ಭಾವನೆಗಳಿಗಾಗಿ ತಿನ್ನುವುದು: ಹೊಟ್ಟೆಯ ಹಸಿವೋ, ಮನಸ್ಸಿನ ಹಸಿವೋ

ಸಂಜೆ ಆಫೀಸಿನಿಂದ ಬಂದಿದ್ದೀರಿ. ದಿನವಿಡೀ ಮೇಲಧಿಕಾರಿಯ ಒತ್ತಡ, ಟ್ರಾಫಿಕ್, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಗಲಾಟೆ. ಊಟ ಆಗಿ ಒಂದು ಗಂಟೆ ಕೂಡ ಆಗಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಕಾಲು ತಾನಾಗಿಯೇ ಅಡುಗೆಮನೆಯ ಕಡೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಡಬ್ಬದ ಮುಚ್ಚಳ ತೆರೆಯುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಹಿಡಿ ಚಕ್ಕುಲಿ. ಇನ್ನೊಂದು ಹಿಡಿ. ಟಿವಿ ಮುಂದೆ ಕುಳಿತಾಗ ಡಬ್ಬ ಅರ್ಧ ಖಾಲಿ. ರುಚಿ ಏನಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಕೇಳಿದರೆ ನೆನಪಿಲ್ಲ. ಉಳಿದದ್ದು ಒಂದು ಭಾರವಾದ ಹೊಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಬೇಸರ. "ಮತ್ತೆ ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದೆ."

ಇದು ನಿಮಗೆ ಪರಿಚಿತವಾಗಿದ್ದರೆ, ಮೊದಲು ಒಂದು ಮಾತು. ನೀವು ಒಬ್ಬರೇ ಅಲ್ಲ. ಮತ್ತು ಇದು ನಿಮ್ಮ ದೌರ್ಬಲ್ಯವಲ್ಲ. ಆಹಾರ ಚಿಕ್ಕಂದಿನಿಂದಲೂ ನಮಗೆ ಸಮಾಧಾನದ ಮೂಲ. ಅತ್ತಾಗ ಅಮ್ಮ ಕೊಟ್ಟ ಬಿಸ್ಕತ್, ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಸಾದಾಗ ಸಿಹಿ, ಜ್ವರ ಬಂದಾಗ ಬಿಸಿ ಗಂಜಿ. ಮನಸ್ಸು ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಸಮಾಧಾನವನ್ನು ಬಹಳ ಬೇಗ ಜೋಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ದೊಡ್ಡವರಾದ ಮೇಲೂ ಆ ಜೋಡಣೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.

ಈ ಲೇಖನ ಡಯಟ್ ಬಗ್ಗೆ ಅಲ್ಲ. ತೂಕದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಅಲ್ಲ. ಆಹಾರದ ಜೊತೆಗಿನ ನಮ್ಮ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ.

ಎರಡು ರೀತಿಯ ಹಸಿವು

ಹೊಟ್ಟೆಯ ಹಸಿವು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಖಾಲಿತನ, ಸ್ವಲ್ಪ ಸುಸ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ಯಾವ ಆಹಾರವಾದರೂ ಸರಿ. ಅನ್ನ ಸಾರು ಆದರೂ ಸಾಕು. ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿದ ಮೇಲೆ ತಾನಾಗಿಯೇ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ತಿಂದ ಮೇಲೆ ತೃಪ್ತಿ.

ಮನಸ್ಸಿನ ಹಸಿವು ಒಮ್ಮೆಲೇ ಬರುತ್ತದೆ. ಅದು ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ, ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆಹಾರವೇ ಬೇಕು. ಕುರುಕಲು, ಸಿಹಿ, ಎಣ್ಣೆಯ ತಿಂಡಿ. ಅದು ತಕ್ಷಣ ಬೇಕು. ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿದರೂ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ. ತಿಂದ ಮೇಲೆ ತೃಪ್ತಿಯ ಬದಲು ಅಪರಾಧಿ ಭಾವ.

ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಗೊತ್ತಾದರೆ ಅರ್ಧ ಕೆಲಸ ಮುಗಿದಂತೆ. ಮುಂದಿನ ಬಾರಿ ಡಬ್ಬದ ಕಡೆ ಕೈ ಹೋದಾಗ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಿ. "ಈ ಹಸಿವು ಹೊಟ್ಟೆಯದೋ, ಮನಸ್ಸಿನದೋ?"

ಮನಸ್ಸು ನಿಜವಾಗಿ ಏನು ಕೇಳುತ್ತಿದೆ

ಮನಸ್ಸಿನ ಹಸಿವು ಆಹಾರ ಕೇಳುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅದು ನಿಜವಾಗಿ ಬೇರೆ ಏನನ್ನೋ ಕೇಳುತ್ತಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅದು ಈ ನಾಲ್ಕರಲ್ಲಿ ಒಂದು.

• ಒತ್ತಡ ಅಥವಾ ಆತಂಕ. ಮನಸ್ಸು ಶಾಂತಿ ಕೇಳುತ್ತಿದೆ.
• ಬೇಸರ. ಮನಸ್ಸು ಏನಾದರೂ ಆಸಕ್ತಿಯ ಕೆಲಸ ಕೇಳುತ್ತಿದೆ.
• ಒಂಟಿತನ ಅಥವಾ ದುಃಖ. ಮನಸ್ಸು ಯಾರದಾದರೂ ಜೊತೆ, ಸಾಂತ್ವನ ಕೇಳುತ್ತಿದೆ.
• ದಣಿವು. ದೇಹ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಕೇಳುತ್ತಿದೆ, ಆದರೆ ನಾವು ಶಕ್ತಿಗಾಗಿ ಆಹಾರ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.

ಚಕ್ಕುಲಿ ಮೇಲಧಿಕಾರಿಯ ಮಾತನ್ನು ಅಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಸಿಹಿ ಒಂಟಿತನವನ್ನು ತುಂಬುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ನಿಮಿಷ ಮರೆಸುತ್ತದೆ, ಅಷ್ಟೇ. ಆ ಭಾವನೆ ಮತ್ತೆ ಬರುತ್ತದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಅಪರಾಧಿ ಭಾವವನ್ನೂ ತರುತ್ತದೆ.

ಅನ್ನವನ್ನು ನಿಂದಿಸಬೇಡ

ತೈತ್ತಿರೀಯ ಉಪನಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸುಂದರ ಮಾತಿದೆ. ಅನ್ನಂ ನ ನಿಂದ್ಯಾತ್. ಅನ್ನವನ್ನು ನಿಂದಿಸಬೇಡ. ಅದೇ ಉಪನಿಷತ್ತು ಅನ್ನವನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತದೆ.

ಈ ಮಾತು ಭಾವನೆಗಳಿಗಾಗಿ ತಿನ್ನುವವರಿಗೆ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. ಏಕೆಂದರೆ ನಾವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಎರಡು ವಿಪರೀತಗಳ ನಡುವೆ ತೂಗಾಡುತ್ತೇವೆ. ಒಮ್ಮೆ ಅತಿಯಾಗಿ ತಿನ್ನುವುದು. ನಂತರ ಆಹಾರವನ್ನು ಶತ್ರುವಿನಂತೆ ನೋಡಿ, ನಮ್ಮನ್ನು ನಾವು ಶಿಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು. "ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಒಂದು ತುಂಡೂ ತಿನ್ನುವುದಿಲ್ಲ." ಈ ನಿಷೇಧವೇ ಮುಂದಿನ ಅತಿಯಾಗಿ ತಿನ್ನುವಿಕೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ನಿಷೇಧಿಸಿದ ಆಹಾರ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ.

ಆಹಾರ ಶತ್ರುವಲ್ಲ, ನಾವೂ ಅಪರಾಧಿಗಳಲ್ಲ. ಅನ್ನವನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಎಂದರೆ ಅದನ್ನು ಗಮನವಿಟ್ಟು, ಕೃತಜ್ಞತೆಯಿಂದ ತಿನ್ನುವುದು. ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರು ಊಟಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಕೈಮುಗಿದು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದದ್ದು ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ. ಆ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಮನಸ್ಸನ್ನು ತಟ್ಟೆಗೆ ತರುತ್ತದೆ.

ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಒಂದು ಕ್ಷಣ

ಮನಸ್ಸಿನ ಹಸಿವು ಬಂದಾಗ ಅದರ ಜೊತೆ ಹೋರಾಡಬೇಡಿ. ಅದರ ಜೊತೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಿ. ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸರಳ ಕ್ರಮ.

ನಿಲ್ಲಿಸಿ. ಡಬ್ಬದ ಕಡೆ ಕೈ ಹೋದಾಗ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ನಿಲ್ಲಿಸಿ. ತಿನ್ನಬಾರದು ಎಂದಲ್ಲ, ಮೊದಲು ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಬೇಕು ಎಂದು.

ಉಸಿರು. ಮೂರು ನಿಧಾನ ಉಸಿರು. ಹೊರ ಉಸಿರು ಒಳ ಉಸಿರಿಗಿಂತ ಉದ್ದವಾಗಿರಲಿ.

ಹೆಸರು ಕೊಡಿ. "ನನಗೆ ಈಗ ಏನು ಅನಿಸುತ್ತಿದೆ?" ಒತ್ತಡವೇ, ಬೇಸರವೇ, ಒಂಟಿತನವೇ, ದಣಿವೇ? ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಜೋರಾಗಿ ಹೇಳಿ.

ಕೇಳಿ. "ಈ ಭಾವನೆಗೆ ಆಹಾರವಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಏನು ಕೊಡಬಹುದು?" ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಐದು ನಿಮಿಷ ನಡಿಗೆ. ಬೇಸರಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹಾಡು, ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕೆಲಸ. ಒಂಟಿತನಕ್ಕೆ ಒಬ್ಬ ಸ್ನೇಹಿತನಿಗೆ ಕರೆ. ದಣಿವಿಗೆ ಹತ್ತು ನಿಮಿಷ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿ ಮಲಗುವುದು.

ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ. ಇದೆಲ್ಲ ಆದ ಮೇಲೂ ತಿನ್ನಬೇಕು ಅನಿಸಿದರೆ ತಿನ್ನಿ. ಆದರೆ ಡಬ್ಬದಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ಒಂದು ಸಣ್ಣ ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿಕೊಂಡು, ಕುಳಿತು, ಟಿವಿ ಮತ್ತು ಫೋನ್ ಇಲ್ಲದೆ, ಪ್ರತಿ ತುತ್ತಿನ ರುಚಿ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾ. ಆಗ ಅದು ಮನಸ್ಸಿಲ್ಲದ ತಿನ್ನುವಿಕೆ ಅಲ್ಲ, ನಿಮ್ಮ ಆಯ್ಕೆ.

ತಿಂದ ಮೇಲೆ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಬೈಯಬೇಡಿ. "ಸರಿ, ಇವತ್ತು ಹೀಗಾಯಿತು. ನನಗೆ ಒತ್ತಡ ಇತ್ತು. ನಾಳೆ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ." ಬೈಗುಳ ಇನ್ನೊಂದು ಭಾರವಾದ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ಮತ್ತೆ ಡಬ್ಬದ ಕಡೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತದೆ.

ನೀವು ಇಎಫ್‌ಟಿ ಟ್ಯಾಪಿಂಗ್ ಕಲಿತಿದ್ದರೆ, ಆಸೆ ಬಂದಾಗ ಒಂದು ಸುತ್ತು ಟ್ಯಾಪಿಂಗ್ ಮಾಡಿ. "ನನಗೆ ಈಗ ತಿನ್ನಬೇಕು ಅನಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ನಾನು ನನ್ನನ್ನು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ." ನೀವು ರೇಖಿ ಕಲಿತಿದ್ದರೆ, ಹೊಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಹೃದಯದ ಮೇಲೆ ಕೈ ಇಟ್ಟು ಕೆಲವು ನಿಮಿಷ ಸ್ವಚಿಕಿತ್ಸೆ. ಹೃದಯದ ಹಸಿವಿಗೆ ಹೃದಯದ ಆಹಾರ.

ದಿನದ ಅಡಿಪಾಯ

ಮನಸ್ಸಿನ ಹಸಿವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದಿನದ ಅಡಿಪಾಯ ಅಲುಗಾಡಿದಾಗ ಬರುತ್ತದೆ. ಊಟ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಆಗದಿದ್ದಾಗ, ನಿದ್ರೆ ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ, ದಿನವಿಡೀ ನಮಗಾಗಿ ಒಂದು ನಿಮಿಷವೂ ಸಿಗದಿದ್ದಾಗ. ಹಾಗಾಗಿ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಊಟ ಮಾಡಿ, ಊಟ ತಪ್ಪಿಸಬೇಡಿ. ಸಾಕಷ್ಟು ನಿದ್ರೆ ಮಾಡಿ. ದಿನದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಹದಿನೈದು ನಿಮಿಷ ನಿಮಗೆ ಸಂತೋಷ ಕೊಡುವ ಏನಾದರೂ ಆಹಾರವಲ್ಲದ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ. ಅಡಿಪಾಯ ಗಟ್ಟಿಯಾದಾಗ ಮನಸ್ಸು ಆಹಾರದ ಆಸರೆ ಕಡಿಮೆ ಹುಡುಕುತ್ತದೆ.

ಈ ವಾರದ ಸವಾಲು

ಏಳು ದಿನದ "ಮೊದಲು ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ".

• ಊಟದ ಸಮಯವಲ್ಲದ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ತಿನ್ನಬೇಕು ಅನಿಸಿದಾಗ ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಮೂರು ಉಸಿರು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ.
• ಆ ಕ್ಷಣದ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪದದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಿರಿ. ಏನು ತಿಂದಿರಿ ಎಂದು ಬರೆಯಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ, ಏನು ಅನಿಸಿತು ಎಂದು ಮಾತ್ರ.
• ದಿನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಊಟವನ್ನು ಫೋನ್ ಮತ್ತು ಟಿವಿ ಇಲ್ಲದೆ, ನಿಧಾನವಾಗಿ, ಊಟಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಒಂದು ಕ್ಷಣದ ಕೃತಜ್ಞತೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಿ.
• ಏಳನೇ ದಿನ ಪುಸ್ತಕ ತೆರೆದು ನೋಡಿ. ಯಾವ ಭಾವನೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಂತು?

ಆ ಭಾವನೆಯೇ ನಿಮ್ಮ ನಿಜವಾದ ಹಸಿವು. ಅದಕ್ಕೆ ಮುಂದಿನ ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಆಹಾರವಲ್ಲದ ಉತ್ತರ ಹುಡುಕೋಣ.

ಒಂದು ಮಾತು

ಕೆಲವರಿಗೆ ಇದು ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕಿಂತ ಆಳವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ತಿನ್ನುವುದರ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣವೇ ಇಲ್ಲ ಅನಿಸುವುದು, ಗುಟ್ಟಾಗಿ ತಿನ್ನುವುದು, ತಿಂದ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ನಾಚಿಕೆ, ಅಥವಾ ತಿಂದದ್ದನ್ನು ಹೊರಗೆ ಹಾಕುವ ಪ್ರಯತ್ನ — ಇವು ಇದ್ದರೆ ದಯವಿಟ್ಟು ವೈದ್ಯರನ್ನು ಅಥವಾ ಆಪ್ತಸಲಹೆಗಾರರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ. ಇದಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾದ ಸಹಾಯ ಲಭ್ಯವಿದೆ, ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಕೇಳುವುದು ಧೈರ್ಯದ ಕೆಲಸ.

ಕೊನೆಯ ಮಾತು

ಪ್ರತಿ ಮನಸ್ಸಿನ ಹಸಿವಿನ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಸಂದೇಶ ಇದೆ. "ನನಗೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಬೇಕು." "ನನಗೆ ಯಾರಾದರೂ ಬೇಕು." "ನನಗೆ ಶಾಂತಿ ಬೇಕು." ನಾವು ಇಷ್ಟು ದಿನ ಆ ಸಂದೇಶಕ್ಕೆ ಚಕ್ಕುಲಿ ಕೊಟ್ಟು ಬಾಯಿ ಮುಚ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಈ ವಾರ ಅದನ್ನು ಕೇಳೋಣ. ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ನಿಮಗೆ ಏನನ್ನೋ ಹೇಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಗುರುದತ್ತ ವಿ. ಮರಾಠೆ
Reiki Growth Coach · ಕಲ್ಪತರು ಸಂಸ್ಥಾಪಕ

ಈ ವಾರದ ಸವಾಲಿನ ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಲ್ಪತರು Facebook ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ 🙏