೆಲವು ನಿಮಿಷ. ಜಪ ಇರಬಹುದು, ಧ್ಯಾನ ಇರಬಹುದು, ಡೈರಿ ಬರೆಯುವುದು ಇರಬಹುದು. ನೀವು ರೇಖಿ ಕಲಿತಿದ್ದರೆ, ಈ ಸಮಯವನ್ನು ಸ್ವಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಕೊಡಿ. ಹೊರಗಿನವರಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಕೊಡುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು, ಆದರೆ ಈ ಕಾಲ ಮೊದಲು ನಿಮಗಾಗಿ.
ಮನಸ್ಸಿನ ಮಳೆಗಾಲ
ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಜನರಿಗೆ ಮನಸ್ಸು ಸ್ವಲ್ಪ ಭಾರ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಬಿಸಿಲು ಕಡಿಮೆ, ಹೊರಗೆ ಹೋಗುವುದು ಕಡಿಮೆ, ದೇಹದ ಚಲನೆ ಕಡಿಮೆ. ಇದು ಸಹಜ. ಇದನ್ನು ಸೋಲು ಎಂದು ನೋಡಬೇಡಿ. ಪ್ರಕೃತಿ ನಿಧಾನವಾಗಿರುವಾಗ ನಾವೂ ಸ್ವಲ್ಪ ನಿಧಾನವಾಗುವುದು ಸರಿಯೇ.
ಆದರೆ ಎರಡು ವಿಷಯ ಗಮನದಲ್ಲಿಡಿ. ಮಳೆ ನಿಂತ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊರಗೆ ಬನ್ನಿ, ಬೆಳಕು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳಲಿ. ಮನೆಯೊಳಗೇ ಆದರೂ ದೇಹ ಸ್ವಲ್ಪ ಚಲಿಸಲಿ. ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನ ಭಾರ ವಾರಗಟ್ಟಲೆ ಇಳಿಯದಿದ್ದರೆ, ಊಟ ನಿದ್ರೆ ಕೆಲಸ ಎಲ್ಲದರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ಆಷಾಢದ ಮೇಲೆ ಹಾಕಬೇಡಿ. ವೈದ್ಯರನ್ನು ಅಥವಾ ಆಪ್ತಸಲಹೆಗಾರರನ್ನು ಕಾಣಿ. ಒಳಮುಖ ಪಯಣ ಎಂದರೆ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಕಷ್ಟ ಸಹಿಸುವುದಲ್ಲ.
ಈ ವಾರದ ಸವಾಲು
ಆಷಾಢ ಕಳೆದಿದ್ದರೂ ಅದರ ಪಾಠವನ್ನು ಈ ವಾರ ನಮ್ಮ ಜೊತೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳೋಣ. ಏಳು ದಿನ, ಪ್ರತಿದಿನ ಹತ್ತು ನಿಮಿಷ.
- ಮೊದಲ ಎರಡು ದಿನ: ಹತ್ತು ನಿಮಿಷ ಸುಮ್ಮನೆ ಕುಳಿತು ಉಸಿರು ಗಮನಿಸಿ, ನಂತರ "ನಾನು ಈಗ ಹೇಗಿದ್ದೇನೆ" ಎಂದು ಒಂದು ಸಾಲು ಬರೆಯಿರಿ
- ಮೂರು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕನೇ ದಿನ: ನಿಮ್ಮ ಶಕ್ತಿ ಹೀರುವ ಒಂದು ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಬರೆಯಿರಿ
- ಐದು ಮತ್ತು ಆರನೇ ದಿನ: ಆ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ದಿನಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ, ಆ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ನಿಮಿಷ ನಿಮ್ಮ ಸಾಧನೆ
- ಏಳನೇ ದಿನ: ಇಡೀ ವಾರ ಬರೆದದ್ದನ್ನು ಓದಿ, ಮುಂದಿನ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಿ
ಬರೆಯುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡದ್ದು ಮರೆಯುತ್ತದೆ. ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಬಂದದ್ದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.
ಕೊನೆಯ ಮಾತು
ಆಷಾಢ ಅಶುಭ ಎಂಬ ಮಾತನ್ನು ನಾನು ಹೀಗೆ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. ಹೊರಗಿನ ಆರಂಭಕ್ಕೆ ಇದು ಸರಿಯಾದ ಕಾಲವಲ್ಲ, ಆದರೆ ಒಳಗಿನ ಆರಂಭಕ್ಕೆ ಇದಕ್ಕಿಂತ ಒಳ್ಳೆಯ ಕಾಲ ಇಲ್ಲ. ಆಷಾಢದ ನಂತರ ಶ್ರಾವಣ ಬರುತ್ತದೆ, ಹಬ್ಬಗಳ ಸಾಲು ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವರ್ಷ ನಡುವೆ ಅಧಿಕ ಮಾಸ ಬಂದಿರುವುದರಿಂದ ಆ ಸಾಲು ಸ್ವಲ್ಪ ತಡವಾಗಿ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ. ಒಳಗೆ ಬೇರು ಇಳಿಸಲು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸಮಯ ಸಿಕ್ಕಂತೆ. ಒಳಗೆ ಬೇರು ಇಳಿಸಿಕೊಂಡವರಿಗೆ ಆ ಹಬ್ಬಗಳ ಸಂಭ್ರಮ ಇನ್ನೂ ಆಳವಾಗಿ ತಟ್ಟುತ್ತದೆ.
ಮಳೆ ಹೊರಗೆ ಸುರಿಯುತ್ತಿರಲಿ. ನೀವು ಒಳಗೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ದೀಪ ಹಚ್ಚಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಿ. ಅಷ್ಟು ಸಾಕು.
ಈ ವಾರದ ಸವಾಲಿನ ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಲ್ಪತರು Facebook ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ 🙏
