ಭಾವನೆಗೆ ಹೆಸರು ಕೊಟ್ಟರೆ ಅದು ಶಾಂತವಾಗುತ್ತದೆ
ಸ್ನೇಹಿತರು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ, "ಹೇಗಿದ್ದೀರಿ?" ನಾವು ಹೇಳುತ್ತೇವೆ, "ಪರವಾಗಿಲ್ಲ." ಅವರು ಮತ್ತೆ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ, "ಏನಾಯ್ತು, ಮುಖ ಸಪ್ಪಗಿದೆ?" ಉತ್ತರ ಬರುತ್ತದೆ, "ಏನಿಲ್ಲ, ಸುಮ್ಮನೆ ಒಂಥರಾ ಇದೆ." ಮಾತು ಅಲ್ಲಿಗೆ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ.
ಈ ಮಾತುಕತೆ ನಿಮಗೆ ಪರಿಚಿತವೇ? "ಒಂಥರಾ ಇದೆ." "ಮೂಡ್ ಸರಿ ಇಲ್ಲ." "ಏನೋ ಬೇಜಾರು." ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಜನ ತಮ್ಮ ಒಳಗಿನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೇಳಲು ಎರಡು ಮೂರು ಪದಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ, ಚೆನ್ನಾಗಿಲ್ಲ, ಬೇಜಾರು, ಸಿಟ್ಟು. ಆದರೆ ಒಳಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಇದಕ್ಕಿಂತ ಬಹಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮ. ಅದು ನಿರಾಸೆಯೇ, ಒಂಟಿತನವೇ, ಅಸೂಯೆಯೇ, ನಾಚಿಕೆಯೇ, ಆತಂಕವೇ, ಅಥವಾ ಬರೀ ದಣಿವೇ? ಹೆಸರಿಲ್ಲದ ಭಾವನೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮಂಜಿನಂತೆ ಹರಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಏನೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಎಲ್ಲವೂ ಭಾರ ಅನಿಸುತ್ತದೆ.
ಕಳೆದ ವಾರ ಸಿಟ್ಟು ಬಂದಾಗ ಅದನ್ನು ಹೆಸರಿಸಿ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದೆ. ಆ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಎಷ್ಟು ಶಕ್ತಿಯುತ ಎಂದು ಈ ವಾರ ಸ್ವಲ್ಪ ಆಳವಾಗಿ ನೋಡೋಣ.
ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿ ಏನಾಗುತ್ತದೆ
ಅಮೆರಿಕದ ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್‌ನ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿ ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಲೀಬರ್‌ಮನ್ ಮತ್ತು ಅವರ ತಂಡ ಒಂದು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡಿದರು. ಭಾಗವಹಿಸಿದವರಿಗೆ ಸಿಟ್ಟಿನ ಅಥವಾ ಭಯದ ಮುಖಗಳ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿ, ಅವರ ಮೆದುಳಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ಕ್ಯಾನರ್‌ನಲ್ಲಿ ನೋಡಿದರು. ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಆ ಮುಖದ ಭಾವನೆಗೆ ಸರಿಯಾದ ಪದವನ್ನು ಆರಿಸಲು ಹೇಳಿದರು — "ಸಿಟ್ಟು" ಅಥವಾ "ಭಯ".
ಭಾವನೆಗೆ ಪದ ಕೊಟ್ಟಾಗ, ಭಯ ಮತ್ತು ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಬೇಗ ಸ್ಪಂದಿಸುವ ಮೆದುಳಿನ ಭಾಗವಾದ ಅಮಿಗ್ಡಲಾದ ಚಟುವಟಿಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು. ಅದೇ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಹಣೆಯ ಹಿಂದಿನ, ಆಲೋಚನೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಭಾಗದ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶ ಹೆಚ್ಚು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿತು. ಸಂಶೋಧಕರು ಇದಕ್ಕೆ "ಭಾವನೆಗೆ ಹಣೆಪಟ್ಟಿ ಹಚ್ಚುವುದು" ಎಂಬ ಅರ್ಥದ ಹೆಸರು ಕೊಟ್ಟರು.
ಅಂದರೆ "ನನಗೆ ಭಯವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳುವ ಸರಳ ಕ್ರಿಯೆಯೇ ಮೆದುಳಿನ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಗಂಟೆಯ ಶಬ್ದವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮಕ್ಕಳ ಮನೋವೈದ್ಯ ಡ್ಯಾನ್ ಸೀಗಲ್ ಇದನ್ನು ಒಂದು ಸುಂದರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹೆಸರಿಸಿದರೆ ಪಳಗಿಸಬಹುದು.
ಪದಗಳು ಹೆಚ್ಚಿದಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟತೆ
ಅಮೆರಿಕದ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿ ಲೀಸಾ ಫೆಲ್ಡ್‌ಮನ್ ಬ್ಯಾರೆಟ್ ತಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ "ಭಾವನೆಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆ" ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ಹೆಸರಿಸಬಲ್ಲವರು — "ಕೆಟ್ಟದಾಗಿದೆ" ಎನ್ನುವ ಬದಲು "ನಿರಾಸೆ", "ಅವಮಾನ", "ಒಂಟಿತನ" ಎಂದು ಹೇಳಬಲ್ಲವರು — ಒತ್ತಡವನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಅವರ ಮತ್ತು ಇತರರ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.
ಕಾರಣ ಸರಳ. "ಕೆಟ್ಟದಾಗಿದೆ" ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ "ನನಗೆ ಒಂಟಿತನ ಅನಿಸುತ್ತಿದೆ" ಎಂದು ಗೊತ್ತಾದರೆ ದಾರಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬ ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೆ ಕರೆ ಮಾಡುವುದು. "ನಾನು ದಣಿದಿದ್ದೇನೆ" ಎಂದು ಗೊತ್ತಾದರೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ. "ನನಗೆ ಅಸೂಯೆ ಆಗುತ್ತಿದೆ" ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರೆ, ಆ ಅಸೂಯೆ ನನಗೆ ಏನು ಬೇಕು ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಸರಿಯಾದ ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಇಲ್ಲದೆ ಸರಿಯಾದ ಔಷಧ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮನಸ್ಸಿಗೂ ಅದೇ ನಿಯಮ.
ನಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯ ಸಾಕ್ಷಿ ಭಾವ
ನಮ್ಮ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷಿ ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆ ಇದೆ. ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಏನು ನಡೆಯುತ್ತಿದೆಯೋ ಅದನ್ನು ದೂರ ನಿಂತು ನೋಡುವವನು. ಭಾವನೆ ಬರುತ್ತದೆ, ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಸಾಕ್ಷಿ ಅದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಭಾವನೆಗೆ ಹೆಸರು ಕೊಡುವುದು ಸಾಕ್ಷಿ ಭಾವದ ಮೊದಲ ಮೆಟ್ಟಿಲು. "ನಾನು ಸಿಟ್ಟು" ಎಂಬುದಕ್ಕೂ "ನನ್ನಲ್ಲಿ ಸಿಟ್ಟು ಬಂದಿದೆ" ಎಂಬುದಕ್ಕೂ ದೊಡ್ಡ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದರಲ್ಲಿ ನೀವು ಮತ್ತು ಸಿಟ್ಟು ಒಂದೇ. ಎರಡನೆಯದರಲ್ಲಿ ನೀವು ಆಕಾಶ, ಸಿಟ್ಟು ಅದರಲ್ಲಿ ಹಾದುಹೋಗುವ ಮೋಡ. ಮೋಡ ಎಷ್ಟೇ ಕಪ್ಪಾಗಿದ್ದರೂ ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಏನೂ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಭಾವನೆಗಳ ಪದಕೋಶ
ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ ಪದಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು. ಸುಲಭಕ್ಕಾಗಿ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ಕುಟುಂಬಗಳಾಗಿ ನೋಡಬಹುದು.
- ಸಿಟ್ಟಿನ ಕುಟುಂಬ: ಕಿರಿಕಿರಿ, ಅಸಹನೆ, ಹತಾಶೆ, ಅಸಮಾಧಾನ, ಕೋಪ, ರೋಷ
- ಭಯದ ಕುಟುಂಬ: ಆತಂಕ, ಚಿಂತೆ, ಗಾಬರಿ, ಅಳುಕು, ಅಭದ್ರತೆ
- ದುಃಖದ ಕುಟುಂಬ: ಬೇಸರ, ನಿರಾಸೆ, ಒಂಟಿತನ, ಶೋಕ, ನಿಸ್ಸಹಾಯಕತೆ
- ನಾಚಿಕೆಯ ಕುಟುಂಬ: ಸಂಕೋಚ, ಅಪರಾಧಿ ಭಾವ, ಅವಮಾನ, ಕೀಳರಿಮೆ
- ಸಂತೋಷದ ಕುಟುಂಬ: ನೆಮ್ಮದಿ, ಉತ್ಸಾಹ, ಕೃತಜ್ಞತೆ, ಹೆಮ್ಮೆ, ಪ್ರೀತಿ, ಭರವಸೆ
ಈ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಒಂದು ಕಾಗದದಲ್ಲಿ ಬರೆದು ಫ್ರಿಜ್ ಮೇಲೋ ಕೆಲಸದ ಮೇಜಿನ ಮೇಲೋ ಅಂಟಿಸಿ. ಮನೆಯ ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಇದನ್ನು ಕಲಿಸಿ. ಯೇಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮಾರ್ಕ್ ಬ್ರ್ಯಾಕೆಟ್ ಮತ್ತು ಅವರ ತಂಡ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಹೆಸರಿಸುವುದನ್ನು ಕಲಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಭಾವನೆಯ ಪದ ಗೊತ್ತಿರುವ ಮಗು ಕೋಪದಲ್ಲಿ ಹೊಡೆಯುವ ಬದಲು "ನನಗೆ ಸಿಟ್ಟು ಬರ್ತಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಲು ಕಲಿಯುತ್ತದೆ.
ದಿನದ ಮೂರು ಭಾವನೆ ಪರೀಕ್ಷೆ
ದಿನದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಬಾರಿ — ಬೆಳಗ್ಗೆ, ಮಧ್ಯಾಹ್ನ, ರಾತ್ರಿ — ಒಂದು ನಿಮಿಷ ನಿಂತು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕೇಳಿ.
- ಈಗ ನನ್ನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಏನು ಅನಿಸುತ್ತಿದೆ? ಎದೆ, ಹೊಟ್ಟೆ, ಗಂಟಲು, ಭುಜ.
- ಇದಕ್ಕೆ ಯಾವ ಪದ ಸರಿ ಹೊಂದುತ್ತದೆ? ಮೇಲಿನ ಪಟ್ಟಿ ನೋಡಿ, ಅತಿ ಹತ್ತಿರದ ಪದ ಆರಿಸಿ.
- ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿ, "ನನ್ನಲ್ಲಿ ಈಗ ___ ಇದೆ." "ನಾನು ___" ಅಲ್ಲ.
- ಎರಡು ನಿಧಾನದ ಉಸಿರು. ಆ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಓಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಡಿ, ಸುಮ್ಮನೆ ಇರಲು ಬಿಡಿ.
- ಕೇಳಿ, "ಈ ಭಾವನೆಗೆ ಈಗ ಏನು ಬೇಕು?"
ಮೊದಮೊದಲು ಸರಿಯಾದ ಪದ ಸಿಗುವುದು ಕಷ್ಟ. ಎರಡು ಮೂರು ಭಾವನೆಗಳು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇರಬಹುದು. ಅದೂ ಸಹಜ. "ಸ್ವಲ್ಪ ಆತಂಕ ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ಉತ್ಸಾಹ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರೂ ಸರಿ.
ನೀವು ರೇಖಿ ಕಲಿತಿದ್ದರೆ, ಐದನೇ ಹೆಜ್ಜೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಭಾವನೆ ಕುಳಿತಿರುವ ದೇಹದ ಜಾಗದ ಮೇಲೆ ಕೈ ಇಡಿ. ಕೆಲವು ನಿಮಿಷ ಸ್ವಚಿಕಿತ್ಸೆ. ಭಾವನೆಯನ್ನು ಬದಲಿಸಲು ಅಲ್ಲ, ಅದರ ಜೊತೆ ಇರಲು.
ಒಂದು ಮಾತು
ಕೆಲವು ಭಾವನೆಗಳು ವಾರಗಟ್ಟಲೆ ಬಿಡದೆ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ. ಸತತ ದುಃಖ, ಯಾವುದರಲ್ಲೂ ಆಸಕ್ತಿ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು, ನಿದ್ರೆ ಮತ್ತು ಹಸಿವಿನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆ, ಬದುಕೇ ಬೇಡ ಎಂಬ ಯೋಚನೆ — ಇಂತಹವು ಇದ್ದರೆ ಹೆಸರು ಕೊಡುವುದು ಮಾತ್ರ ಸಾಲದು. ತಕ್ಷಣ ವೈದ್ಯರನ್ನು, ಮನೋವೈದ್ಯರನ್ನು ಅಥವಾ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಹಾಯವಾಣಿಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ. ನಂಬಿಕೆಯ ಒಬ್ಬರಿಗೆ ಹೇಳಿ. ಸಹಾಯ ಕೇಳುವುದು ಧೈರ್ಯದ ಕೆಲಸ.
ಈ ವಾರದ ಸವಾಲು
ಏಳು ದಿನ, ದಿನಕ್ಕೆ ಮೂರು ಭಾವನೆ ಪರೀಕ್ಷೆ. ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ನೀವು ಆರಿಸಿದ ಪದವನ್ನು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಿರಿ. ವಾರದ ಕೊನೆಗೆ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಪದಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಪದ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ಬಂತು? ನೀವು ಮೊದಲು ಬಳಸದ ಎಷ್ಟು ಹೊಸ ಪದಗಳು ಬಂದವು? ಆ ಪುಟವೇ ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ಈ ವಾರದ ನಕ್ಷೆ.
ಕೊನೆಯ ಮಾತು
ಕತ್ತಲೆಯ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಏನೋ ಸದ್ದಾದಾಗ ಭಯವಾಗುತ್ತದೆ. ದೀಪ ಹಚ್ಚಿ ನೋಡಿದರೆ ಅದು ಗಾಳಿಗೆ ಅಲುಗಾಡಿದ ಕಿಟಕಿ. ಭಯ ತಕ್ಷಣ ಇಳಿಯುತ್ತದೆ. ಭಾವನೆಗೆ ಹೆಸರು ಕೊಡುವುದು ಮನಸ್ಸಿನ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ದೀಪ ಹಚ್ಚಿದಂತೆ. ಭಾವನೆ ಮಾಯವಾಗದಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಅದು ಏನು ಎಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಕಂಡದ್ದನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವುದು ಸುಲಭ.
ಇಂದು ಯಾರಾದರೂ "ಹೇಗಿದ್ದೀರಿ" ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ "ಪರವಾಗಿಲ್ಲ" ಎನ್ನುವ ಮೊದಲು ಒಂದು ಕ್ಷಣ ನಿಮ್ಮೊಳಗೆ ನೋಡಿ. ನಿಜವಾದ ಪದ ಯಾವುದು?
Reiki Growth Coach · ಕಲ್ಪತರು ಸಂಸ್ಥಾಪಕ
ಈ ವಾರದ ಸವಾಲಿನ ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಲ್ಪತರು Facebook ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ 🙏