ಯಾವುದೇ ಚಟ ಬಿಡುವ ಮನಸ್ಸು
"ಇದೇ ಕೊನೆಯದು." ಈ ಮಾತನ್ನು ನೀವು ಎಷ್ಟು ಬಾರಿ ನಿಮಗೇ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದೀರಿ? ಕೊನೆಯ ಸಿಗರೇಟು. ಕೊನೆಯ ಗುಟ್ಕಾ ಪ್ಯಾಕೆಟ್. ರಾತ್ರಿ ಹನ್ನೆರಡಕ್ಕೆ "ಇದೇ ಕೊನೆಯ ರೀಲ್." ಊಟದ ನಂತರ "ಇದೇ ಕೊನೆಯ ಸಿಹಿ." ಮಾರನೇ ದಿನ ಅದೇ ಹೊತ್ತು, ಅದೇ ಜಾಗ, ಅದೇ ಕೈ. ಮತ್ತು ಅದೇ ಮಾತು. "ನಾಳೆಯಿಂದ ಖಂಡಿತ."
ಇಂದು ವಿಶ್ವ ತಂಬಾಕು ರಹಿತ ದಿನ. ತಂಬಾಕಿನ ಅಪಾಯದ ಬಗ್ಗೆ ಇಂದು ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ಮಾತು ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅದು ನಿಮಗೆ ಆಗಲೇ ಗೊತ್ತು. ಪ್ಯಾಕೆಟ್‌ನ ಮೇಲೇ ಚಿತ್ರ ಇದೆ. ಆದರೂ ಬಿಡಲು ಆಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದರೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಮಾಹಿತಿಯ ಕೊರತೆ ಅಲ್ಲ. ಸಮಸ್ಯೆ ಮನಸ್ಸಿನ ಒಂದು ಆಳವಾದ ಹಿಡಿತ. ಇಂದು ಆ ಹಿಡಿತದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾಡೋಣ. ತಂಬಾಕು ಇರಲಿ, ಫೋನ್ ಇರಲಿ, ಸಕ್ಕರೆ ಇರಲಿ, ಚಟದ ಮನಸ್ಸಿನ ನಿಯಮ ಒಂದೇ.
ಚಟ ಹುಟ್ಟುವುದು ಹೇಗೆ
ಅಮೆರಿಕದ ಎಂಐಟಿಯ ನರವಿಜ್ಞಾನಿ ಆನ್ ಗ್ರೇಬೀಲ್ ಮತ್ತು ಅವರ ತಂಡ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವು ವರ್ಷ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಕೆಲಸದಿಂದ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಒಂದು ಸರಳ ಚಿತ್ರ ಇದೆ. ಪ್ರತಿ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಮೂರು ಭಾಗ. ಒಂದು ಸೂಚನೆ, ಒಂದು ಕ್ರಿಯೆ, ಒಂದು ಬಹುಮಾನ.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಊಟ ಮುಗಿಯಿತು — ಅದು ಸೂಚನೆ. ಬೀಡಿ ಹಚ್ಚುವುದು — ಕ್ರಿಯೆ. ಆ ಕೆಲವು ನಿಮಿಷದ ಸಡಿಲತೆ — ಬಹುಮಾನ. ಅಥವಾ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಬೇಸರ ಬಂತು — ಸೂಚನೆ. ಫೋನ್ ತೆರೆದು ಸ್ಕ್ರಾಲ್ — ಕ್ರಿಯೆ. ಹೊಸದೇನೋ ನೋಡಿದ ಸಣ್ಣ ಖುಷಿ — ಬಹುಮಾನ. ಈ ಚಕ್ರ ನೂರಾರು ಬಾರಿ ತಿರುಗಿದ ಮೇಲೆ ಮೆದುಳು ಅದನ್ನು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆಮೇಲೆ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡುವ ಭಾಗ ಕೆಲಸವೇ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಕೈ ತಾನಾಗಿಯೇ ಜೇಬಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ.
ಅದಕ್ಕೇ "ಇನ್ನು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ" ಎಂಬ ನಿರ್ಧಾರ ಒಂದೇ ಸಾಲದು. ನಿರ್ಧಾರ ಮೆದುಳಿನ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಅಭ್ಯಾಸ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಆಳದಲ್ಲಿದೆ. ಅದನ್ನು ನಾವು ಸುಪ್ತ ಮನಸ್ಸು ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ.
ಗೀತೆಯ ಒಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮಾತು
ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಎರಡನೇ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಒಂದು ಬಹಳ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಮಾತು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಅದರ ಭಾವ ಹೀಗಿದೆ. ವಿಷಯಗಳಿಂದ ದೂರ ಇರುವವನಿಂದ ವಿಷಯಗಳು ದೂರ ಸರಿಯುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಅವುಗಳ ರುಚಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಆ ರುಚಿಯೂ ಹೋಗುವುದು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದದ್ದನ್ನು ಕಂಡಾಗ. "ರಸೋಽಪ್ಯಸ್ಯ ಪರಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ನಿವರ್ತತೇ."
ಇದು ಚಟ ಬಿಡುವವರಿಗೆ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ ಪಾಠ. ಬರೀ ಬಲವಂತವಾಗಿ ದೂರ ಇಟ್ಟರೆ ವಸ್ತು ದೂರ ಹೋಗುತ್ತದೆ, ರುಚಿ ಒಳಗೇ ಕಾಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಕೆಟ್ಟ ದಿನ ಬಂದಾಗ ಅದು ಮತ್ತೆ ಹೊರಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಶಾಶ್ವತ ಬಿಡುಗಡೆ ಸಿಗುವುದು ಆ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚು ಒಳ್ಳೆಯ ರುಚಿ ಬಂದಾಗ. ಹೊಸ ಬಹುಮಾನ, ಹೊಸ ಕ್ರಿಯೆ, ಹೊಸ ಗುರುತು.
ಚಟದ ಅಲೆಯ ಮೇಲೆ ತೇಲುವುದು
ಅಮೆರಿಕದ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿ ಆಲನ್ ಮಾರ್ಲಾಟ್ ಅವರು ಚಟದಿಂದ ಹೊರಬರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವವರಿಗೆ ಒಂದು ಸರಳ ಅಭ್ಯಾಸ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದರು. ಅದಕ್ಕೆ ಅಲೆಯ ಮೇಲೆ ತೇಲುವುದು ಎಂಬ ಅರ್ಥದ ಹೆಸರು. ಬಯಕೆ ಒಂದು ಸಮುದ್ರದ ಅಲೆಯಂತೆ. ಏರುತ್ತದೆ, ಉತ್ತುಂಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ, ನಂತರ ತಾನಾಗಿಯೇ ಇಳಿಯುತ್ತದೆ. ಅದರ ಜೊತೆ ಹೋರಾಡಿದರೆ ಮುಳುಗುತ್ತೇವೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಶರಣಾದರೆ ಕೊಚ್ಚಿಹೋಗುತ್ತೇವೆ. ಅದನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಾ ತೇಲಿದರೆ ಅದು ನಮ್ಮ ಕೆಳಗಿನಿಂದ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ.
ಬಯಕೆ ಬಂದಾಗ ಹೀಗೆ ಮಾಡಿ.
- ನಿಲ್ಲಿ. ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿ, "ಒಂದು ಅಲೆ ಬರುತ್ತಿದೆ."
- ದೇಹದಲ್ಲಿ ಅದು ಎಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ನೋಡಿ. ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ, ಎದೆಯಲ್ಲಿ, ಕೈಯಲ್ಲಿ, ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ. ಅದು ಹೇಗಿದೆ — ಬಿಸಿ, ಬಿಗಿ, ಚಡಪಡಿಕೆ.
- ನಿಧಾನವಾಗಿ ಉಸಿರಾಡುತ್ತಾ ಆ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. ಅದು ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ? ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ, ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ?
- ಗಡಿಯಾರ ನೋಡಿ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಾರಿ ಅಲೆ ಕೆಲವು ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಇಳಿಯುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ನೀವು ಕ್ರಿಯೆ ಮಾಡದೆ ಅಲೆ ಇಳಿದರೆ, ಸುಪ್ತ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಪಾಠ. "ಇದು ಮಾಡದೆಯೂ ಹೋಗುತ್ತದೆ."
ಚಟದ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಹೊಸ ರುಚಿ
ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಬದಲಿಸಿ, ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಉಳಿಸಿ. ಇದು ಅತಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ದಾರಿ.
- ತಂಬಾಕು: ಊಟದ ನಂತರದ ಬೀಡಿ ಅಥವಾ ಗುಟ್ಕಾ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಸೋಂಪು, ಏಲಕ್ಕಿ, ಹತ್ತು ನಿಮಿಷದ ನಡಿಗೆ. ಜೊತೆಗೆ ಯಾವ ಜನರ ಜೊತೆ, ಯಾವ ಅಂಗಡಿಯ ಹತ್ತಿರ ಬಯಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿ, ಕೆಲವು ವಾರ ಆ ದಾರಿ ಬದಲಿಸಿ.
- ಫೋನ್: ಬೇಸರದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಫೋನ್ ಬದಲು ನೀರು ಕುಡಿಯುವುದು, ಕಿಟಕಿಯ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಿ ಮೂರು ಉಸಿರು. ಹೆಚ್ಚು ಸೆಳೆಯುವ ಆಪ್‌ಗಳನ್ನು ಮುಖಪುಟದಿಂದ ತೆಗೆಯಿರಿ.
- ಸಕ್ಕರೆ: ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಸಿಹಿ ಬಯಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದಣಿವು ಅಥವಾ ಬಾಯಾರಿಕೆ. ಮೊದಲು ನೀರು, ಒಂದು ಹಿಡಿ ಶೇಂಗಾ ಅಥವಾ ಒಂದು ಹಣ್ಣು. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಹಿ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಡಿ.
- ಎಲ್ಲಕ್ಕೂ: ನಿಮ್ಮ ಗುರುತಿನ ಮಾತು ಬದಲಿಸಿ. "ನಾನು ಸಿಗರೇಟು ಬಿಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ" ಬದಲು "ನಾನು ಸಿಗರೇಟು ಸೇದದ ವ್ಯಕ್ತಿ." ಸುಪ್ತ ಮನಸ್ಸು ನಾವು ಯಾರು ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೋ ಅದರಂತೆ ನಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ.
ಜಾರಿದರೆ ಎಲ್ಲ ಮುಗಿಯಲಿಲ್ಲ
ಹತ್ತು ದಿನ ಬಿಟ್ಟು ಹನ್ನೊಂದನೇ ದಿನ ಒಂದು ಸಿಗರೇಟು ಸೇದಿದರೆ ಬಹಳ ಜನ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, "ಹೋಯಿತು, ನನ್ನಿಂದ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ," ಮತ್ತು ಇಡೀ ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ಮುಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ಜಾರು ಒಂದು ಜಾರು ಮಾತ್ರ. ಅದು ಸೋಲಲ್ಲ, ಮಾಹಿತಿ. ಆ ದಿನ ಯಾವ ಸೂಚನೆ ಇತ್ತು? ಯಾವ ಭಾವನೆ ಇತ್ತು? ಬರೆದುಕೊಳ್ಳಿ. ಮಾರನೇ ದಿನದಿಂದ ಮತ್ತೆ ಶುರು ಮಾಡಿ. ಗೀತೆ ಹೇಳುವಂತೆ, ನಮ್ಮನ್ನು ನಾವೇ ಮೇಲೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. "ಉದ್ಧರೇದಾತ್ಮನಾತ್ಮಾನಂ."
ನೀವು ರೇಖಿ ಕಲಿತಿದ್ದರೆ, ಬಯಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮುಂಚೆ ದಿನಕ್ಕೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ಹತ್ತು ನಿಮಿಷ ಸ್ವಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡಿ. ಗಂಟಲು, ಹೃದಯ ಮತ್ತು ಹೊಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಕೈ. ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಹೊಸ ಗುರುತಿನ ವಾಕ್ಯ ಹೇಳುತ್ತಾ ಇರಿ.
ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಎಚ್ಚರಿಕೆ
ಮದ್ಯ, ನಿದ್ರೆ ಮಾತ್ರೆಗಳು ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಮಾದಕ ವಸ್ತುವಿನ ಮೇಲೆ ದೇಹ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದ್ದರೆ, ಈ ಲೇಖನದ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಮಾತ್ರ ಸಾಲದು. ದಿನವೂ ಹೆಚ್ಚು ಕುಡಿಯುವವರು ಒಮ್ಮೆಲೇ ನಿಲ್ಲಿಸಿದರೆ ನಡುಕ, ಗೊಂದಲ, ಫಿಟ್ಸ್‌ನಂತಹ ಗಂಭೀರ ಅಪಾಯ ಬರಬಹುದು. ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆ ಇಲ್ಲದೆ ಮದ್ಯವನ್ನು ಒಮ್ಮೆಲೇ ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಡಿ. ವೈದ್ಯರ ಅಥವಾ ವ್ಯಸನಮುಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಹೊರಬನ್ನಿ. ತಂಬಾಕು ಬಿಡಲೂ ವೈದ್ಯರು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಲ್ಲರು. ನಿಕೋಟಿನ್ ಬದಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಸಮಾಲೋಚನೆ, ಸರ್ಕಾರದ ತಂಬಾಕು ತ್ಯಜಿಸುವ ಸಹಾಯವಾಣಿ — ಇವನ್ನು ಬಳಸುವುದು ದುರ್ಬಲತೆ ಅಲ್ಲ, ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ. ರೇಖಿ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನ ಈ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಜೊತೆ ನಡೆಯುವ ಪೂರಕ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು, ಬದಲಿ ಅಲ್ಲ.
ಈ ವಾರದ ಸವಾಲು
ನೀವು ಬಿಡಬೇಕೆಂದಿರುವ ಒಂದೇ ಒಂದು ಅಭ್ಯಾಸ ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಏಳು ದಿನ ಅದನ್ನು ಬಿಡಲು ಹೋಗಬೇಡಿ. ಬರೀ ಗಮನಿಸಿ. ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ಬಯಕೆ ಬಂದಾಗ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಿಷಯ ಬರೆಯಿರಿ. ಸಮಯ. ಸೂಚನೆ — ಎಲ್ಲಿದ್ದಿರಿ, ಯಾರ ಜೊತೆ, ಏನು ಅನಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಮತ್ತು ಅಲೆಯ ಮೇಲೆ ತೇಲಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಿರೋ ಇಲ್ಲವೋ. ದಿನಕ್ಕೆ ಒಮ್ಮೆಯಾದರೂ ಅಲೆಯ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ. ಏಳನೇ ದಿನ ಪುಸ್ತಕ ಓದಿ. ನಿಮ್ಮ ಚಟದ ಮೂರು ದೊಡ್ಡ ಸೂಚನೆಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಮುಂದಿನ ಹೆಜ್ಜೆ ಅಲ್ಲಿಂದ.
ಕೊನೆಯ ಮಾತು
ಚಟ ನಿಮ್ಮ ಶತ್ರುವಲ್ಲ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅದು ನಿಮಗೆ ಏನನ್ನೋ ಕೊಡುತ್ತಿತ್ತು. ಒತ್ತಡದಿಂದ ಬಿಡುವು, ಬೇಸರದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಒಂಟಿತನಕ್ಕೆ ಜೊತೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಧನ್ಯವಾದ ಹೇಳಿ, ಮತ್ತು ಈಗ ಅದೇ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ನಿಮ್ಮನ್ನು ನೋಯಿಸದ ಒಂದು ಹೊಸ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಪೂರೈಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
ಬಿಡುವುದು ಒಂದು ದಿನದ ಯುದ್ಧ ಅಲ್ಲ. ದಿನಕ್ಕೆ ಹಲವು ಸಣ್ಣ ಅಲೆಗಳು. ಪ್ರತಿ ಅಲೆಯ ನಂತರ ನೀವು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ವತಂತ್ರ. "ಇದೇ ಕೊನೆಯದು" ಎಂದು ಹೇಳುವ ಬದಲು ಇಂದು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ: "ಈ ಒಂದು ಅಲೆ ನಾನು ದಾಟುತ್ತೇನೆ."
Reiki Growth Coach · ಕಲ್ಪತರು ಸಂಸ್ಥಾಪಕ
ಈ ವಾರದ ಸವಾಲಿನ ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಲ್ಪತರು Facebook ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ 🙏