ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಟ್ಟು ಏಕೆ ಹೆಚ್ಚು

ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಮೂರು ಗಂಟೆ. ಹೊರಗೆ ಬಿಸಿಲು ಸುಡುತ್ತಿದೆ. ಫ್ಯಾನ್ ಬಿಸಿ ಗಾಳಿಯನ್ನೇ ತಿರುಗಿಸುತ್ತಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ರಾತ್ರಿ ಸೆಖೆಗೆ ನಿದ್ರೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಬಂದಿಲ್ಲ. ಆಗ ಮಗ ಬಂದು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ನೀವು ಉತ್ತರ ಕೊಡುವ ಮೊದಲೇ ಧ್ವನಿ ಏರಿರುತ್ತದೆ. ಮಗ ಮುಖ ಸಪ್ಪೆ ಮಾಡಿ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಸಂಜೆ ತಣ್ಣಗಾದ ಮೇಲೆ ನಿಮಗೇ ಅನಿಸುತ್ತದೆ, ಅಷ್ಟು ಸಿಟ್ಟು ಮಾಡುವ ವಿಷಯವೇ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ.

ಇದು ಬರೀ ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯ ಕಥೆ ಅಲ್ಲ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರ ಮುಖದ ಮೇಲೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಬಿಗಿತ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಬಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಜಗಳ, ಟ್ರಾಫಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಾರ್ನ್, ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಟು ಮಾತು. ಕೋಪ ಬಂದಾಗ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಹಿಂದೆ ಒಮ್ಮೆ ಬರೆದಿದ್ದೆ. ಈ ಬಾರಿ ಪ್ರಶ್ನೆ ಬೇರೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲೇ ಸಿಟ್ಟು ಏಕೆ ಇಷ್ಟು ಬೇಗ ಬರುತ್ತದೆ? ಉತ್ತರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇಲ್ಲ. ದೇಹದಲ್ಲಿದೆ.

ಬಿಸಿ ಮತ್ತು ಸಿಟ್ಟು

ನಮ್ಮ ಭಾಷೆಯೇ ಇದನ್ನು ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಹೇಳಿದೆ. ಸಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ತಲೆ ಬಿಸಿಯಾಯಿತು ಅನ್ನುತ್ತೇವೆ. ಸಿಟ್ಟು ಇಳಿದ ಮೇಲೆ ತಣ್ಣಗಾದ ಅನ್ನುತ್ತೇವೆ. "ಕೂಲ್ ಆಗು" ಎಂಬ ಮಾತು ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಿಂದ ಬಂದಿದ್ದರೂ ಭಾವ ಎಲ್ಲ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲೂ ಒಂದೇ.

ಅಮೆರಿಕದ ಅಯೋವಾ ಸ್ಟೇಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿ ಕ್ರೇಗ್ ಆಂಡರ್ಸನ್ ಅವರು ಹಲವು ವರ್ಷ ಬಿಸಿ ಮತ್ತು ಆಕ್ರಮಣಶೀಲತೆಯ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ಅವರ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಶೋಧಕರ ಕೆಲಸ ತೋರಿಸಿರುವುದು ಇಷ್ಟು. ಬಿಸಿ ಹೆಚ್ಚಾದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಬಿಸಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜನರಲ್ಲಿ ಕಿರಿಕಿರಿ ಮತ್ತು ಜಗಳದ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಒಲವು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲರೂ ಸಿಟ್ಟಾಗುತ್ತಾರೆ ಎಂದಲ್ಲ. ಆದರೆ ಬಿಸಿ ಸಿಟ್ಟಿನ ಬೆಂಕಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಎಣ್ಣೆ ಸುರಿಯುತ್ತದೆ.

ದೇಹ ಬಿಸಿಯಾದಾಗ ಅದನ್ನು ತಣ್ಣಗಾಗಿಸಲು ಒಳಗೆ ಬಹಳ ಕೆಲಸ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಹೃದಯ ವೇಗವಾಗಿ ಬಡಿಯುತ್ತದೆ, ಬೆವರು ಹರಿಯುತ್ತದೆ, ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸ್ಥಿತಿ ಸಿಟ್ಟಿನ ದೇಹಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಹಳ ಹತ್ತಿರ. ದೇಹ ಆಗಲೇ ಅರ್ಧ ದಾರಿ ಹೋಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಣ್ಣ ಕಾರಣ ಸಿಕ್ಕರೆ ಸಾಕು, ಉಳಿದ ಅರ್ಧ ದಾರಿ ಒಂದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ.

ನಿದ್ರೆ ಕಡಿಮೆ, ಸಹನೆ ಕಡಿಮೆ

ಬೇಸಿಗೆಯ ರಾತ್ರಿಗಳು ಇನ್ನೊಂದು ಕಾರಣ. ಸೆಖೆ, ಸೊಳ್ಳೆ, ಕರೆಂಟ್ ಹೋಗುವುದು. ನಿದ್ರೆ ತುಂಡು ತುಂಡಾಗುತ್ತದೆ.

ನಿದ್ರಾ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ವಾಕರ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ, ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ನಿದ್ರೆ ಇಲ್ಲದವರಿಗೆ ಅಹಿತಕರ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿದಾಗ ಅವರ ಮೆದುಳಿನ ಭಾವನೆಯ ಕೇಂದ್ರ, ಅಮಿಗ್ಡಾಲ ಎಂಬ ಭಾಗ, ನಿದ್ರೆ ಮಾಡಿದವರಿಗಿಂತ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿತು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸುವ ಮುಂಭಾಗದ ಮೆದುಳಿನ ಜೊತೆ ಅದರ ಸಂಪರ್ಕ ದುರ್ಬಲವಾಗಿತ್ತು. ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳಿದರೆ, ನಿದ್ರೆ ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ ಭಾವನೆಯ ವೇಗವರ್ಧಕ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತುತ್ತದೆ, ಬ್ರೇಕ್ ಕಡಿಮೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ನೀರು ಕಡಿಮೆ, ಮನಸ್ಸು ಮಂಕು

ಮೂರನೆಯ ಕಾರಣ ನಾವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಗಮನಿಸುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಬೆವರಿನ ಮೂಲಕ ದೇಹ ಸಾಕಷ್ಟು ನೀರು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಬಾಯಾರಿಕೆ ಅನಿಸುವ ಮೊದಲೇ ಸ್ವಲ್ಪ ನೀರಿನ ಕೊರತೆ ಶುರುವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ನೀರಿನ ಕೊರತೆಯೂ ಮನಸ್ಥಿತಿ, ಗಮನ ಮತ್ತು ದಣಿವಿನ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು ಎಂದು ಕೆಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸೂಚಿಸಿವೆ. ತಲೆನೋವು, ಆಯಾಸ, ಕಿರಿಕಿರಿ. ಇವನ್ನು ನಾವು "ಮೂಡ್ ಸರಿಯಿಲ್ಲ" ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ. ಹಲವು ಬಾರಿ ನಿಜವಾದ ಕಾರಣ ಒಂದು ಲೋಟ ನೀರು ಕುಡಿಯದಿರುವುದು.

ಆಯುರ್ವೇದ ಹೇಳುವ ಪಿತ್ತ

ನಮ್ಮ ಆಯುರ್ವೇದ ಇದನ್ನು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಬೇರೆ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದೆ. ದೇಹದಲ್ಲಿ ವಾತ, ಪಿತ್ತ, ಕಫ ಎಂಬ ಮೂರು ದೋಷಗಳು. ಪಿತ್ತ ಬೆಂಕಿಯ ಗುಣ. ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆ, ಬುದ್ಧಿಯ ಚುರುಕು, ಉತ್ಸಾಹ ಅದರ ಒಳ್ಳೆಯ ಮುಖ. ಪಿತ್ತ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಎದೆಯುರಿ, ಚರ್ಮದ ಉರಿ, ಮತ್ತು ಸಿಟ್ಟು, ಅಸಹನೆ, ಟೀಕೆಯ ಸ್ವಭಾವ. ಬಿಸಿಲಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಒಳಗಿನ ಉಷ್ಣ ಮತ್ತು ಪಿತ್ತದ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರ ಇರಲಿ ಎಂದು ಆಯುರ್ವೇದ ವೈದ್ಯರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಆಯುರ್ವೇದದ ಬೇಸಿಗೆಯ ಋತುಚರ್ಯೆ ತಂಪಾದ, ಸಿಹಿಯಾದ, ದ್ರವ ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೇ ನಮ್ಮ ಅಜ್ಜಿಯರು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಜ್ಜಿಗೆ, ಪಾನಕ, ಕೋಸಂಬರಿ, ರಾಗಿ ಅಂಬಲಿ, ಪುನರ್ಪುಳಿ ಸಾರು ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅದು ಬರೀ ರುಚಿ ಅಲ್ಲ, ಒಳಗಿನ ಬೆಂಕಿಗೆ ನೀರು.

ತಣ್ಣಗಿರಲು ಸರಳ ದಾರಿಗಳು

• ಬಾಯಾರಿಕೆಗೆ ಕಾಯಬೇಡಿ. ದಿನವಿಡೀ ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪವಾಗಿ ನೀರು. ಜೊತೆಗೆ ಮಜ್ಜಿಗೆ, ಎಳನೀರು, ನಿಂಬೆ ಪಾನಕ. ಮೂತ್ರ ಗಾಢ ಹಳದಿಯಾದರೆ ನೀರು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಸುಳಿವು.
• ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಹನ್ನೆರಡರಿಂದ ಮೂರು ಗಂಟೆಯವರೆಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಬಿಸಿಲಿಗೆ ಹೋಗಬೇಡಿ. ಮುಖ್ಯ ಮಾತುಕತೆ, ಕಷ್ಟದ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಬೆಳಗ್ಗೆ ಅಥವಾ ಸಂಜೆಗೆ ಇಡಿ.
• ಖಾರ, ಎಣ್ಣೆಯ ಕರಿದ ತಿಂಡಿ, ಅತಿಯಾದ ಕಾಫಿ ಚಹಾ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ. ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಹೆಸರುಬೇಳೆ ಹೆಚ್ಚು.
• ರಾತ್ರಿ ಮಲಗುವ ಮೊದಲು ತಣ್ಣೀರಿನಲ್ಲಿ ಕಾಲು ತೊಳೆಯಿರಿ. ಕೋಣೆಯ ಕಿಟಕಿ ಸಂಜೆ ತೆರೆಯಿರಿ, ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಮುಚ್ಚಿಡಿ. ಹತ್ತಿಯ ಬಟ್ಟೆ, ಹತ್ತಿಯ ಹಾಸಿಗೆ.
• ಮಲಗುವ ಮೊದಲ ಒಂದು ಗಂಟೆ ಫೋನ್ ಬೇಡ. ಸೆಖೆಯಲ್ಲಿ ನಿದ್ರೆ ಆಗಲೇ ಕಷ್ಟ, ಪರದೆಯ ಬೆಳಕು ಅದನ್ನು ಇನ್ನೂ ದೂರ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
• ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಹದಿನೈದರಿಂದ ಇಪ್ಪತ್ತು ನಿಮಿಷದ ಸಣ್ಣ ವಿಶ್ರಾಂತಿ, ರಾತ್ರಿಯ ಕಳೆದುಹೋದ ನಿದ್ರೆಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದು. ಅದು ಉದ್ದವಾದರೆ ರಾತ್ರಿಯ ನಿದ್ರೆ ಹಾಳಾಗಬಹುದು, ಎಚ್ಚರ.

ಸಿಟ್ಟು ಏರುವ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ

ಧ್ವನಿ ಏರುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಗೊತ್ತಾದ ಕೂಡಲೇ ಮೂರು ಕೆಲಸ. ಮೊದಲು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿ, "ಇದು ಅರ್ಧ ಬಿಸಿಲು, ಅರ್ಧ ನಾನು." ಈ ಮಾತು ಸಿಟ್ಟಿಗೆ ನೆಪವಲ್ಲ, ಆದರೆ ಎದುರಿನವರು ಶತ್ರುವಲ್ಲ ಎಂದು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಎದ್ದು ಹೋಗಿ ಮುಖ ಮತ್ತು ಮಣಿಕಟ್ಟಿಗೆ ತಣ್ಣೀರು ಹಾಕಿ. ಕೊನೆಗೆ ನಾಲ್ಕು ಎಣಿಸುತ್ತಾ ಉಸಿರು ಒಳಗೆ, ಆರು ಎಣಿಸುತ್ತಾ ಹೊರಗೆ. ಐದು ಸುತ್ತು. ನಂತರ ಬೇಕಾದರೆ ಮಾತು ಮುಂದುವರಿಸಿ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಾರಿ ಮಾತಿನ ಧಾಟಿಯೇ ಬದಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ನೀವು ರೇಖಿ ಕಲಿತಿದ್ದರೆ, ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಹೊತ್ತು ಹತ್ತು ನಿಮಿಷ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗ ಮತ್ತು ಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಕೈ ಇಟ್ಟು ಸ್ವಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡಿ. ಆ ಹೊತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತಂಪಾದ ಬೆಳದಿಂಗಳು ಅಥವಾ ಹರಿಯುವ ಹೊಳೆಯನ್ನು ನೋಡಿ.

ಈ ವಾರದ ಸವಾಲು

ಏಳು ದಿನ ನಿಮ್ಮದೇ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಸಿಟ್ಟಿನ ಹವಾಮಾನ ವರದಿ. ಪ್ರತಿದಿನ ರಾತ್ರಿ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಿಷಯ ಬರೆಯಿರಿ. ಹಿಂದಿನ ರಾತ್ರಿ ಎಷ್ಟು ಗಂಟೆ ನಿದ್ರೆ. ಇವತ್ತು ಎಷ್ಟು ಲೋಟ ನೀರು. ಇವತ್ತು ಎಷ್ಟು ಬಾರಿ ಸಿಟ್ಟು ಬಂತು, ಯಾವ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ. ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಒಂದು ಲೋಟ ಮಜ್ಜಿಗೆ ಅಥವಾ ಎಳನೀರು ತಪ್ಪದೆ. ವಾರದ ಕೊನೆಗೆ ಏಳು ಸಾಲು ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡಿ. ಸಿಟ್ಟಿನ ದಿನಗಳ ಹಿಂದಿನ ರಾತ್ರಿ ಏನಾಗಿತ್ತು? ಹೆಚ್ಚಿನವರಿಗೆ ಒಂದು ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾದರಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ಒಂದು ಮಾತು

ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ತಲೆನೋವು, ತಲೆ ಸುತ್ತು, ವಾಂತಿ, ಗೊಂದಲ, ಬೆವರು ನಿಂತು ಚರ್ಮ ಬಿಸಿ ಮತ್ತು ಒಣಗುವುದು — ಇವು ಸನ್‌ಸ್ಟ್ರೋಕ್‌ನ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿರಬಹುದು. ತಡ ಮಾಡದೆ ತಣ್ಣನೆಯ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ದು ವೈದ್ಯರ ಸಹಾಯ ಪಡೆಯಿರಿ. ವಯಸ್ಸಾದವರು, ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳು, ಗರ್ಭಿಣಿಯರು, ಬಿಪಿ, ಹೃದಯ ಅಥವಾ ಕಿಡ್ನಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಇರುವವರು ಹೆಚ್ಚು ಎಚ್ಚರ ವಹಿಸಿ. ಕಿಡ್ನಿ ಅಥವಾ ಹೃದಯದ ಕಾಯಿಲೆ ಇರುವವರು ಎಷ್ಟು ನೀರು ಕುಡಿಯಬೇಕು ಎಂದು ನಿಮ್ಮ ವೈದ್ಯರನ್ನೇ ಕೇಳಿ. ಮತ್ತು ಸಿಟ್ಟು ಕಾಲ ಬದಲಾದರೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗದೆ ಮನೆಯವರ ಮೇಲೆ ಕೈ ಎತ್ತುವ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಹೋದರೆ, ಅದು ಹವಾಮಾನದ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲ, ಆಪ್ತಸಲಹೆಗಾರರ ಸಹಾಯ ಬೇಕು.

ಕೊನೆಯ ಮಾತು

ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮರದ ನೆರಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಕುಳಿತಾಗ ಒಂದು ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ದೇಹ ಸಡಿಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೊರಗಿನ ಬಿಸಿ ಬದಲಾಗಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ನೀವು ಒಂದು ತಂಪಾದ ಜಾಗ ಆರಿಸಿಕೊಂಡಿರಿ.

ಸಿಟ್ಟಿನ ವಿಷಯದಲ್ಲೂ ಹೀಗೆಯೇ. ಹವಾಮಾನ ನಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿಲ್ಲ. ನಿದ್ರೆ, ನೀರು, ಊಟ, ಮತ್ತು ಸಿಟ್ಟಿನ ಮುಂದಿನ ಮೂರು ಉಸಿರು ನಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿವೆ. ಈ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಒಳಗೇ ಒಂದು ನೆರಳಿನ ಮರ ಬೆಳೆಸಿ.

ಗುರುದತ್ತ ವಿ. ಮರಾಠೆ
Reiki Growth Coach · ಕಲ್ಪತರು ಸಂಸ್ಥಾಪಕ

ಈ ವಾರದ ಸವಾಲಿನ ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಲ್ಪತರು Facebook ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ 🙏