ಬೇಸಿಗೆ ರಜೆ: ಮಕ್ಕಳ ಜೊತೆ ಕಲಿಯುವ ಕೌಶಲಗಳು

ರಜೆ ಶುರುವಾಗಿ ಮೂರನೇ ದಿನ. ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಎರಡು ಗಂಟೆ. ಮನೆಯ ಒಳಗಿನಿಂದ ಒಂದು ಪರಿಚಿತ ಧ್ವನಿ ಕೇಳುತ್ತದೆ. "ಅಮ್ಮಾ, ಬೋರ್ ಆಗ್ತಿದೆ." ಐದು ನಿಮಿಷದ ನಂತರ ಮತ್ತೆ. ಅಮ್ಮ ಸೋತು ಫೋನ್ ಕೈಗೆ ಕೊಡುತ್ತಾಳೆ. ಮನೆ ಶಾಂತವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅಮ್ಮನ ಮನಸ್ಸು ಶಾಂತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇನ್ನೂ ಐವತ್ತು ದಿನ ರಜೆ ಇದೆ.

ಬಹಳ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಈಗ ಇದೇ ದೃಶ್ಯ. ಒಂದು ಕಡೆ ಸಮ್ಮರ್ ಕ್ಯಾಂಪ್‌ಗಳ ಜಾಹೀರಾತು, ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಫೋನ್, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ದಣಿದ ಪೋಷಕರು. ಈ ಭಾನುವಾರ ಒಂದು ಬೇರೆ ದಾರಿ ನೋಡೋಣ. ರಜೆಯನ್ನು ತುಂಬಿಸುವುದಲ್ಲ, ಮಕ್ಕಳ ಜೊತೆ ಬದುಕುವುದನ್ನು ಕಲಿಯುವುದು.

ನಮ್ಮ ರಜೆಗಳು ಹೇಗಿದ್ದವು

ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಜನರಿಗೆ ಬೇಸಿಗೆ ರಜೆ ಎಂದರೆ ಅಜ್ಜಿಯ ಮನೆ. ಮಾವಿನ ತೋಟ, ಹೊಳೆಯ ನೀರು, ರಾತ್ರಿ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಚಾಪೆ ಹಾಕಿ ಮಲಗಿ ಅಜ್ಜಿ ಹೇಳುವ ಕಥೆ. ಯಾರೂ ನಮಗೆ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ಕೊಡಲಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಆ ಎರಡು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನಾವು ಎಷ್ಟೋ ಕಲಿತೆವು. ಹಪ್ಪಳ ಒಣಗಿಸುವುದು, ಹಸುವಿಗೆ ಹುಲ್ಲು ಹಾಕುವುದು, ಚೌಕಾಬಾರ ಆಡುವುದು, ಸೋತಾಗ ಅಳದೆ ಇರುವುದು.

ಆ ಕಲಿಕೆಗೆ ಒಂದು ಗುಟ್ಟು ಇತ್ತು. ನಾವು ದೊಡ್ಡವರ ಜೊತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಅವರು ಕಲಿಸಲು ಕುಳಿತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, ನಾವು ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಇದ್ದೆವು. ನೋಡಿ, ತಪ್ಪು ಮಾಡಿ, ಮತ್ತೆ ಮಾಡಿ ಕಲಿತೆವು.

ಇಂದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅಜ್ಜಿಯ ಊರು ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆ ಗುಟ್ಟನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲೇ ತರಬಹುದು.

ಬೋರ್ ಆಗುವುದು ಕೆಟ್ಟದ್ದಲ್ಲ

ಮೊದಲು ಒಂದು ಸಮಾಧಾನದ ಮಾತು. ಮಗು "ಬೋರ್ ಆಗ್ತಿದೆ" ಎಂದ ಕೂಡಲೇ ನೀವು ಏನಾದರೂ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲೇಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿ ಸ್ಯಾಂಡಿ ಮ್ಯಾನ್ ಅವರ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ, ಮೊದಲು ಒಂದು ಬೇಸರದ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದವರು ನಂತರದ ಸೃಜನಶೀಲ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಹೊಸ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟರು. ಇದು ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾತ್ರ, ಅದನ್ನು ದೊಡ್ಡ ನಿಯಮ ಮಾಡಬಾರದು. ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅನುಭವವೂ ಇದನ್ನೇ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಖಾಲಿ ಸಮಯದಲ್ಲೇ ಮಗು ಅಟ್ಟದ ಮೇಲಿನ ಹಳೆಯ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ತೆರೆಯುತ್ತದೆ, ರಟ್ಟಿನಿಂದ ಮನೆ ಕಟ್ಟುತ್ತದೆ, ತನ್ನದೇ ಆಟ ಕಂಡುಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ.

ಬೋರ್ ಆಗುವುದು ಕಲ್ಪನೆಯ ಬಾಗಿಲು. ಆ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ಫೋನ್‌ನಿಂದ ಮುಚ್ಚಬೇಡಿ.

ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಕಲಿಯಬಹುದಾದ ಕೆಲವು ಕೌಶಲಗಳು

ಇವು ಕ್ಲಾಸ್ ಅಲ್ಲ. ನೀವು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಮಗುವನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ದಾರಿಗಳು. ವಯಸ್ಸಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬದಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.

• ಅಡುಗೆ. ಚಿಕ್ಕವರು ತರಕಾರಿ ತೊಳೆಯಲಿ, ಕೋಸಂಬರಿ ಕಲಸಲಿ. ದೊಡ್ಡವರು ಒಂದು ದಿನ ಉಪ್ಪಿಟ್ಟು ಅಥವಾ ಚಿತ್ರಾನ್ನ ಪೂರ್ತಿ ತಾವೇ ಮಾಡಲಿ, ನೀವು ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನಿಂತು. ಹರಿತವಾದ ಚಾಕು, ಒಲೆ, ಕುದಿಯುವ ಎಣ್ಣೆ — ಇವುಗಳ ಹತ್ತಿರ ಯಾವಾಗಲೂ ದೊಡ್ಡವರು ಇರಲಿ.
• ಹಣದ ಲೆಕ್ಕ. ತರಕಾರಿ ಅಂಗಡಿಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ. ನೂರು ರೂಪಾಯಿ ಕೊಟ್ಟು ವಾರದ ಹಣ್ಣು ತರುವ ಕೆಲಸ ಕೊಡಿ. ಚಿಲ್ಲರೆ ಎಣಿಸಲಿ, ಬೆಲೆ ಹೋಲಿಸಲಿ.
• ಗಿಡ ಬೆಳೆಸುವುದು. ಒಂದು ಕುಂಡ, ಸ್ವಲ್ಪ ಮಣ್ಣು, ಕೆಲವು ಮೆಂತ್ಯ ಅಥವಾ ಹೆಸರುಕಾಳು. ಮೂರು ದಿನದಲ್ಲಿ ಮೊಳಕೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ನೀರು ಹಾಕುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮಗುವಿನದು. ತಾಳ್ಮೆ ಕಲಿಸಲು ಇದಕ್ಕಿಂತ ಒಳ್ಳೆಯ ಗುರು ಇಲ್ಲ.
• ಮನೆಯ ಸಣ್ಣ ರಿಪೇರಿ. ಸಡಿಲವಾದ ಸ್ಕ್ರೂ ಬಿಗಿ ಮಾಡುವುದು, ಗುಂಡಿ ಹೊಲಿಯುವುದು, ಸೈಕಲ್‌ಗೆ ಗಾಳಿ ಹಾಕುವುದು.
• ಕನ್ನಡ ಓದು. ದಿನಕ್ಕೆ ಹತ್ತು ನಿಮಿಷ ಮಗು ನಿಮಗೆ ಜೋರಾಗಿ ಒಂದು ಕನ್ನಡ ಕಥೆ ಓದಲಿ. ಪಂಚತಂತ್ರ, ಚಂದಮಾಮ ಶೈಲಿಯ ಕಥೆಗಳು, ಸರಳ ಪದ್ಯಗಳು. ತಪ್ಪಿದರೆ ತಿದ್ದಬೇಡಿ, ಮೆಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳಿ.
• ಕುಟುಂಬದ ಕಥೆ. ಅಜ್ಜ ಅಜ್ಜಿಯನ್ನು ಫೋನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಎದುರು ಕೂರಿಸಿ ಮಗು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಲಿ. ನೀವು ಚಿಕ್ಕವರಿದ್ದಾಗ ಏನು ಆಡುತ್ತಿದ್ದಿರಿ? ನಿಮ್ಮ ಶಾಲೆ ಹೇಗಿತ್ತು? ಒಂದು ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಕುಟುಂಬದ ಮರ ಬಿಡಿಸಲಿ.
• ಸುಮ್ಮನೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು. ಹೌದು, ಇದೂ ಒಂದು ಕೌಶಲ. ದಿನಕ್ಕೆ ಐದು ನಿಮಿಷ ನೀವು ಮತ್ತು ಮಗು ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿ ಕುಳಿತು ಸುತ್ತಲಿನ ಶಬ್ದ ಕೇಳುವುದು. ಹಕ್ಕಿ, ಫ್ಯಾನ್, ದೂರದ ವಾಹನ. ನಂತರ ಯಾರು ಎಷ್ಟು ಶಬ್ದ ಕೇಳಿದರು ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವುದು.

ತಪ್ಪು ಮಾಡಲು ಜಾಗ ಕೊಡಿ

ಮಗು ಚಿತ್ರಾನ್ನಕ್ಕೆ ಉಪ್ಪು ಹೆಚ್ಚು ಹಾಕುತ್ತದೆ. ಗಿಡಕ್ಕೆ ನೀರು ಹಾಕಲು ಮರೆಯುತ್ತದೆ. ಚಿಲ್ಲರೆ ತಪ್ಪಾಗಿ ಎಣಿಸುತ್ತದೆ. ಆಗ ನಮ್ಮ ಕೈ ತಾನಾಗಿಯೇ ಮುಂದೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. "ಬಿಡು, ನಾನೇ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ." ಆ ಒಂದು ವಾಕ್ಯ ಮಗುವಿಗೆ ಕಲಿಸುವುದು ಒಂದೇ ವಿಷಯ. ನನ್ನಿಂದ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಬದಲಿಗೆ ಕೇಳಿ. "ಉಪ್ಪು ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು ಅಲ್ವಾ, ಮುಂದಿನ ಸಲ ಏನು ಮಾಡಬಹುದು?" ತಪ್ಪು ಆದಾಗ ಅದನ್ನು ಸರಿ ಮಾಡುವ ದಾರಿಯನ್ನು ಮಗುವೇ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಿ. ರಜೆಯಲ್ಲಿ ಅಂಕ ಇಲ್ಲ, ಪರೀಕ್ಷೆ ಇಲ್ಲ. ತಪ್ಪು ಮಾಡಲು ಇದಕ್ಕಿಂತ ಸುರಕ್ಷಿತ ಕಾಲ ಇಲ್ಲ.

ಫೋನ್ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಮಾತು

ಫೋನ್ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಷೇಧ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಸ್ಪಷ್ಟ ಒಪ್ಪಂದ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ದಿನದ ಯಾವ ಹೊತ್ತು, ಎಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ಎಂದು ಮಗುವಿನ ಜೊತೆ ಕುಳಿತು ಮಾತಾಡಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿ. ಮತ್ತು ಆ ನಿಯಮ ನಿಮಗೂ ಅನ್ವಯಿಸಲಿ. ಮಗುವಿನ ಜೊತೆ ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವಾಗ ನಿಮ್ಮ ಫೋನ್ ಇನ್ನೊಂದು ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿರಲಿ. ಮಕ್ಕಳು ನಾವು ಹೇಳುವುದಕ್ಕಿಂತ ನಾವು ಮಾಡುವುದನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಗಮನಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಬಿಸಿಲಿನ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಎಚ್ಚರ ಇರಲಿ. ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಹನ್ನೆರಡರಿಂದ ಮೂರು ಗಂಟೆಯವರೆಗೆ ಹೊರಗಿನ ಆಟ ಬೇಡ. ಆಟದ ನಡುವೆ ನೀರು, ಮಜ್ಜಿಗೆ, ಎಳನೀರು. ಈಜು ಕಲಿಯುವುದಾದರೆ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಶಿಕ್ಷಕರ ಜೊತೆ ಮಾತ್ರ, ಕೆರೆ ಹೊಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಒಬ್ಬರೇ ಬಿಡಬೇಡಿ.

ಈ ವಾರದ ಸವಾಲು

ಒಂದು ವಾರ, ಏಳು ಕೌಶಲ. ಪ್ರತಿದಿನ ಮೇಲಿನ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಒಂದು ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಗುವಿನ ಜೊತೆ ಕನಿಷ್ಠ ಇಪ್ಪತ್ತು ನಿಮಿಷ ಮಾಡಿ. ಯಾವ ದಿನ ಯಾವುದು ಎಂದು ಮಗುವೇ ಆರಿಸಲಿ. ರಾತ್ರಿ ಮಲಗುವ ಮೊದಲು ಇಬ್ಬರೂ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ಹೇಳಿ. "ಇವತ್ತು ನಾನು ಏನು ಕಲಿತೆ?" ಹೌದು, ನೀವೂ ಉತ್ತರ ಹೇಳಬೇಕು. ಮಗುವಿನ ಜೊತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ನಾವೂ ಏನನ್ನೋ ಕಲಿಯುತ್ತೇವೆ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತಾಳ್ಮೆ.

ಕೊನೆಯ ಮಾತು

ಮಕ್ಕಳು ದೊಡ್ಡವರಾದ ಮೇಲೆ ಅವರಿಗೆ ಯಾವ ಸಮ್ಮರ್ ಕ್ಯಾಂಪ್ ನೆನಪಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅಮ್ಮನ ಜೊತೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ದೋಸೆ ಹಾಕಿದ ದಿನ ನೆನಪಿರುತ್ತದೆ. ಅಪ್ಪನ ಜೊತೆ ಸೈಕಲ್ ಚೈನ್ ಸರಿ ಮಾಡಿದ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ನೆನಪಿರುತ್ತದೆ. ಅಜ್ಜಿ ಫೋನ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಹಳೆಯ ಊರಿನ ಕಥೆ ನೆನಪಿರುತ್ತದೆ.

ರಜೆ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಮಕ್ಕಳು ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನೀವು ಅವರಿಗೆ ಏನು ಕಲಿಸಿದಿರಿ ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರ ಜೊತೆ ಎಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ಇದ್ದಿರಿ ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಐವತ್ತು ದಿನ ಮತ್ತೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.

ನಿಮಗೂ ನಿಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಸಂತೋಷದ ರಜೆಯ ಶುಭಾಶಯಗಳು.

ಗುರುದತ್ತ ವಿ. ಮರಾಠೆ
Reiki Growth Coach · ಕಲ್ಪತರು ಸಂಸ್ಥಾಪಕ

ಈ ವಾರದ ಸವಾಲಿನ ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಲ್ಪತರು Facebook ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ 🙏