ದತ್ತ ಜಯಂತಿ: ದತ್ತಾತ್ರೇಯರ ಇಪ್ಪತ್ನಾಲ್ಕು ಗುರುಗಳು
ನಿಮ್ಮ ಗುರು ಯಾರು ಎಂದು ಯಾರಾದರೂ ಕೇಳಿದರೆ ನೀವು ಯಾರ ಹೆಸರು ಹೇಳುತ್ತೀರಿ? ಶಾಲೆಯ ಒಬ್ಬ ಶಿಕ್ಷಕರು, ಮನೆಯ ಹಿರಿಯರು, ಒಬ್ಬ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಗುರು. ಒಬ್ಬರು, ಇಬ್ಬರು, ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ ಐದು ಜನ. ಆದರೆ ಒಬ್ಬ ಮಹಾತ್ಮ ತನಗೆ ಇಪ್ಪತ್ನಾಲ್ಕು ಗುರುಗಳು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಭೂಮಿ, ನೀರು, ಸೂರ್ಯ, ಒಂದು ಜೇನುನೊಣ, ಒಂದು ಹಾವು, ಒಂದು ಮಗು, ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಬಾಣ ಮಾಡುವವನೂ ಇದ್ದರು.
ಈ ವಾರ ದತ್ತ ಜಯಂತಿ ಆಚರಿಸಿದೆವು. ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ಮಹೇಶ್ವರರ ಒಟ್ಟು ರೂಪವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ದತ್ತಾತ್ರೇಯರು ಗುರುಗಳ ಗುರು ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರು. ನನ್ನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲೂ ದತ್ತನ ನೆನಪಿದೆ, ಹಾಗಾಗಿ ಈ ಕಥೆ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಹತ್ತಿರ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ದತ್ತ ಪರಂಪರೆಗೆ ಆಳವಾದ ಬೇರುಗಳಿವೆ. ಗಾಣಗಾಪುರದಂತಹ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
ಕಥೆ ಎಲ್ಲಿಂದ
ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತದ ಹನ್ನೊಂದನೇ ಸ್ಕಂಧದಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಉದ್ಧವನಿಗೆ ಹೇಳುವ ಉಪದೇಶದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈ ಕಥೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಯದು ಮಹಾರಾಜ ಒಬ್ಬ ಅವಧೂತನನ್ನು ನೋಡಿದ. ಯುವಕ, ಏನೂ ಇಲ್ಲದವನು, ಆದರೂ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಆನಂದ. ರಾಜ ಕೇಳಿದ, ನಿನಗೆ ಈ ಶಾಂತಿ ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂತು? ನಿನ್ನ ಗುರು ಯಾರು? ಆ ಅವಧೂತ ತನ್ನ ಇಪ್ಪತ್ನಾಲ್ಕು ಗುರುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದ. ಈ ಅವಧೂತ ದತ್ತಾತ್ರೇಯರೇ ಎಂದು ಪರಂಪರೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಅವರ ಮಾತಿನ ಸಾರ ಇಷ್ಟು. ಕಲಿಯಲು ಸಿದ್ಧವಿರುವ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಇಡೀ ಜಗತ್ತೇ ಪಾಠಶಾಲೆ.
ಕೆಲವು ಗುರುಗಳು, ಕೆಲವು ಪಾಠಗಳು
ಎಲ್ಲ ಇಪ್ಪತ್ನಾಲ್ಕನ್ನೂ ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಇಂದಿನ ಜೀವನಕ್ಕೆ ತುಂಬಾ ಹತ್ತಿರ ಅನಿಸುವ ಕೆಲವನ್ನು ನೋಡೋಣ.
ಭೂಮಿ. ಎಲ್ಲರೂ ಅದನ್ನು ತುಳಿಯುತ್ತಾರೆ, ಅಗೆಯುತ್ತಾರೆ, ಅದರ ಮೇಲೆ ಏನೇನೋ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೂ ಅದು ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಹೊರುತ್ತದೆ. ಪಾಠ ಸಹನೆ. ಇತರರು ನಮಗೆ ತೊಂದರೆ ಕೊಟ್ಟಾಗಲೂ ನಮ್ಮ ಸ್ವಭಾವ ಬಿಡದಿರುವುದು.
ನೀರು. ಸ್ವಚ್ಛ, ಮೃದು, ಮತ್ತು ಮುಟ್ಟಿದ್ದನ್ನು ಶುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಪಾಠ, ನಮ್ಮ ಸಹವಾಸ ಇತರರನ್ನು ಹಗುರ ಮಾಡಲಿ.
ಚಂದ್ರ. ಹುಣ್ಣಿಮೆ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಗಳ ನಡುವೆ ಅದರ ಆಕಾರ ಬದಲಾದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಚಂದ್ರ ಅದೇ. ಪಾಠ, ದೇಹದ ಬಾಲ್ಯ, ಯೌವನ, ಮುಪ್ಪು ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ, ಒಳಗಿನ ಆತ್ಮ ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಸಮುದ್ರ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ನದಿಗಳು ಬಂದು ಸೇರಿದರೂ ಉಕ್ಕುವುದಿಲ್ಲ, ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಬತ್ತುವುದಿಲ್ಲ. ಪಾಠ, ಸುಖ ಬಂದಾಗ ಉಬ್ಬದ, ಕಷ್ಟ ಬಂದಾಗ ಕುಗ್ಗದ ಮನಸ್ಸು.
ಜೇನುನೊಣ. ಒಂದೇ ಹೂವಿನಿಂದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಹಲವು ಹೂವುಗಳಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪ, ಹೂವಿಗೆ ನೋವಾಗದಂತೆ. ಪಾಠ, ಎಲ್ಲ ಗ್ರಂಥಗಳಿಂದ, ಎಲ್ಲ ಜನರಿಂದ ಸಾರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು.
ಕುರರ ಪಕ್ಷಿ. ಒಂದು ಹಕ್ಕಿ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಮಾಂಸದ ತುಂಡು ಹಿಡಿದು ಹಾರುತ್ತಿತ್ತು. ಬೇರೆ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಅದನ್ನು ಬೆನ್ನಟ್ಟಿ ಕುಕ್ಕಿದವು. ತುಂಡನ್ನು ಬಿಟ್ಟ ಕ್ಷಣ ಅದನ್ನು ಯಾರೂ ಮುಟ್ಟಲಿಲ್ಲ. ಪಾಠ, ನಾವು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದಿರುವುದೇ ಬಹಳ ಸಲ ನಮ್ಮ ನೋವಿನ ಕಾರಣ.
ಪಿಂಗಳೆ. ಒಬ್ಬ ಹೆಣ್ಣು ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಯಾರಾದರೂ ಬಂದು ತನಗೆ ಹಣ, ಸುಖ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಕಾದಳು. ಯಾರೂ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ ಅವಳಿಗೆ ಜ್ಞಾನ ಹುಟ್ಟಿತು. ಹೊರಗಿನ ಆಸೆ ಬಿಟ್ಟ ಕ್ಷಣ ಅವಳು ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಮಲಗಿದಳು. ಪಾಠ, ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ಬಂದು ನಮ್ಮನ್ನು ಸುಖಿಯಾಗಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆಯೇ ದುಃಖದ ಮೂಲ.
ಮಗು. ನಿನ್ನೆಯ ಚಿಂತೆ ಇಲ್ಲ, ನಾಳೆಯ ಭಯ ಇಲ್ಲ, ಆಟದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದೆ. ಪಾಠ, ಈ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಬದುಕುವ ಆನಂದ.
ಕುಮಾರಿ. ಒಬ್ಬ ಹುಡುಗಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಳೇ ಭತ್ತ ಕುಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದಳು. ಕೈಯ ಬಳೆಗಳು ಸದ್ದು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ ಕೇಳಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಬಳೆ ತೆಗೆದಳು. ಪ್ರತಿ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಬಳೆ ಉಳಿದಾಗ ಸದ್ದು ನಿಂತಿತು. ಪಾಠ, ಹಲವರು ಸೇರಿದಲ್ಲಿ ಗದ್ದಲ, ಸಾಧನೆಗೆ ಏಕಾಂತ ಬೇಕು.
ಬಾಣ ಮಾಡುವವನು. ಅವನು ತನ್ನ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಮುಳುಗಿದ್ದನೆಂದರೆ ರಾಜನ ಮೆರವಣಿಗೆ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಹೋದರೂ ಅವನಿಗೆ ಗೊತ್ತಾಗಲಿಲ್ಲ. ಪಾಠ ಏಕಾಗ್ರತೆ. ಧ್ಯಾನದ ನಿಜವಾದ ರೂಪ ಇದೇ.
ಕಣಜದ ಹುಳ. ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಹುಳ ಕಣಜವನ್ನೇ ಸತತವಾಗಿ ಯೋಚಿಸುತ್ತಾ ತಾನೂ ಅದರಂತೆ ಆಯಿತು ಎಂಬ ಹಳೆಯ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಅವಧೂತ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಪಾಠ, ನಾವು ಸತತವಾಗಿ ಯಾವುದನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತೇವೋ ಅದೇ ಆಗುತ್ತೇವೆ.
ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೀನು, ಜಿಂಕೆ, ಆನೆ, ಪತಂಗ ಕೂಡ ಇವೆ. ರುಚಿ, ಶಬ್ದ, ಸ್ಪರ್ಶ, ರೂಪದ ಆಕರ್ಷಣೆಯಿಂದ ಅವು ಹೇಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಬೀಳುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಅವುಗಳ ಪಾಠ. ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಸೆಳೆತದ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರ.
ಗುರು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ
ಈ ಕಥೆಯ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪಾಠ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಅದು ಅವಧೂತನ ನೋಟದಲ್ಲಿದೆ. ಅವನು ಒಬ್ಬ ಹೆಣ್ಣನ್ನು ನೋಡಿ ತೀರ್ಪು ಕೊಡಲಿಲ್ಲ, ಪಾಠ ಕಲಿತ. ಒಂದು ಹಾವನ್ನು ನೋಡಿ ಹೆದರಲಿಲ್ಲ, ಪಾಠ ಕಲಿತ. ಅವನಿಗೆ ಯಾರೂ ಸಣ್ಣವರಲ್ಲ, ಯಾವುದೂ ವ್ಯರ್ಥವಲ್ಲ.
ನಾವು ಬಹಳ ಸಲ ಕಲಿಯುವುದನ್ನು ಪುಸ್ತಕ, ತರಗತಿ, ದೊಡ್ಡ ಗುರುಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕೆಣಕುವ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ ತಾಳ್ಮೆಯ ಗುರು. ನಿಮ್ಮ ಮಗುವಿನ ಹಠ ಪ್ರೀತಿಯ ಗುರು. ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಅವಕಾಶ ವಿನಯದ ಗುರು. ಅಂಗಳದ ತುಳಸಿ ಗಿಡ ಸಹನೆಯ ಗುರು.
ಇದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದದ್ದು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಬದಲಾವಣೆ. "ಇದು ನನಗೇ ಯಾಕೆ ಆಗುತ್ತಿದೆ" ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಬದಲು "ಇದು ನನಗೆ ಏನು ಕಲಿಸುತ್ತಿದೆ" ಎಂದು ಕೇಳುವುದು. ಮೊದಲ ಪ್ರಶ್ನೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಬಲಿಪಶುವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಎರಡನೆಯದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿಸುತ್ತದೆ.
ನೀವು ರೇಖಿ ಕಲಿತಿದ್ದರೆ, ನಿಮ್ಮ ರೇಖಿ ಗುರುಗಳ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು ಕೃತಜ್ಞತೆ ಹೇಳಿ. ಜೊತೆಗೆ ಈ ಇಪ್ಪತ್ನಾಲ್ಕರಂತೆ ನಿಮ್ಮ ಜೀವನದ ಹೆಸರಿಲ್ಲದ ಗುರುಗಳಿಗೂ.
ಈ ವಾರದ ಸವಾಲು
ಏಳು ದಿನ, ದಿನಕ್ಕೆ ಒಬ್ಬ ಗುರು. ಪ್ರತಿದಿನ ನಿಮ್ಮ ಸುತ್ತ ಇರುವ ಒಂದು ವಸ್ತು, ಪ್ರಾಣಿ, ಗಿಡ ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಗಮನವಿಟ್ಟು ನೋಡಿ. ಅದು ನಿಮಗೆ ಏನು ಕಲಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಿ. ರಾತ್ರಿ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಿರಿ. ಇಂದಿನ ಗುರು, ಇಂದಿನ ಪಾಠ. ಒಂದು ದಿನವಾದರೂ ನಿಮಗೆ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲದ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಗುರುವಾಗಿ ನೋಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ. ಏಳು ದಿನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮದೇ ಏಳು ಗುರುಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಇರುತ್ತದೆ.
ಕೊನೆಯ ಮಾತು
ದತ್ತಾತ್ರೇಯರ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಹಸು ಮತ್ತು ಸುತ್ತ ನಾಲ್ಕು ನಾಯಿಗಳು ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಿಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳಿವೆ. ನನಗೆ ಅದರಿಂದ ಸಿಗುವ ಸರಳ ಸಂದೇಶ ಇಷ್ಟು. ಗುರುಗಳ ಗುರು ಕೂಡ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಜೊತೆ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಜೊತೆ, ಎಲ್ಲರ ಜೊತೆ ಇದ್ದರು. ಅವರ ಜ್ಞಾನ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟದ್ದಲ್ಲ, ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ತೆರೆದದ್ದು. ಕಣ್ಣು ತೆರೆದು ನೋಡಿದರೆ ನಮಗೂ ಪ್ರತಿದಿನ ಒಬ್ಬ ಹೊಸ ಗುರು ಸಿಗುತ್ತಾರೆ.
ಎಲ್ಲರಿಗೂ ದತ್ತ ಜಯಂತಿಯ ಶುಭಾಶಯಗಳು.
ಈ ವಾರದ ಸವಾಲಿನ ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಲ್ಪತರು Facebook ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ 🙏
