ಗಣೇಶ ವಿಸರ್ಜನೆ: ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಬಿಡುವುದರ ಪಾಠ

ಬುಧವಾರ ಮನೆಗೆ ಬಂದ ಗಣಪ ಈ ವಾರ ಹಲವು ಮನೆಗಳಿಂದ ಹೊರಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಕೆಲವರು ಮೂರನೇ ದಿನ ಕಳಿಸಿದರು, ಕೆಲವರು ಇಂದು ಐದನೇ ದಿನ ಕಳಿಸುತ್ತಾರೆ, ಬೀದಿಯ ದೊಡ್ಡ ಗಣಪನಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ದಿನ ಇದೆ. ಮೆರವಣಿಗೆ, ತಮಟೆ, ಪಟಾಕಿ, ಕೊನೆಯ ಆರತಿ. ಮತ್ತು ನೀರಿಗೆ ಇಳಿಸುವ ಆ ಕ್ಷಣ.

ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಮುಖ ಗಮನಿಸಿದ್ದೀರಾ? ಕೆಲವು ಮಕ್ಕಳು ಅಳುತ್ತವೆ. "ಗಣಪ ಯಾಕೆ ಹೋಗಬೇಕು? ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಇರಲಿ." ಆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮುಗ್ಧ, ಆದರೆ ಬಹಳ ಆಳವಾದದ್ದು. ಏಕೆಂದರೆ ನಾವು ದೊಡ್ಡವರೂ ಜೀವನವಿಡೀ ಅದೇ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುತ್ತಿರುತ್ತೇವೆ. ಪ್ರೀತಿಸಿದ್ದು ಯಾಕೆ ಹೋಗಬೇಕು?

ಹಬ್ಬದಲ್ಲೇ ಅಡಗಿರುವ ಪಾಠ

ಗಣೇಶ ಹಬ್ಬದ ರಚನೆಯನ್ನೇ ಸ್ವಲ್ಪ ನೋಡಿ. ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಒಂದು ರೂಪ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಣಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಮಾಡಿ ದೇವರಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಕೆಲವು ದಿನ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸುತ್ತೇವೆ, ಮೋದಕ ಮಾಡಿ ತಿನ್ನಿಸುತ್ತೇವೆ, ಮಕ್ಕಳು ಅವನ ಜೊತೆ ಮಾತಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅದೇ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನೀರಿಗೆ ಬಿಡುತ್ತೇವೆ. ಮಣ್ಣು ಮತ್ತೆ ಮಣ್ಣಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ.

ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರು ಈ ಹಬ್ಬದೊಳಗೆ ಜೀವನದ ಇಡೀ ಚಕ್ರವನ್ನೇ ಇಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಬರುವುದು, ಇರುವುದು, ಹೋಗುವುದು. ಮತ್ತು ಅದರ ಜೊತೆ ಒಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಬೋಧನೆ. ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪ್ರೀತಿಸು, ಆದರೆ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಡ. ಮೂರ್ತಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಆ ದಿನಗಳ ಭಕ್ತಿ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಿದ ಸಂತೋಷ, ಅದು ಎಲ್ಲಿಗೂ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೇ ವಿಸರ್ಜನೆಯ ದಿನ ನಾವು "ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ಬೇಗ ಬಾ" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತೇವೆ. ಬಿಡುವುದು ಮುಗಿಸುವುದಲ್ಲ, ಮತ್ತೆ ಬರಲು ಜಾಗ ಮಾಡಿಕೊಡುವುದು.

ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ನೋವು

ಭಗವದ್ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ, ಸುಖ ದುಃಖಗಳು ಚಳಿ ಬಿಸಿಲಿನಂತೆ ಬರುತ್ತವೆ, ಹೋಗುತ್ತವೆ, ಅವು ಶಾಶ್ವತವಲ್ಲ, ಅವುಗಳನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಂಡು ಮುಂದೆ ಹೋಗು. ಈ ಮಾತು ಕೇಳಲು ಸರಳ. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಬಹಳಷ್ಟು ನೋವು ಹುಟ್ಟುವುದು ಇದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದ್ದರಿಂದ.

ನಾವು ಏನೇನನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುತ್ತೇವೆ ನೋಡಿ.

• ಹಳೆಯ ವಸ್ತುಗಳು. ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಬಳಸದ ಬಟ್ಟೆ, ಮುರಿದ ಸಾಮಾನು, "ಮುಂದೆ ಎಂದಾದರೂ ಬೇಕಾಗಬಹುದು" ಎಂದು ಇಟ್ಟ ರಾಶಿ
• ಹಳೆಯ ಪಾತ್ರಗಳು. ಮಕ್ಕಳು ದೊಡ್ಡವರಾದ ಮೇಲೂ ಅವರ ಪ್ರತಿ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ತಂದೆತಾಯಿ, ನಿವೃತ್ತಿಯಾದ ಮೇಲೂ ಹಳೆಯ ಹುದ್ದೆಯ ಗುರುತಿನಲ್ಲೇ ಬದುಕುವ ಮನಸ್ಸು
• ಹಳೆಯ ಕನಸುಗಳು. ಜೀವನ ಬೇರೆ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹೋದರೂ "ಹಾಗಾಗಬೇಕಿತ್ತು" ಎಂದು ಕೊರಗುವುದು
• ಹಳೆಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು. ಹತ್ತು ವರ್ಷದ ಹಿಂದೆ ಒಬ್ಬರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ತೀರ್ಮಾನ, ಅವರು ಎಷ್ಟು ಬದಲಾದರೂ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗದ್ದು
• ಹಳೆಯ ನಾನು. "ನಾನು ಹೀಗೇ, ನನ್ನ ಸ್ವಭಾವ ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ" ಎಂಬ ಕಥೆ

ಇವುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ದಿನವೂ ಶಕ್ತಿ ಬೇಕು. ಮುಷ್ಟಿ ಬಿಗಿ ಮಾಡಿ ಇಡೀ ದಿನ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡರೆ ಸಂಜೆಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕೈ ನೋಯುತ್ತದೆ. ಮುಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಏನಿದೆ ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯವಲ್ಲ. ಹಿಡಿತವೇ ನೋವು.

ಬಿಡುವುದು ಎಂದರೆ ಮರೆಯುವುದಲ್ಲ

ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ತಪ್ಪು ತಿಳುವಳಿಕೆ ಬೇಡ. ಬಿಡುವುದು ಎಂದರೆ ತಿರಸ್ಕರಿಸುವುದಲ್ಲ, ಪ್ರೀತಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದಲ್ಲ. ವಿಸರ್ಜನೆಯ ದಿನ ನಾವು ಗಣಪನನ್ನು ಕಸದ ಬುಟ್ಟಿಗೆ ಎಸೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಆರತಿ ಮಾಡಿ, ಹೂವು ಹಾಕಿ, ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತು, ಗೌರವದಿಂದ ಕಳಿಸುತ್ತೇವೆ. ಬಿಡುವುದಕ್ಕೂ ಒಂದು ಕ್ರಮ ಇದೆ, ಒಂದು ಗೌರವ ಇದೆ.

ಮಕ್ಕಳು ಮನೆ ಬಿಟ್ಟು ಹಾಸ್ಟೆಲ್‌ಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ತಾಯಿ ಅಳುತ್ತಾಳೆ. ಅದು ಸಹಜ. ಆದರೆ ಅವಳು ಅಳುತ್ತಲೇ ಚೀಲ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುತ್ತಾಳೆ, ಆಶೀರ್ವಾದ ಮಾಡಿ ಕಳಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅದೇ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಬಿಡುವುದು. ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಂಡರೆ ಮಗು ಬೆಳೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಬಿಟ್ಟರೆ ಮಗು ಬೆಳೆದು ಮತ್ತೆ ಮನೆಗೆ ಬರುತ್ತದೆ, ಹೊಸ ರೂಪದಲ್ಲಿ.

ಮಣ್ಣಿನ ಗಣಪ, ಮಣ್ಣಿನ ಪಾಠ

ವಿಸರ್ಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾಡುವಾಗ ಒಂದು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವಿಷಯ ಹೇಳಲೇಬೇಕು. ಪ್ಲಾಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಬಣ್ಣಗಳು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕರಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆರೆ, ನದಿ, ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಕಲುಷಿತ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಹಬ್ಬದ ಮೂಲ ಅರ್ಥವೇ ಮಣ್ಣು ಮಣ್ಣಿಗೆ ಸೇರುವುದು. ಕರಗದ ಮೂರ್ತಿ ಆ ಅರ್ಥವನ್ನೇ ಮುರಿಯುತ್ತದೆ.

ಈ ವರ್ಷ ಇನ್ನೂ ವಿಸರ್ಜನೆ ಬಾಕಿ ಇದ್ದರೆ, ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಒಂದು ಬಕೆಟ್ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಿ. ಕರಗಿದ ಮಣ್ಣನ್ನು ತುಳಸಿ ಕಟ್ಟೆಗೋ ಹೂವಿನ ಕುಂಡಕ್ಕೋ ಹಾಕಿ. ಗಣಪ ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯ ಗಿಡವಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತಾನೆ. ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಈಗಲೇ ಒಂದು ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಿ, ಬಣ್ಣವಿಲ್ಲದ ಅಥವಾ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬಣ್ಣದ ಮಣ್ಣಿನ ಗಣಪ. ಭೂಮಿಯನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದೂ ಪೂಜೆಯೇ.

ಬಿಡುವುದನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವುದು ಹೇಗೆ

ಬಿಡುವುದು ಒಂದು ಕೌಶಲ. ಅದನ್ನು ಸಣ್ಣದರಿಂದ ಕಲಿಯಬೇಕು. ಮೊದಲ ದಿನವೇ ಜೀವನದ ದೊಡ್ಡ ನೋವನ್ನು ಬಿಡಲು ಹೋಗಬೇಡಿ.

ಮೊದಲು ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಶುರುಮಾಡಿ. ಅವು ಸುಲಭ, ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಕಪಾಟು ತೆರೆಯಿರಿ, ಒಂದು ವರ್ಷದಿಂದ ಮುಟ್ಟದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೊರಗೆ ತೆಗೆಯಿರಿ. ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನೂ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು "ನೀನು ನನಗೆ ಉಪಯೋಗವಾದೆ, ಧನ್ಯವಾದ" ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಅಗತ್ಯ ಇರುವವರಿಗೆ ಕೊಡಿ. ಇದು ಹಾಸ್ಯ ಅನಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಕೃತಜ್ಞತೆಯಿಂದ ಬಿಡುವ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಸುಪ್ತ ಮನಸ್ಸು ಇಲ್ಲಿಂದಲೇ ಕಲಿಯುತ್ತದೆ.

ನಂತರ ಉಸಿರು. ಪ್ರತಿ ಉಸಿರು ಹೊರಗೆ ಬಿಡುವುದು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ವಿಸರ್ಜನೆ. ನಿಧಾನವಾಗಿ ಒಳಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಇನ್ನೂ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೊರಗೆ ಬಿಡುವಾಗ, ಹೊರಹೋಗುವ ಉಸಿರಿನ ಜೊತೆ ಭುಜದ ಬಿಗಿತ, ದವಡೆಯ ಬಿಗಿತ ಸಡಿಲವಾಗಲಿ. ಹಿಡಿದಿಟ್ಟ ಉಸಿರಿನಿಂದ ಯಾರೂ ಬದುಕುವುದಿಲ್ಲ. ಬಿಟ್ಟರೆ ಮಾತ್ರ ಹೊಸ ಉಸಿರು ಬರುತ್ತದೆ.

ನೀವು ರೇಖಿ ಕಲಿತಿದ್ದರೆ, ಸ್ವಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಕೊನೆಯ ಐದು ನಿಮಿಷ ಕೈಗಳನ್ನು ಹೊಟ್ಟೆಯ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು, ನೀವು ಬಿಡಬೇಕಾದ ಒಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ತನ್ನಿ. ಅದನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ತಳ್ಳಬೇಡಿ. ಶಕ್ತಿ ಅದನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸಡಿಲಿಸಲಿ.

ಈ ವಾರದ ಸವಾಲು

ಏಳು ದಿನ, ಏಳು ಸಣ್ಣ ವಿಸರ್ಜನೆಗಳು. ಪ್ರತಿದಿನ ಒಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಬಿಡಿ.

• ಮೊದಲ ಮೂರು ದಿನ: ದಿನಕ್ಕೆ ಒಂದು ವಸ್ತು, ಧನ್ಯವಾದ ಹೇಳಿ ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ಕೊಡಿ
• ನಾಲ್ಕನೇ ದಿನ: ಫೋನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಮಗೆ ಶಾಂತಿ ಕೊಡದ ಒಂದು ಗುಂಪು ಅಥವಾ ಖಾತೆಯಿಂದ ಹೊರಬನ್ನಿ
• ಐದನೇ ದಿನ: ಒಬ್ಬರ ಬಗ್ಗೆ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟ ಒಂದು ಹಳೆಯ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ
• ಆರನೇ ದಿನ: "ಹಾಗಾಗಬೇಕಿತ್ತು" ಎಂಬ ಒಂದು ಕೊರಗನ್ನು ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಬರೆದು, ಅದರ ಕೆಳಗೆ "ಈಗ ಇರುವುದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತೇನೆ" ಎಂದು ಬರೆಯಿರಿ
• ಏಳನೇ ದಿನ: "ನಾನು ಹೀಗೇ" ಎಂದು ನೀವು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಬದಲಿಸುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡಿ

ಕೊನೆಯ ಮಾತು

ಗಣಪನನ್ನು ನೀರಿಗೆ ಇಳಿಸುವಾಗ ನಾವು ದುಃಖದಿಂದ ಅಲ್ಲ, ಜಯಘೋಷದಿಂದ ಕಳಿಸುತ್ತೇವೆ. ತಮಟೆ ಬಡಿಯುತ್ತದೆ, ಜನ ಕುಣಿಯುತ್ತಾರೆ. ಬಿಡುವುದನ್ನು ಸಂಭ್ರಮವಾಗಿ ಮಾಡುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ನಮ್ಮದು. ಜೀವನದಲ್ಲೂ ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡೋಣ. ಹೋಗಬೇಕಾದದ್ದು ಹೋಗಲಿ, ಧನ್ಯವಾದ ಹೇಳಿ, ಆರತಿ ಮಾಡಿ ಕಳಿಸೋಣ. ಖಾಲಿಯಾದ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಹೊಸದು ಬರುತ್ತದೆ. ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ಗಣಪ ಬರುವಂತೆ.

ವಿಘ್ನ ನಿವಾರಕ ನಿಮ್ಮ ದಾರಿಯ ಅಡ್ಡಿಗಳನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಲಿ.

ಗುರುದತ್ತ ವಿ. ಮರಾಠೆ
Reiki Growth Coach · ಕಲ್ಪತರು ಸಂಸ್ಥಾಪಕ

ಈ ವಾರದ ಸವಾಲಿನ ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಲ್ಪತರು Facebook ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ 🙏