ಡಿಜಿಟಲ್ ಉಪವಾಸ: ವಾರಕ್ಕೊಂದು ದಿನ ಪರದೆಯಿಂದ ಬಿಡುವು
ಜೇಬಿನಲ್ಲಿ ಫೋನ್ ಕಂಪಿಸಿದಂತಾಯಿತು. ತೆಗೆದು ನೋಡಿದಿರಿ. ಏನೂ ಇಲ್ಲ. ಯಾವ ಮೆಸೇಜೂ ಬಂದಿಲ್ಲ, ಯಾವ ಕರೆಯೂ ಇಲ್ಲ. ಫೋನ್ ಮೇಜಿನ ಮೇಲೆಯೇ ಇತ್ತು ಎಂದು ಆಮೇಲೆ ನೆನಪಾಯಿತು. ಇಂತಹ ಅನುಭವ ನಿಮಗೂ ಆಗಿದೆಯೇ? ಆಗಿದ್ದರೆ ನೀವು ಒಬ್ಬರೇ ಅಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ದೇಹ ಫೋನನ್ನು ತನ್ನದೇ ಒಂದು ಅಂಗ ಎಂದು ಭಾವಿಸತೊಡಗಿದೆ.
ಬೆಳಗ್ಗೆ ಎದ್ದ ಮೊದಲ ಮೂವತ್ತು ನಿಮಿಷ ಫೋನ್ ಇಲ್ಲದೆ ಕಳೆಯುವುದು ದಿನದ ಆರಂಭವನ್ನು ನಮ್ಮದಾಗಿಸುವ ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಅಭ್ಯಾಸ. ಇಂದು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದೆ ಹೋಗೋಣ. ವಾರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಇಡೀ ದಿನ, ಅಥವಾ ಕನಿಷ್ಠ ಅರ್ಧ ದಿನ, ಪರದೆಗಳಿಂದ ದೂರ. ಇದನ್ನು ನಾನು ಡಿಜಿಟಲ್ ಉಪವಾಸ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತೇನೆ.
ಉಪವಾಸ ಎಂದರೆ ಹತ್ತಿರ ಕೂರುವುದು
ನಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ವಾರಕ್ಕೊಂದು ದಿನ, ಹದಿನೈದು ದಿನಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಏಕಾದಶಿ, ಹೀಗೆ ಉಪವಾಸದ ದಿನಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟರು. ಉಪವಾಸ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ನೋಡಿ. ಉಪ ಎಂದರೆ ಹತ್ತಿರ, ವಾಸ ಎಂದರೆ ಇರುವುದು. ದೇವರ ಹತ್ತಿರ, ನಮ್ಮ ಒಳಗಿನ ಸತ್ವದ ಹತ್ತಿರ ಇರುವುದು. ಆಹಾರ ಬಿಡುವುದು ಅದಕ್ಕೆ ಒಂದು ದಾರಿ ಮಾತ್ರ. ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿಸುವ ಕೆಲಸದಿಂದ ಬಿಡುವು ಸಿಕ್ಕಾಗ ಮನಸ್ಸು ಒಳಗೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ.
ಇಂದು ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಆಹಾರ ಹೋಗುತ್ತಿರುವುದು ತಟ್ಟೆಯಿಂದಲ್ಲ, ಪರದೆಯಿಂದ. ಸುದ್ದಿ, ರೀಲ್ಸ್, ಗುಂಪುಗಳ ಮೆಸೇಜ್, ಜಾಹೀರಾತು, ಬೇರೆಯವರ ಜೀವನದ ಚಿತ್ರಗಳು. ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ತಿಂದರೆ ಅಜೀರ್ಣ ಆಗುವಂತೆ, ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ತುಂಬಿದರೆ ಅದಕ್ಕೂ ಅಜೀರ್ಣ ಆಗುತ್ತದೆ. ಅದರ ಲಕ್ಷಣಗಳು ನಮಗೆಲ್ಲ ಪರಿಚಿತ. ಅಸಹನೆ, ನಿದ್ರೆ ಬರದಿರುವುದು, ಯಾವುದರಲ್ಲೂ ಗಮನ ನಿಲ್ಲದಿರುವುದು, ಕಾರಣವಿಲ್ಲದ ಆತಂಕ, ನನ್ನ ಜೀವನ ಸಾಲದು ಎಂಬ ಭಾವನೆ.
ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ವಾರಕ್ಕೊಂದು ದಿನ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಕೊಟ್ಟಂತೆ, ಮನಸ್ಸಿಗೂ ವಾರಕ್ಕೊಂದು ದಿನ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಕೊಡೋಣ.
ಬಿಡುವಿನ ದಿನ ಏನಾಗುತ್ತದೆ
ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಮಾಡಿದಾಗ ಮೊದಲ ಎರಡು ಮೂರು ಗಂಟೆ ಕಷ್ಟ ಆಗುತ್ತದೆ, ಮುಂಚೆಯೇ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಕೈ ಪದೇ ಪದೇ ಜೇಬಿನ ಕಡೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಏನೋ ಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು ತಪ್ಪಿಹೋಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಚಡಪಡಿಕೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಬೇಸರ ಆಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಹಜ. ಅಭ್ಯಾಸ ಬಿಡುವಾಗ ಮೆದುಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರತಿಭಟಿಸುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ ಆ ಚಡಪಡಿಕೆ ದಾಟಿದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ಶಾಂತಿ ಬರುತ್ತದೆ. ದಿನ ಉದ್ದವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಮನೆಯವರ ಮುಖ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಊಟದ ರುಚಿ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಬಹಳ ದಿನದಿಂದ ಮರೆತಿದ್ದ ಒಂದು ಆಲೋಚನೆ, ಒಂದು ಕನಸು, ಒಂದು ಹಳೆಯ ಹವ್ಯಾಸ ಮತ್ತೆ ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ. ಬೇಸರ ಕೆಟ್ಟದಲ್ಲ. ಬೇಸರದ ಖಾಲಿ ಜಾಗದಲ್ಲೇ ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ.
ಸಿದ್ಧತೆ ಮುಖ್ಯ
ಡಿಜಿಟಲ್ ಉಪವಾಸ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುವುದು ಹಿಂದಿನ ದಿನದ ಸಿದ್ಧತೆಯಿಂದ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಏನೋ ಒಂದು ನೆಪ ಸಿಕ್ಕಿ ಫೋನ್ ಮತ್ತೆ ಕೈಗೆ ಬರುತ್ತದೆ.
- ದಿನವನ್ನು ನಿಗದಿ ಮಾಡಿ: ಹೆಚ್ಚಿನವರಿಗೆ ಭಾನುವಾರ ಸುಲಭ. ಬೇರೆ ದಿನವಾದರೂ ಸರಿ, ಪ್ರತಿ ವಾರ ಅದೇ ದಿನ ಇರಲಿ.
- ಮನೆಯವರಿಗೆ ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರದವರಿಗೆ ಹೇಳಿ: ಭಾನುವಾರ ನಾನು ಫೋನ್ ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ, ತುರ್ತು ಇದ್ದರೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ಎಂದು. ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಸ್ಟೇಟಸ್‌ನಲ್ಲೂ ಹಾಕಬಹುದು.
- ಕರೆ ಮಾತ್ರ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡಿ: ಬಹುತೇಕ ಫೋನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವೇ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಕರೆ ಮಾತ್ರ ಬರುವ ಆಯ್ಕೆ ಇದೆ. ಉಳಿದ ಎಲ್ಲ ಸೂಚನೆಗಳು ಮೌನ.
- ಫೋನ್‌ಗೆ ಒಂದು ಮನೆ ಕೊಡಿ: ಒಂದು ಡಬ್ಬಿ, ಒಂದು ಡ್ರಾಯರ್, ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣದ ಒಂದು ಜಾಗ. ದಿನವಿಡೀ ಅದು ಅಲ್ಲೇ.
- ಖಾಲಿ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮುಂಚೆಯೇ ಏನಾದರೂ ಯೋಜಿಸಿ: ಒಂದು ಪುಸ್ತಕ, ತೋಟದ ಕೆಲಸ, ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ನಡಿಗೆ, ಮನೆಯವರ ಜೊತೆ ಅಡುಗೆ, ಹಳೆಯ ಸ್ನೇಹಿತರ ಮನೆಗೆ ಭೇಟಿ.
- ಟಿವಿ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್ ಕೂಡ: ಫೋನ್ ಬಿಟ್ಟು ಟಿವಿಯಲ್ಲಿ ಐದು ಗಂಟೆ ಕಳೆದರೆ ಉಪವಾಸ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಮೂರು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಶುರುಮಾಡಿ
ಮೊದಲ ದಿನವೇ ಇಡೀ ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕು ಗಂಟೆ ಎಂದರೆ ಬಹಳ ಜನ ಸೋಲುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತೆ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನೇ ಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೋಗೋಣ.
- ಮೊದಲ ಎರಡು ವಾರ: ಭಾನುವಾರ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಎದ್ದಾಗಿನಿಂದ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಊಟದವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ.
- ಮುಂದಿನ ಎರಡು ವಾರ: ಬೆಳಗ್ಗೆಯಿಂದ ಸಂಜೆ ದೀಪ ಹಚ್ಚುವವರೆಗೆ.
- ಅದರ ನಂತರ: ಶನಿವಾರ ರಾತ್ರಿ ಮಲಗುವಾಗಿನಿಂದ ಭಾನುವಾರ ರಾತ್ರಿಯವರೆಗೆ.
ಒಂದು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಕಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುವುದು ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ನಂತರ ನೀವೇ ಆ ದಿನಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತೀರಿ.
ಆ ದಿನವನ್ನು ಸಾಧನೆಯ ದಿನ ಮಾಡಿ
ಫೋನ್ ಬಿಟ್ಟ ಜಾಗ ಖಾಲಿಯಾಗಿ ಉಳಿದರೆ ಮನಸ್ಸು ಅದನ್ನು ಚಿಂತೆಯಿಂದ ತುಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ದಿನ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ಹೊತ್ತು ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಿ. ನೀವು ರೇಖಿ ಕಲಿತಿದ್ದರೆ, ಇತರ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ನಿಮಿಷ ಮಾಡುವ ಸ್ವಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಆ ದಿನ ಪೂರ್ತಿ ಸಮಯ ಕೊಟ್ಟು ಮಾಡಿ. ಡೈರಿಯಲ್ಲಿ ವಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯಿರಿ. ಏನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಆಯಿತು, ಏನು ಬದಲಾಗಬೇಕು. ಸಂಜೆ ಮನೆಯವರ ಜೊತೆ ಕುಳಿತು ಮಾತಾಡಿ, ಪರದೆ ಇಲ್ಲದೆ.
ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರೆ ಅವರನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ, ಆದರೆ ಮೊದಲು ನೀವು ಮಾಡಿ ತೋರಿಸಿ. ಅಪ್ಪ ಅಮ್ಮ ಫೋನ್ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಫೋನ್ ಬಿಡು ಎಂದರೆ ಯಾವ ಮಗುವೂ ಕೇಳುವುದಿಲ್ಲ.
ಈ ವಾರದ ಸವಾಲು
ಮುಂದಿನ ಭಾನುವಾರ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಎದ್ದಾಗಿನಿಂದ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಊಟದವರೆಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಉಪವಾಸ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಈ ವಾರದ ಉಳಿದ ಆರು ದಿನ ಸಿದ್ಧತೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ರಾತ್ರಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ. ಒಂದು ದಿನ ಮನೆಯವರಿಗೆ ಹೇಳುವುದು, ಒಂದು ದಿನ ಫೋನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕರೆ ಮಾತ್ರ ಬರುವ ಆಯ್ಕೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದು, ಒಂದು ದಿನ ಓದಲು ಪುಸ್ತಕ ಆರಿಸುವುದು, ಒಂದು ದಿನ ಫೋನ್‌ಗೆ ಡಬ್ಬಿ ಹುಡುಕುವುದು, ಉಳಿದ ಎರಡು ದಿನ ಆ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಏನು ಮಾಡುತ್ತೀರಿ ಎಂದು ಬರೆದಿಡುವುದು. ಭಾನುವಾರ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಫೋನ್ ಕೈಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಒಂದು ಕ್ಷಣ ನಿಲ್ಲಿ. ಆ ಅರ್ಧ ದಿನ ಹೇಗಿತ್ತು ಎಂದು ಡೈರಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಸಾಲು ಬರೆಯಿರಿ.
ಒಂದು ಮಾತು
ಕೆಲವರಿಗೆ ಫೋನ್ ಬರೀ ಮನರಂಜನೆಯಲ್ಲ. ಅಂಗಡಿ ನಡೆಸುವವರಿಗೆ ಭಾನುವಾರವೇ ಹೆಚ್ಚು ಆರ್ಡರ್ ಬರುತ್ತದೆ. ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರು ಕರೆಗೆ ಸಿಗಲೇಬೇಕು. ದೂರದಲ್ಲಿ ವಯಸ್ಸಾದ ತಂದೆತಾಯಿ ಇರುವವರಿಗೆ ಫೋನ್ ಒಂದು ಸೇತುವೆ. ನಿಮಗೆ ಇಡೀ ದಿನ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ವಾರದ ಯಾವುದೇ ದಿನ ನಾಲ್ಕು ಗಂಟೆ ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ನಿಯಮ ಮುಖ್ಯವಲ್ಲ. ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಒಂದು ಬಿಡುವು ಸಿಗುವುದು ಮುಖ್ಯ.
ಕೊನೆಯ ಮಾತು
ಫೋನ್ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಉಪಕರಣ. ನಾನು ಕಲಿಸುವ ಎಷ್ಟೋ ತರಗತಿಗಳು ಅದರ ಮೂಲಕವೇ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಸಮಸ್ಯೆ ಫೋನ್‌ನಲ್ಲಿಲ್ಲ, ಯಾರು ಯಾರನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿದೆ. ವಾರಕ್ಕೊಂದು ದಿನ ಫೋನನ್ನು ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟಾಗ ನೀವು ಅದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸಂದೇಶ ಕೊಡುತ್ತೀರಿ. ನೀನು ನನ್ನ ಸೇವಕ, ನನ್ನ ಯಜಮಾನನಲ್ಲ.
ಮುಂದಿನ ಭಾನುವಾರ ಅರ್ಧ ದಿನ. ನಿಮಗಾಗಿ, ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯವರಿಗಾಗಿ.
Reiki Growth Coach · ಕಲ್ಪತರು ಸಂಸ್ಥಾಪಕ
ಈ ವಾರದ ಸವಾಲಿನ ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಲ್ಪತರು Facebook ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ 🙏