ಬಲಿಪಾಡ್ಯಮಿ: ಬಲಿಯ ಕಥೆಯ ಪಾಠ

ನಿನ್ನೆ ಬಲಿಪಾಡ್ಯಮಿ. ಹಲವು ಊರುಗಳಲ್ಲಿ ಬಲೀಂದ್ರನ ಪೂಜೆ, ಗೋಪೂಜೆ, ಮನೆಯ ಮುಂದೆ ದೀಪಗಳ ಸಾಲು. ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಬಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ತನ್ನ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಭೂಮಿಗೆ ಬರುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ. ಅವನನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಲು ಮನೆಗಳು ಬೆಳಗುತ್ತವೆ.

ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಯೋಚಿಸಿ. ಬಲಿ ಒಬ್ಬ ಅಸುರ ರಾಜ. ವಿಷ್ಣು ವಾಮನನಾಗಿ ಬಂದು ಅವನನ್ನು ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಕಳಿಸಿದ. ಆದರೂ ನಾವು ಅವನನ್ನು ರಾಕ್ಷಸನಂತೆ ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ, ಗೌರವದಿಂದ ಪೂಜಿಸುತ್ತೇವೆ. ಸೋತವನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ಹಬ್ಬ ಬೇರೆ ಎಲ್ಲಾದರೂ ಇದೆಯೇ?

ಈ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಇಂದಿನ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಕೆಲವು ಆಳವಾದ ಪಾಠಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ನೋಡೋಣ.

ಕಥೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ

ಬಲಿ ಪ್ರಹ್ಲಾದನ ಮೊಮ್ಮಗ. ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ, ಧರ್ಮಿಷ್ಠ, ಮತ್ತು ಅತಿ ದಾನಶೀಲ. ಅವನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಜನ ಸುಖವಾಗಿದ್ದರು ಎಂದು ಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅವನ ಶಕ್ತಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾ ದೇವಲೋಕವನ್ನೂ ಆವರಿಸಿತು. ಆಗ ವಿಷ್ಣು ಒಬ್ಬ ಸಣ್ಣ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಬಾಲಕನಾಗಿ, ವಾಮನನಾಗಿ, ಬಲಿಯ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಬಂದ. ಕೇಳಿದ್ದು ಬರೀ ಮೂರು ಹೆಜ್ಜೆ ಭೂಮಿ.

ಬಲಿಯ ಗುರು ಶುಕ್ರಾಚಾರ್ಯರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದರು. ಇವನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಾಲಕನಲ್ಲ, ಕೊಟ್ಟರೆ ಎಲ್ಲ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೀಯ. ಬಲಿ ಹೇಳಿದ ಉತ್ತರ ಈ ಕಥೆಯ ಹೃದಯ. ಕೊಡುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಮಾತು ಕೊಟ್ಟಾಗಿದೆ. ಮಾತು ತಪ್ಪುವುದಕ್ಕಿಂತ ಎಲ್ಲ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಮೇಲು.

ವಾಮನ ಬೆಳೆದು ತ್ರಿವಿಕ್ರಮನಾದ. ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆಯಲ್ಲಿ ಭೂಮಿ, ಇನ್ನೊಂದರಲ್ಲಿ ಆಕಾಶ. ಮೂರನೇ ಹೆಜ್ಜೆಗೆ ಜಾಗ ಎಲ್ಲಿ? ಬಲಿ ತಲೆ ತಗ್ಗಿಸಿ ಹೇಳಿದ, ನನ್ನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಇಡು. ವಿಷ್ಣು ಅವನನ್ನು ಸುತಲ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಕಳಿಸಿದ, ಆದರೆ ಅವನ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸತ್ಯನಿಷ್ಠೆಗೆ ಮೆಚ್ಚಿ ಅವನಿಗೆ ವರ ಕೊಟ್ಟ. ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ತನ್ನ ಜನರನ್ನು ನೋಡಲು ಬರುವ ಅವಕಾಶ ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂದು ಜನಪದ ನಂಬಿಕೆ.

ಮೊದಲ ಪಾಠ, ಕೊಟ್ಟ ಮಾತು

ಇಂದು ನಾವು ಎಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗಿ ಮಾತು ಕೊಡುತ್ತೇವೆ. "ನಾಳೆ ಕರೆ ಮಾಡ್ತೀನಿ", "ಮುಂದಿನ ವಾರ ಹಣ ವಾಪಸ್ ಕೊಡ್ತೀನಿ", "ಈ ಬಾರಿ ಖಂಡಿತ ಬರ್ತೀನಿ." ಮತ್ತು ಎಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗಿ ಮರೆಯುತ್ತೇವೆ. ಪ್ರತಿ ಮುರಿದ ಮಾತು ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ನಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಇದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. "ನಾಳೆಯಿಂದ ಬೇಗ ಏಳುತ್ತೇನೆ" ಎಂದು ನಮಗೆ ನಾವೇ ಹೇಳಿ ಮುರಿದಾಗ, ಸುಪ್ತ ಮನಸ್ಸು ಕಲಿಯುವ ಪಾಠ ಒಂದೇ. ಈ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮಾತಿಗೆ ಬೆಲೆ ಇಲ್ಲ. ನಂತರ ನಾವು ದೊಡ್ಡ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಿದಾಗ ಮನಸ್ಸು ಅದನ್ನೂ ನಂಬುವುದಿಲ್ಲ. ಬಲಿಯ ಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲ ಅವನ ಸೇನೆಯಲ್ಲ, ಅವನ ಮಾತು. ಅವನು ಹೇಳಿದರೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ.

ಹಾಗಾಗಿ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾತು ಕೊಡುವುದು. ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ್ದಕ್ಕೆ ಹೌದು ಎನ್ನಬೇಡಿ. ಕೊಟ್ಟ ಮಾತನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದಿದ್ದರೆ, ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳಿ, ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳಿ, ಹೊಸ ದಿನಾಂಕ ಕೊಡಿ.

ಎರಡನೇ ಪಾಠ, ಕೊಡುವವನ ಅಹಂ

ಕೆಲವು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರು ಈ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಬಲಿಗೆ ತಾನು ದೊಡ್ಡ ದಾನಿ ಎಂಬ ಹೆಮ್ಮೆ ಇತ್ತು. ಮೂರು ಹೆಜ್ಜೆ ಎಂದಾಗ ಅವನಿಗೆ ನಗು ಬಂದಿರಬಹುದು, ಇಷ್ಟೇನಾ? ಆದರೆ ಕೊನೆಗೆ ಅವನಿಗೆ ಕೊಡಲು ಉಳಿದದ್ದು ತನ್ನ ತಲೆ ಮಾತ್ರ. ಅಂದರೆ ತನ್ನ ಅಹಂ.

ನಾವೂ ಕೆಲವು ಸಲ ಹೀಗೆ ಕೊಡುತ್ತೇವೆ. ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ, ಆದರೆ ಒಳಗೆ ಲೆಕ್ಕ ಇಡುತ್ತೇವೆ. ನಾನು ಇಷ್ಟು ಮಾಡಿದೆ, ಅವರು ನೆನಪಿಡಬೇಕು. ಈ ಲೆಕ್ಕ ಇರುವವರೆಗೆ ದಾನ ಪೂರ್ಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಹದಿನೇಳನೇ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ಸಾತ್ವಿಕ ದಾನವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕೊಡಬೇಕು ಎಂಬ ಭಾವದಿಂದ, ಪ್ರತಿಫಲ ನಿರೀಕ್ಷಿಸದೆ, ಸರಿಯಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಕೊಡುವುದು.

ತಲೆ ತಗ್ಗಿಸುವುದು ಎಂದರೆ ಸೋಲುವುದಲ್ಲ. ನಾನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂಬ ಭಾವವನ್ನು ಬಿಡುವುದು. ಬಲಿ ಎಲ್ಲ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ದೇವರನ್ನು ಪಡೆದ.

ಮೂರನೇ ಪಾಠ, ಸೋಲಿನಲ್ಲೂ ಘನತೆ

ಬಲಿ ರಾಜ್ಯ ಕಳೆದುಕೊಂಡ. ಆದರೆ ಅವನು ಅಳಲಿಲ್ಲ, ಶಪಿಸಲಿಲ್ಲ, ಮೋಸವಾಯಿತು ಎಂದು ಕೂಗಲಿಲ್ಲ. ಘನತೆಯಿಂದ ತಲೆ ತಗ್ಗಿಸಿದ. ಅದಕ್ಕೇ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರವೂ ಜನ ಅವನಿಗೆ ದೀಪ ಹಚ್ಚುತ್ತಾರೆ.

ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲೂ ಸೋಲುಗಳು ಬರುತ್ತವೆ. ಕೆಲಸ ಹೋಗುತ್ತದೆ, ವ್ಯಾಪಾರ ನಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ, ಸಂಬಂಧ ಮುರಿಯುತ್ತದೆ. ಸೋಲು ನಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿಲ್ಲದಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಸೋತಾಗ ನಾವು ಹೇಗೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ ಎಂಬುದು ಪೂರ್ತಿ ನಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿದೆ. ಜನ ನಮ್ಮ ಗೆಲುವನ್ನು ಮರೆಯಬಹುದು, ಸೋಲಿನಲ್ಲಿ ತೋರಿದ ಘನತೆಯನ್ನು ಮರೆಯುವುದಿಲ್ಲ.

ಈ ವಾರದ ಸವಾಲು

ಏಳು ದಿನ, ಮೂರು ಸಣ್ಣ ಕೆಲಸ.

• ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಳಗ್ಗೆ ನಿಮಗೆ ನೀವೇ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಮಾತು ಕೊಡಿ, ಅದು ಹತ್ತು ನಿಮಿಷದ ನಡಿಗೆಯಾಗಲಿ, ಒಂದು ಪುಟದ ಓದಾಗಲಿ. ರಾತ್ರಿ ಮಲಗುವ ಮುನ್ನ ಅದನ್ನು ಮಾಡಿ ಮುಗಿಸಿ.
• ಈ ವಾರ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಕೊಟ್ಟು ಮರೆತ ಒಂದು ಹಳೆಯ ಮಾತನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು ಪೂರೈಸಿ. ಒಂದು ಕರೆ, ಒಂದು ಭೇಟಿ, ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಸಾಲ.
• ಒಂದು ದಿನ ಯಾರಿಗೂ ಗೊತ್ತಾಗದಂತೆ ಒಂದು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿ. ಯಾರಿಗೂ ಹೇಳಬೇಡಿ. ಲೆಕ್ಕವೂ ಇಡಬೇಡಿ.

ವಾರದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಿ. ನನ್ನ ಮಾತಿನ ಮೇಲೆ ನನಗೆ ಎಷ್ಟು ನಂಬಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು?

ನೀವು ರೇಖಿ ಕಲಿತಿದ್ದರೆ, ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಸ್ವಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಆ ದಿನದ ಸಣ್ಣ ಮಾತನ್ನು ಉದ್ದೇಶವಾಗಿ ಹೇಳಿ, ಕೈಗಳನ್ನು ಹೃದಯದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟು ಕೆಲವು ಕ್ಷಣ ಇರಿ. ಮಾತು ಬಾಯಿಂದ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ದೇಹದಿಂದಲೂ ಕೊಟ್ಟಂತಾಗುತ್ತದೆ.

ಒಂದು ಮಾತು

ಮಾತು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ದೊಡ್ಡ ಗುಣ. ಆದರೆ ಅದರ ಅರ್ಥ ತಪ್ಪಾದ ಮಾತನ್ನೂ ಕುರುಡಾಗಿ ಪಾಲಿಸಬೇಕು ಎಂದಲ್ಲ. ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ, ಭಯದಲ್ಲಿ, ಮೋಸದಿಂದ ಪಡೆದ ಒಪ್ಪಿಗೆ, ನಿಮಗೋ ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೋ ಹಾನಿ ಮಾಡುವ ಭರವಸೆ ಇಂಥವುಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಯೋಚಿಸುವ ಹಕ್ಕು ನಿಮಗಿದೆ. ಆಗ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಹೇಳಿ, "ಆಗ ನಾನು ಒಪ್ಪಿದ್ದೆ, ಈಗ ಅದು ಸರಿ ಅನಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ." ಸುಮ್ಮನೆ ಮಾಯವಾಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಇದು ಎಷ್ಟೋ ಗೌರವದ ದಾರಿ. ಬಲಿಯ ಕಥೆ ಹೇಳುವುದು ಸತ್ಯಕ್ಕೆ ನಿಷ್ಠೆ, ಹಠಕ್ಕಲ್ಲ.

ಕೊನೆಯ ಮಾತು

ದೀಪಾವಳಿಯ ಮೂರು ದಿನ ಮೂರು ಪಾಠ ಹೇಳುತ್ತವೆ ಎಂದು ನಾನು ನೋಡುತ್ತೇನೆ. ನರಕ ಚತುರ್ದಶಿ ಒಳಗಿನ ಕತ್ತಲನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವುದು. ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪೂಜೆ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸುವುದು. ಬಲಿಪಾಡ್ಯಮಿ ಆ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಕಲಿಸುವುದು. ಕೊಟ್ಟ ಮಾತಿನೊಂದಿಗೆ, ತೆರೆದ ಕೈಯೊಂದಿಗೆ, ತಗ್ಗಿದ ತಲೆಯೊಂದಿಗೆ.

ಬಲಿ ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಬರುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ನಾವು ದೀಪ ಹಚ್ಚುತ್ತೇವೆ. ಅವನು ಬಂದಾಗ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಅವನ ಒಂದು ಗುಣವಾದರೂ ಕಾಣಲಿ.

ಗುರುದತ್ತ ವಿ. ಮರಾಠೆ
Reiki Growth Coach · ಕಲ್ಪತರು ಸಂಸ್ಥಾಪಕ

ಈ ವಾರದ ಸವಾಲಿನ ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಲ್ಪತರು Facebook ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ 🙏