ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ: ಮೊದಲ ಪೂಜೆ, ಆರಂಭದ ಮನಸ್ಸು

ನಿನ್ನೆ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಬೀದಿಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಜನಸಂದಣಿ. ಮಣ್ಣಿನ ಗಣಪನನ್ನು ಎರಡೂ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿ ಮನೆಗೆ ತರುವ ಅಪ್ಪಂದಿರು, ಹಿಂದೆ ಜಯಘೋಷ ಹಾಕುತ್ತಾ ಓಡುವ ಮಕ್ಕಳು. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮೋದಕ, ಕಡುಬು, ಪಂಚಕಜ್ಜಾಯ. ಸಂಜೆ ಪೆಂಡಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡು, ಭಜನೆ. ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಊರು ಊರನ್ನು ಒಂದೇ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಬೆಸೆಯುವ ದಿನ. ಇಂದು ಹಬ್ಬದ ಮರುದಿನ. ಕೆಲವು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಣಪ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ದಿನ ಇರುತ್ತಾನೆ.

ಒಂದು ವಿಷಯ ಗಮನಿಸಿದ್ದೀರಾ? ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪೂಜೆ, ಯಾವುದೇ ಶುಭ ಕಾರ್ಯ ಶುರುವಾಗುವುದು ಗಣಪತಿಯ ಸ್ಮರಣೆಯಿಂದ. ಮದುವೆ, ಗೃಹಪ್ರವೇಶ, ಹೊಸ ಅಂಗಡಿ, ಮಗುವಿನ ಅಕ್ಷರಾಭ್ಯಾಸ. ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪತ್ರ ಬರೆಯುವಾಗಲೂ ಮೊದಲ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಎಂದು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಗಣೇಶ ಪ್ರಥಮ ಪೂಜಿತ. ಇದು ಬರೀ ಸಂಪ್ರದಾಯವಲ್ಲ. ಇದರಲ್ಲಿ ಆರಂಭದ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಆಳವಾದ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಇದೆ.

ಆರಂಭವೇ ಅರ್ಧ ಕೆಲಸ

ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಕಷ್ಟದ ಕ್ಷಣ ಯಾವುದು ಎಂದು ಕೇಳಿದರೆ, ಬಹಳ ಜನ ಹೇಳುವುದು ಆರಂಭ. ವ್ಯಾಯಾಮದ ಮೊದಲ ದಿನ. ಪುಸ್ತಕ ಬರೆಯುವಾಗ ಮೊದಲ ಪುಟ. ಹೊಸ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮೊದಲ ಗ್ರಾಹಕ. ಕಷ್ಟದ ಮಾತುಕತೆಯ ಮೊದಲ ವಾಕ್ಯ. ಮನಸ್ಸು ನೂರು ಅಡ್ಡಿಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸರಿಯಾಗಿ ಆಗದಿದ್ದರೆ, ಜನ ನಕ್ಕರೆ, ಹಣ ಹೋದರೆ. ಈ ಕಲ್ಪಿತ ಅಡ್ಡಿಗಳೇ ವಿಘ್ನಗಳು. ಗಣೇಶ ವಿಘ್ನೇಶ್ವರ, ವಿಘ್ನಗಳ ಒಡೆಯ.

ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಗಣಪತಿಯನ್ನು ನೆನೆಯುವುದು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಒಂದು ಸೂಚನೆ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ನಾನು ಒಬ್ಬನೇ ಅಲ್ಲ. ಅಡ್ಡಿಗಳು ಬಂದರೂ ದಾರಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಶುರು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಇದು ಒಂದು ಸಂಕಲ್ಪ. ಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ಶುರುವಾದ ಕೆಲಸ ಅರ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಯಾಕೆ ಶುರು ಮಾಡಿದೆ ಎಂಬುದು ಮೊದಲೇ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ.

ಒಬ್ಬ ಗೃಹಿಣಿ ಮನೆಯಿಂದಲೇ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಶುರು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಮೂರು ವರ್ಷದಿಂದ ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದುಕೊಳ್ಳಿ. ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ಮನಸ್ಸು ಹೇಳುತ್ತದೆ, ಯಾರು ಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಜಾರ್ ಎಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಬೆಲೆ ಎಷ್ಟು ಇಡಬೇಕು, ಸಂಬಂಧಿಕರು ಏನು ಅನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಮೂರು ವರ್ಷ ಕಳೆದರೂ ಮೊದಲ ಜಾರ್ ತಯಾರಾಗಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಸಿಕ್ಕ ಮೇಲೆ ಶುರು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ ಎಂದರೆ ಆ ದಿನ ಬರುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಒಂದು ದಿನ ಅವರು ಐದು ಜಾರ್ ಮಾಡಿ ನೆರೆಯವರಿಗೆ ರುಚಿ ನೋಡಲು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಅಷ್ಟೇ. ಆ ಐದು ಜಾರ್ ಉತ್ತರ ಕೊಡುತ್ತವೆ, ಮೂರು ವರ್ಷದ ಯೋಚನೆ ಕೊಡದ ಉತ್ತರ. ವಿಘ್ನಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೆಲಸ ಶುರುವಾಗುವ ಮೊದಲು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಕೆಲಸ ಶುರುವಾದ ಮೇಲೆ ಅವು ಸಣ್ಣದಾಗುತ್ತವೆ.

ಗಣಪನ ರೂಪದಲ್ಲಿನ ಪಾಠಗಳು

ಗಣೇಶನ ರೂಪವನ್ನು ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರು ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಥೈಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಹೊಸದನ್ನು ಶುರು ಮಾಡುವವರಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಹೊಂದುತ್ತವೆ.

• ದೊಡ್ಡ ಕಿವಿಗಳು. ಹೆಚ್ಚು ಕೇಳು, ಕಡಿಮೆ ಮಾತಾಡು. ಹೊಸ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟಾಗ ಮೊದಲು ಕೇಳುವುದೇ ಕಲಿಕೆ.
• ಸಣ್ಣ ಕಣ್ಣುಗಳು. ಗುರಿಯ ಮೇಲೆ ತೀಕ್ಷ್ಣ ದೃಷ್ಟಿ.
• ದೊಡ್ಡ ಹೊಟ್ಟೆ. ಒಳ್ಳೆಯದು ಕೆಟ್ಟದ್ದು ಎರಡನ್ನೂ ಜೀರ್ಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿ. ಟೀಕೆ, ಸೋಲು, ಹೊಗಳಿಕೆ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ.
• ಮುರಿದ ದಂತ. ವ್ಯಾಸರು ಮಹಾಭಾರತ ಹೇಳುವಾಗ ಗಣೇಶ ಬರೆದನು ಎಂಬ ಕಥೆ ಇದೆ. ಬರೆಯುವ ನಡುವೆ ಲೇಖನಿ ಮುರಿದಾಗ ತನ್ನ ದಂತವನ್ನೇ ಮುರಿದು ಬರೆಯುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದನು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲಸ ನಿಲ್ಲಬಾರದು ಎಂಬ ಬದ್ಧತೆ.
• ಸಣ್ಣ ಇಲಿಯ ವಾಹನ. ಅತಿ ಚಿಕ್ಕ, ಅತಿ ಚಂಚಲ ಆಸೆಗಳ ಮೇಲೂ ಹಿಡಿತ.

ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಥೆ. ಜಗತ್ತನ್ನು ಮೊದಲು ಯಾರು ಸುತ್ತಿ ಬರುತ್ತಾರೋ ಅವರಿಗೆ ಫಲ ಎಂದು ಶಿವ ಪಾರ್ವತಿ ಹೇಳಿದಾಗ, ಕಾರ್ತಿಕೇಯ ತನ್ನ ನವಿಲಿನ ಮೇಲೆ ಜಗತ್ತು ಸುತ್ತಲು ಹಾರಿದನು. ಗಣೇಶ ಹೆತ್ತವರನ್ನೇ ಮೂರು ಸುತ್ತು ಬಂದು, ನೀವೇ ನನ್ನ ಜಗತ್ತು ಎಂದನು. ವೇಗಕ್ಕಿಂತ ಬುದ್ಧಿ, ದೂರಕ್ಕಿಂತ ಸರಿಯಾದ ದಿಕ್ಕು. ಹೊಸದನ್ನು ಶುರು ಮಾಡುವಾಗ ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಬೇಗ ಓಡುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಏನು ನಿಜವಾಗಿ ಮುಖ್ಯ ಎಂದು ಗುರುತಿಸುವುದೇ ಜಾಣತನ.

ಆರಂಭಿಕನ ಮನಸ್ಸು

ಜಪಾನಿನ ಜೆನ್ ಗುರು ಶುನ್ರ್ಯು ಸುಜುಕಿ ಅವರ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಾತಿನ ಭಾವ ಹೀಗಿದೆ. ಆರಂಭಿಕನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿರುತ್ತವೆ, ತಜ್ಞನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲವೇ. ನಮಗೆ ಒಂದು ವಿಷಯ ಗೊತ್ತಿದೆ ಎಂದುಕೊಂಡ ಕ್ಷಣ ಕಲಿಕೆ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷದಿಂದ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮೊದಲ ದಿನದ ಕುತೂಹಲದಿಂದ ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಹೊಸ ದಾರಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ರೇಖಿಯ ಸಾಧನೆಯಲ್ಲೂ ಇದು ಮುಖ್ಯ. ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಸ್ವಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡುವವರು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅದನ್ನು ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕೈ ಇಲ್ಲಿ, ಮನಸ್ಸು ಎಲ್ಲೋ. ನೀವು ರೇಖಿ ಕಲಿತಿದ್ದರೆ, ಈ ವಾರ ಒಂದು ದಿನ ದೀಕ್ಷೆಯ ಮೊದಲ ದಿನದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಸ್ವಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡಿ ನೋಡಿ. ಪ್ರತಿ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಏನಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೊಸದಾಗಿ ಗಮನಿಸಿ.

ಆರಂಭಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಆಚರಣೆ

ದೊಡ್ಡ ಪೂಜೆ ಬೇಡ. ಪ್ರತಿದಿನದ ಮುಖ್ಯ ಕೆಲಸದ ಮೊದಲು ಒಂದು ನಿಮಿಷ.

1. ಕೆಲಸದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಮೂರು ನಿಧಾನವಾದ ಉಸಿರು.
2. ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಗಣಪತಿಯನ್ನು ಅಥವಾ ನಿಮ್ಮ ಇಷ್ಟದೇವರನ್ನು ನೆನೆಯಿರಿ.
3. ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ಯಾಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಒಂದು ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಿ.
4. ಬರಬಹುದಾದ ಒಂದು ಅಡ್ಡಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಅದು ಬಂದರೆ ಏನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿ.
5. ಮೊದಲ ಸಣ್ಣ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡಿ. ಇಡೀ ಕೆಲಸವಲ್ಲ, ಮೊದಲ ಐದು ನಿಮಿಷ ಮಾತ್ರ.

ವಿಸರ್ಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಮಾತು. ಮಣ್ಣಿನ ಗಣಪನನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಬಕೆಟ್ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ವಿಸರ್ಜಿಸಿ, ಆ ಮಣ್ಣನ್ನು ತುಳಸಿ ಅಥವಾ ಗಿಡದ ಕುಂಡಕ್ಕೆ ಹಾಕುವ ಪದ್ಧತಿ ಈಗ ಹಲವು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಬಂದವನು ಮಣ್ಣಿಗೇ ಮರಳುತ್ತಾನೆ, ಕೆರೆ ಕೊಳಗಳು ಉಳಿಯುತ್ತವೆ.

ಈ ವಾರದ ಸವಾಲು

ಬಹಳ ದಿನದಿಂದ ಮುಂದೂಡುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ಹೊಸ ಆರಂಭವನ್ನು ಆರಿಸಿ. ಒಂದು ಅಭ್ಯಾಸ, ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಯೋಜನೆ, ಯಾರಿಗೋ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಒಂದು ಫೋನ್. ಏಳು ದಿನ, ಪ್ರತಿದಿನ ಮೇಲಿನ ಒಂದು ನಿಮಿಷದ ಆಚರಣೆ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಆ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಕನಿಷ್ಠ ಹದಿನೈದು ನಿಮಿಷ ಕೊಡಿ. ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ ನೀವು ದಿನವೂ ಮಾಡುವ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ಮಾಡಿ. ಕಾಫಿ ಕುಡಿಯುವುದು, ಮಗುವಿನ ಜೊತೆ ಮಾತು, ಬೆಳಗಿನ ನಡಿಗೆ. ರಾತ್ರಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಕಂಡ ಒಂದು ವಿಷಯ ಬರೆಯಿರಿ.

ಕೊನೆಯ ಮಾತು

ಗಣಪ ಕೆಲವು ದಿನ ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದು ಮತ್ತೆ ನೀರಿಗೆ ಮರಳುತ್ತಾನೆ. ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ಮತ್ತೆ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಹೊಸ ವಿಗ್ರಹ, ಹೊಸ ಆರಂಭ. ಜೀವನವೂ ಹಾಗೆಯೇ. ಪ್ರತಿ ಬೆಳಗು ಒಂದು ಹೊಸ ಚತುರ್ಥಿ. ನಿನ್ನೆಯ ಸೋಲು ನಿನ್ನೆಗೇ ಮುಗಿಯಿತು. ಇಂದು ಮತ್ತೆ ಮೊದಲ ಪೂಜೆ, ಮತ್ತೆ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ. ಆರಂಭಿಸುವ ಧೈರ್ಯ ಇರುವವನಿಗೆ ವಿಘ್ನಗಳು ದಾರಿ ಬಿಡುತ್ತವೆ.

ನಿಮಗೂ ನಿಮ್ಮ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೂ ಗಣೇಶ ಹಬ್ಬದ ಶುಭಾಶಯಗಳು.

ಗುರುದತ್ತ ವಿ. ಮರಾಠೆ
Reiki Growth Coach · ಕಲ್ಪತರು ಸಂಸ್ಥಾಪಕ

ಈ ವಾರದ ಸವಾಲಿನ ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಲ್ಪತರು Facebook ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ 🙏