ದೀಪಾವಳಿಗೆ ಮುಂಚೆ ಮನಸ್ಸಿನ ಶುದ್ಧಿ

ಈ ವಾರ ಮನೆಮನೆಯಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ಕೆಲಸ. ಅಟ್ಟದ ಮೇಲಿನ ಡಬ್ಬಗಳು ಕೆಳಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಹಳೆಯ ಪೇಪರ್, ಮುರಿದ ಆಟಿಕೆ, ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಬಳಸದ ಪಾತ್ರೆ, ಎಂದಾದರೂ ಬೇಕಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಇಟ್ಟ ಸಾಮಾನು. ಗೋಡೆಗೆ ಹೊಸ ಬಣ್ಣ, ಬಾಗಿಲಿಗೆ ತೋರಣ, ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ರಂಗೋಲಿ. ದೀಪಾವಳಿ ಹತ್ತಿರ ಬರುತ್ತಿದೆ. ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ಮನೆಗೆ ಬರುತ್ತಾಳೆ ಎಂದು ಹಿರಿಯರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ. ಮನೆಯನ್ನು ಇಷ್ಟು ಶ್ರಮಪಟ್ಟು ಸ್ವಚ್ಛ ಮಾಡುವ ನಾವು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕೊನೆಯ ಬಾರಿ ಯಾವಾಗ ಸ್ವಚ್ಛ ಮಾಡಿದೆವು?

ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೂ ಒಂದು ಅಟ್ಟ ಇದೆ. ಅಲ್ಲಿ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಒಂದು ಅವಮಾನ, ಹೇಳಲಾಗದೆ ಉಳಿದ ಮಾತು, ಅರ್ಧಕ್ಕೆ ಬಿಟ್ಟ ಕೆಲಸಗಳ ಪಟ್ಟಿ, "ನಾನು ಸಾಲದು" ಎಂಬ ಹಳೆಯ ಧ್ವನಿ, ಯಾರೋ ಹೇಳಿದ ಒಂದು ಕಟು ಮಾತು. ಅದನ್ನು ಯಾರೂ ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆ ಧೂಳು ನಮ್ಮ ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ, ನಮ್ಮ ಕೋಪದಲ್ಲಿ, ನಮ್ಮ ಸುಸ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ನರಕಾಸುರ ಯಾರು

ದೀಪಾವಳಿಯ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ನರಕಾಸುರನ ವಧೆ. ನರಕ ಚತುರ್ದಶಿಯ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಎಣ್ಣೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಕತ್ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕಿನ ಗೆಲುವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತೇವೆ. ನನಗೆ ಈ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಒಳಗಿನ ಅರ್ಥ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ನರಕ ಎಲ್ಲೋ ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. ಹಳೆಯ ನೋವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಮೆಲುಕು ಹಾಕುವ ಮನಸ್ಸೇ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ನರಕ. ಆ ಮನಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸುವುದೇ ನಿಜವಾದ ನರಕ ಚತುರ್ದಶಿ.

ಉಪನಿಷತ್ತಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ನಮಗೆ ಗೊತ್ತಿದೆ. "ತಮಸೋ ಮಾ ಜ್ಯೋತಿರ್ಗಮಯ." ಕತ್ತಲೆಯಿಂದ ಬೆಳಕಿನ ಕಡೆಗೆ ನಡೆಸು. ದೀಪ ಹಚ್ಚುವ ಮುನ್ನ ಹಣತೆಯನ್ನು ತೊಳೆಯುತ್ತೇವೆ, ಹಳೆಯ ಬತ್ತಿ ತೆಗೆಯುತ್ತೇವೆ. ಕೊಳೆಯಾದ ಹಣತೆಯಲ್ಲಿ ದೀಪ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಉರಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಮನಸ್ಸೂ ಹಾಗೆಯೇ.

ಬರೆಯುವುದರಿಂದ ಹಗುರಾಗುವುದು

ಅಮೆರಿಕದ ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿ ಜೇಮ್ಸ್ ಪೆನ್ನೆಬೇಕರ್ ಅವರು ಹಲವು ದಶಕಗಳಿಂದ ಒಂದು ಸರಳ ಅಭ್ಯಾಸದ ಮೇಲೆ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಜನರಿಗೆ ಕೆಲವು ದಿನ, ದಿನಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ಹದಿನೈದು ಇಪ್ಪತ್ತು ನಿಮಿಷ, ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಒಂದು ನೋವಿನ ಅನುಭವದ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ಆಳವಾದ ಭಾವನೆಗಳ ಸಹಿತ ಬರೆಯಲು ಹೇಳಿದರು. ಅವರ ಹಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಬರೆದವರು ನಂತರದ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಹಗುರಾದ ಅನುಭವ ಹೇಳಿಕೊಂಡರು. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಂದೇ ರೀತಿ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಬರೆದ ಮೊದಲ ದಿನ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಾರ ಅನಿಸಬಹುದು ಎಂದೂ ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಒಳಗೆ ಸುತ್ತುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಇಳಿಸಿದಾಗ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಅದನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ಕೆಲಸ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಮನೆ ಸ್ವಚ್ಛ ಮಾಡುವಾಗ ಮೊದಲು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೊರಗೆ ತೆಗೆದು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಹರಡುತ್ತೇವೆ. ಆಗಲೇ ಏನು ಇಡಬೇಕು, ಏನು ಬಿಸಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಗೊತ್ತಾಗುವುದು. ಬರೆಯುವುದು ಮನಸ್ಸಿನ ಸಾಮಾನನ್ನು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಹರಡುವ ರೀತಿ.

ಮನಸ್ಸಿನ ನಾಲ್ಕು ಕೋಣೆಗಳು

ಮನೆಯನ್ನು ಒಂದೊಂದು ಕೋಣೆಯಾಗಿ ಸ್ವಚ್ಛ ಮಾಡುವಂತೆ, ಮನಸ್ಸನ್ನೂ ನಾಲ್ಕು ಭಾಗವಾಗಿ ನೋಡೋಣ.

ಮೊದಲ ಕೋಣೆ, ಹಳೆಯ ನೋವು. ಯಾರ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನೂ ಕಹಿ ಇದೆ? ಅವರ ಹೆಸರು ಬರೆಯಿರಿ. ಈ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಅವರನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆ ಕಹಿ ಇದೆ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಿ. ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡದ್ದೇ ಅರ್ಧ ಸ್ವಚ್ಛತೆ.

ಎರಡನೇ ಕೋಣೆ, ಮುಗಿಯದ ಕೆಲಸಗಳು. ಕೊಡಬೇಕಾದ ಒಂದು ಕರೆ, ತೀರಿಸಬೇಕಾದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಸಾಲ, ಹಿಂದಿರುಗಿಸಬೇಕಾದ ಪುಸ್ತಕ. ಇವು ಸಣ್ಣವು, ಆದರೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸತತವಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಗಂಟೆ ಬಾರಿಸುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿ. ಹಬ್ಬದ ಮುನ್ನ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದನ್ನು ಮುಗಿಸಿ.

ಮೂರನೇ ಕೋಣೆ, ಒಳಗಿನ ಮಾತು. ದಿನವಿಡೀ ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ ಏನು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೀರಿ? "ನನ್ನಿಂದ ಆಗಲ್ಲ", "ನನಗೆ ಅದೃಷ್ಟ ಇಲ್ಲ", "ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ತಡ". ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಬರೆಯಿರಿ. ಪ್ರತಿಯೊಂದರ ಪಕ್ಕ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಸತ್ಯವಾದ, ಹೆಚ್ಚು ದಯೆಯ ಒಂದು ವಾಕ್ಯ ಬರೆಯಿರಿ. "ನಾನು ಕಲಿಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ" ಎಂಬಂತೆ.

ನಾಲ್ಕನೇ ಕೋಣೆ, ಒಳಗೆ ಬರುತ್ತಿರುವುದು. ಮನೆ ಸ್ವಚ್ಛ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ ಚಪ್ಪಲಿ ಹಾಕಿ ಒಳಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಮನಸ್ಸಿಗೂ ಬಾಗಿಲು ಇದೆ. ಯಾವ ಸುದ್ದಿ, ಯಾವ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಗುಂಪು, ಯಾವ ಮಾತುಕತೆ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ಕೊಳೆಯಾಗಿಸುತ್ತದೆ? ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನಾದರೂ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ.

ಅಭ್ಯಂಗದ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಧ್ಯಾನ

ನರಕ ಚತುರ್ದಶಿಯ ಎಣ್ಣೆ ಸ್ನಾನವನ್ನು ಒಂದು ಧ್ಯಾನವಾಗಿ ಮಾಡಿ ನೋಡಿ. ತಲೆಗೆ ಎಣ್ಣೆ ಹಚ್ಚುವಾಗ, ಹಳೆಯ ಯೋಚನೆಗಳು ಸಡಿಲವಾಗುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಬಿಸಿನೀರು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವಾಗ, ಆ ಸಡಿಲವಾದ ಧೂಳು ನೀರಿನ ಜೊತೆ ಕೆಳಗೆ ಹರಿದು ಹೋಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ನೋಡಿ. ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿ, "ನನಗೆ ಬೇಡವಾದದ್ದು ಹೋಗಲಿ. ಬೆಳಕಿಗೆ ಜಾಗ ಸಿಗಲಿ." ಸ್ನಾನ ಮುಗಿಸಿ ಹೊಸ ಬಟ್ಟೆ ಹಾಕುವಾಗ ಹೊಸ ಮನಸ್ಸನ್ನೂ ಧರಿಸಿ.

ನೀವು ರೇಖಿ ಕಲಿತಿದ್ದರೆ, ಹಬ್ಬದ ಹಿಂದಿನ ರಾತ್ರಿ ಇಪ್ಪತ್ತು ನಿಮಿಷ ಪೂರ್ಣ ಸ್ವಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡಿ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕೈಗಳನ್ನು ಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟು ಮನಸ್ಸಿನ ಶಾಂತಿಗೆ ಉದ್ದೇಶ ಇಡಿ. ನಂತರ ಮನೆಯ ಪ್ರತಿ ಕೋಣೆಗೂ ಒಂದು ನಿಮಿಷ ರೇಖಿ ಕಳಿಸಬಹುದು.

ಹಬ್ಬದ ಸಂಜೆ ಹಣತೆ ಹಚ್ಚುವಾಗ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಸಂಕಲ್ಪವೂ ಮಾಡಿ. ಮೊದಲ ಹಣತೆ ಹಚ್ಚುವಾಗ ನೀವು ಬಿಡುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ಹಳೆಯ ಭಾರವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಎರಡನೆಯದನ್ನು ಹಚ್ಚುವಾಗ ನೀವು ಸ್ವಾಗತಿಸುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ಹೊಸ ಗುಣವನ್ನು. ಮೂರನೆಯದು ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯವರ ನೆಮ್ಮದಿಗೆ. ಉಳಿದ ದೀಪಗಳನ್ನು ಎಂದಿನಂತೆ ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಹಚ್ಚಿ. ಮಕ್ಕಳನ್ನೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಅವರಿಗೆ ದೀಪ ಬರೀ ಅಲಂಕಾರವಲ್ಲ, ಒಂದು ಆಸೆಯ ಸಂಕೇತ ಎಂದು ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ವಾರದ ಸವಾಲು

ಏಳು ದಿನ, ಪ್ರತಿದಿನ ಹದಿನೈದು ನಿಮಿಷ ಬರೆಯಿರಿ. ಮೊದಲ ದಿನ ಹಳೆಯ ನೋವು, ಎರಡನೇ ದಿನ ಮುಗಿಯದ ಕೆಲಸಗಳು, ಮೂರನೇ ದಿನ ಒಳಗಿನ ಮಾತು, ನಾಲ್ಕನೇ ದಿನ ಒಳಗೆ ಬರುತ್ತಿರುವುದು. ಉಳಿದ ಮೂರು ದಿನ, ಹಬ್ಬದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಈ ವರ್ಷ ನಿಮಗೆ ಸಿಕ್ಕ ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನು ಬರೆಯಿರಿ. ವ್ಯಾಕರಣ, ಅಕ್ಷರ ಯಾವುದನ್ನೂ ಗಮನಿಸಬೇಡಿ. ಇದು ಯಾರೂ ಓದುವ ಪುಸ್ತಕವಲ್ಲ. ಬೇಕಾದರೆ ಬರೆದ ಕಾಗದವನ್ನು ಹರಿದು ಹಾಕಬಹುದು. ಮತ್ತು ಮುಗಿಯದ ಕೆಲಸಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಕನಿಷ್ಠ ಮೂರನ್ನು ಹಬ್ಬದ ಮುನ್ನ ಮುಗಿಸಿ.

ಒಂದು ಮಾತು

ಬರೆಯುವಾಗ ಯಾವುದಾದರೂ ನೆನಪು ತುಂಬಾ ಭಾರವಾಗಿ, ತಡೆಯಲಾಗದಷ್ಟು ಕಾಡಿದರೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿ. ಅದನ್ನು ಒಬ್ಬರೇ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಆಳವಾದ ಆಘಾತಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಆಪ್ತಸಲಹೆಗಾರರ ಸಹಾಯ ಪಡೆಯಿರಿ.

ಕೊನೆಯ ಮಾತು

ಹಬ್ಬದ ರಾತ್ರಿ ಎಲ್ಲ ಮನೆಗಳ ಮುಂದೆ ಹಣತೆಗಳ ಸಾಲು. ಬೀದಿಯಿಂದ ನೋಡಿದರೆ ಎಲ್ಲ ಮನೆಗಳೂ ಒಂದೇ ರೀತಿ ಬೆಳಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಒಳಗೆ ಕೆಲವು ಮನಸ್ಸುಗಳು ಇನ್ನೂ ಕತ್ತಲಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಈ ವರ್ಷ ನಿಮ್ಮ ದೀಪ ಹೊರಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಒಳಗೂ ಉರಿಯಲಿ. ಅದಕ್ಕೆ ಈ ವಾರ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕ, ಒಂದು ಪೆನ್ನು, ಮತ್ತು ದಿನಕ್ಕೆ ಹದಿನೈದು ನಿಮಿಷ ಸಾಕು.

ನಿಮಗೂ ನಿಮ್ಮ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೂ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ದೀಪಾವಳಿಯ ಶುಭಾಶಯಗಳು.

ಗುರುದತ್ತ ವಿ. ಮರಾಠೆ
Reiki Growth Coach · ಕಲ್ಪತರು ಸಂಸ್ಥಾಪಕ

ಈ ವಾರದ ಸವಾಲಿನ ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಲ್ಪತರು Facebook ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ 🙏