ಗುರು ಪೂರ್ಣಿಮೆ: ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಗುರುವಿನ ಸ್ಥಾನ

ನಿಮಗೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಅಕ್ಷರ ಬರೆಯಲು ಕಲಿಸಿದ ಕೈ ನೆನಪಿದೆಯೇ? ಸ್ಲೇಟಿನ ಮೇಲೆ ನಿಮ್ಮ ಸಣ್ಣ ಬೆರಳನ್ನು ಹಿಡಿದು "ಅ" ಬರೆಸಿದ ಆ ಕೈ. ಅದು ಅಮ್ಮನದಾಗಿರಬಹುದು, ಅಜ್ಜನದಾಗಿರಬಹುದು, ಶಾಲೆಯ ಮೊದಲ ಟೀಚರದಾಗಿರಬಹುದು. ಆ ಕೈ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಇಂದು ನೀವು ಈ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಓದುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.

ಗುರು ಪೂರ್ಣಿಮೆ ಹತ್ತಿರ ಬಂದಿದೆ. ಆಷಾಢ ಮಾಸದ ಹುಣ್ಣಿಮೆ. ಈ ದಿನವನ್ನು ವ್ಯಾಸ ಪೂರ್ಣಿಮೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ವೇದಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಿದ, ಮಹಾಭಾರತವನ್ನು ರಚಿಸಿದ ವೇದವ್ಯಾಸರ ನೆನಪಿನ ದಿನ. ಈ ವಾರ ನಮ್ಮ ಜೀವನದ ಆ ಕೈಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳೋಣ.

ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ಓಡಿಸುವವನು

ಗುರು ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸುಂದರ ಅರ್ಥ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. "ಗು" ಎಂದರೆ ಕತ್ತಲೆ. "ರು" ಎಂದರೆ ಅದನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವವನು. ಅಜ್ಞಾನದ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ಓಡಿಸುವವನೇ ಗುರು. ಗುರು ನಮಗೆ ಹೊಸ ಕಣ್ಣು ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣಿನ ಮುಂದಿರುವ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ತೆಗೆಯುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ನಾವು ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲಿದ್ದದ್ದನ್ನು ನೋಡುತ್ತೇವೆ.

ಇನ್ನೊಂದು ಅರ್ಥವೂ ಇದೆ. ಗುರು ಎಂದರೆ ಭಾರವಾದದ್ದು, ಗಾಢವಾದದ್ದು. ಗುರುವಿನ ಮಾತು ಹಗುರವಾಗಿ ಹಾರಿಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇಳಿದು ಬೇರು ಬಿಡುತ್ತದೆ. ವರ್ಷಗಳ ನಂತರವೂ ಸರಿಯಾದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಬಂದು ದಾರಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಪುರಂದರದಾಸರು ತಮ್ಮ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೀರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದರು, "ಗುರುವಿನ ಗುಲಾಮನಾಗುವ ತನಕ ದೊರೆಯದಣ್ಣ ಮುಕುತಿ." ಇಲ್ಲಿ ಗುಲಾಮ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಅಕ್ಷರಶಃ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಅದರ ಅರ್ಥ, ನನಗೆ ಎಲ್ಲ ಗೊತ್ತು ಎಂಬ ಅಹಂಕಾರ ಬಿಟ್ಟು ಕಲಿಯಲು ತೆರೆದ ಮನಸ್ಸು. ತುಂಬಿದ ಪಾತ್ರೆಗೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಏನೂ ಸುರಿಯಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಗುರು ಒಬ್ಬರೇ ಅಲ್ಲ

ಗುರು ಎಂದರೆ ಕಾವಿ ತೊಟ್ಟ ಸನ್ಯಾಸಿ ಮಾತ್ರ ಎಂದು ಬಹಳ ಜನ ಅಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ನಮ್ಮ ಪರಂಪರೆ ಇದಕ್ಕಿಂತ ವಿಶಾಲವಾಗಿ ನೋಡಿತು. "ಮಾತೃದೇವೋ ಭವ, ಪಿತೃದೇವೋ ಭವ, ಆಚಾರ್ಯದೇವೋ ಭವ" ಎಂದು ತೈತ್ತಿರೀಯ ಉಪನಿಷತ್ತು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ತಾಯಿ ಮೊದಲ ಗುರು, ತಂದೆ ಎರಡನೆಯ ಗುರು, ಶಿಕ್ಷಕ ಮೂರನೆಯ ಗುರು.

ಭಾಗವತದಲ್ಲಿ ದತ್ತಾತ್ರೇಯರ ಒಂದು ಕಥೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಅವರು ತಮಗೆ ಇಪ್ಪತ್ನಾಲ್ಕು ಗುರುಗಳಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅವರಲ್ಲಿ ಭೂಮಿ, ನೀರು, ಗಾಳಿ, ಬೆಂಕಿ, ಆಕಾಶ, ಚಂದ್ರ, ಸೂರ್ಯ ಇದ್ದಾರೆ. ಜೇನುನೊಣ, ಜೇಡ, ಹೆಬ್ಬಾವು, ಸಮುದ್ರ, ಒಂದು ಮಗು ಕೂಡ ಇದ್ದಾರೆ. ಭೂಮಿಯಿಂದ ತಾಳ್ಮೆ, ನೀರಿನಿಂದ ಶುದ್ಧತೆ, ಜೇನುನೊಣದಿಂದ ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯಿಂದಲೂ ಸಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಲಿತೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅಂದರೆ ಕಲಿಯುವ ಮನಸ್ಸಿದ್ದರೆ ಇಡೀ ಜಗತ್ತೇ ಗುರುಕುಲ.

ನಿಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲೂ ಹೀಗೆ ಎಷ್ಟೋ ಗುರುಗಳು ಬಂದು ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲಸದ ಮೊದಲ ದಿನ ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ ಕಲಿಸಿದ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ. ನೀವು ಕುಸಿದಾಗ ಒಂದು ಸರಿಯಾದ ಮಾತು ಹೇಳಿದ ಸ್ನೇಹಿತ. ಒಂದು ಪುಸ್ತಕ. ಮತ್ತು ಹೌದು, ನಿಮಗೆ ನೋವು ಕೊಟ್ಟು ಒಂದು ಕಠಿಣ ಪಾಠ ಕಲಿಸಿದವರೂ ಕೂಡ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಗುರುಗಳೇ.

ಅವರನ್ನು ಗುರು ಎಂದು ಕರೆಯಲು ಮನಸ್ಸು ಒಪ್ಪದಿರಬಹುದು. ಒಪ್ಪಬೇಕಾಗಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಅವರು ಮಾಡಿದ್ದನ್ನು ಸರಿ ಎನ್ನಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆ ಅನುಭವದಿಂದ ನೀವು ಗಡಿ ಹಾಕುವುದನ್ನು, ಜನರನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದನ್ನು, ನಿಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಕಲಿತಿದ್ದರೆ, ಆ ಪಾಠ ನಿಮ್ಮದು. ನೋವು ಅವರದ್ದು, ಪಾಠ ನಿಮ್ಮದು. ಗುರು ಪೂರ್ಣಿಮೆಯಂದು ಆ ಪಾಠಕ್ಕೂ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ನಮನ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.

ಶಿಷ್ಯನಾಗುವುದು ಒಂದು ಕಲೆ

ಗುರು ಪೂರ್ಣಿಮೆ ಗುರುವನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ದಿನ. ಆದರೆ ಅದು ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಶಿಷ್ಯನನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸುವ ದಿನವೂ ಹೌದು. ಗುರು ಸಿಗುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮುಖ್ಯ, ಗುರು ಸಿಕ್ಕಾಗ ಕಲಿಯಲು ನಾವು ಸಿದ್ಧರಾಗಿರುವುದು. ಶಿಷ್ಯ ಸಿದ್ಧನಾದಾಗ ಗುರು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ಮಾತು ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಕಾಲದಿಂದ ಹೇಳುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ.

ಒಳ್ಳೆಯ ಶಿಷ್ಯನ ಕೆಲವು ಲಕ್ಷಣಗಳು ಹೀಗಿವೆ ಎಂದು ನನಗೆ ಅನಿಸುತ್ತದೆ.

• ಕೇಳುವ ಮನಸ್ಸು: ಉತ್ತರ ಕೊಡಲು ಕಾಯುತ್ತಾ ಅಲ್ಲ, ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಕೇಳುವುದು
• ಅಭ್ಯಾಸ: ಕಲಿತದ್ದನ್ನು ದಿನನಿತ್ಯದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿ ನೋಡುವುದು, ಬರೀ ಕೇಳಿ ಮೆಚ್ಚುವುದಲ್ಲ
• ಪ್ರಶ್ನೆ: ಕುರುಡಾಗಿ ಒಪ್ಪದೆ, ವಿನಯದಿಂದ ಸಂಶಯ ಕೇಳುವುದು
• ಕೃತಜ್ಞತೆ: ಕಲಿತದ್ದು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂತು ಎಂದು ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು

ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಮಾತೂ ಬೇಕು. ನಿಜವಾದ ಗುರು ನಿಮ್ಮನ್ನು ತನ್ನ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಕಾಲ ಮೇಲೆ ನಿಲ್ಲಲು ಕಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸಿ, ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಲು ಬಿಡದೆ, ನಿಮ್ಮ ವಿವೇಕವನ್ನು ಬದಿಗಿಡಲು ಹೇಳುವವರ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗರೂಕರಾಗಿರಿ. ಗುರುವಿನ ಕೆಲಸ ದೀಪ ಹಚ್ಚುವುದು, ನಿಮ್ಮ ಕಣ್ಣು ಕಟ್ಟುವುದಲ್ಲ.

ಒಳಗಿನ ಗುರು

ನಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಆಳವಾದ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಎಂದರೆ, ಕೊನೆಗೆ ಗುರು ಒಳಗೇ ಇದ್ದಾನೆ. ಹೊರಗಿನ ಗುರು ಆ ಒಳಗಿನ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ, ಮೌನದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಆತ್ಮಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಧ್ವನಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಏನೋ ತಪ್ಪು ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಒಳಗೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕಸಿವಿಸಿ ಆಗುತ್ತದಲ್ಲ, ಅದು ಆ ಗುರುವಿನ ಎಚ್ಚರಿಕೆ.

ರೇಖಿ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲೂ ಗುರು ಶಿಷ್ಯ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನ ಇದೆ. ದೀಕ್ಷೆ ಒಬ್ಬ ಗುರುವಿನಿಂದ ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ, ಆ ಸರಪಳಿ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ನೀವು ರೇಖಿ ಕಲಿತಿದ್ದರೆ, ಈ ವಾರ ಒಂದು ದಿನ ನಿಮಗೆ ಕಲಿಸಿದವರಿಗೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಗುರುಪರಂಪರೆಗೆ ಕೃತಜ್ಞತೆಯಿಂದ ದೂರ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಕಳಿಸಿ.

ಈ ವಾರದ ಸವಾಲು

ಏಳು ದಿನ, ಏಳು ಗುರುಗಳು. ಪ್ರತಿದಿನ ನಿಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಏನನ್ನಾದರೂ ಕಲಿಸಿದ ಒಬ್ಬರನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು, ಅವರ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಅವರಿಂದ ಕಲಿತ ಒಂದು ಪಾಠವನ್ನು ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಿರಿ. ಅವರಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಕನಿಷ್ಠ ಒಬ್ಬರಿಗೆ ಗುರು ಪೂರ್ಣಿಮೆಯ ದಿನ ಕರೆ ಮಾಡಿ ಅಥವಾ ಭೇಟಿಯಾಗಿ ಹೇಳಿ, "ನೀವು ಕಲಿಸಿದ್ದು ನನಗೆ ಇಂದಿಗೂ ನೆನಪಿದೆ." ನಿಮ್ಮ ಶಾಲೆಯ ಹಳೆಯ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಈ ಮಾತು ಕೇಳಿದರೆ ಅವರ ಆ ದಿನ ಹಬ್ಬವಾಗುತ್ತದೆ.

ಕೊನೆಯ ಮಾತು

ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಚಂದ್ರನಿಗೆ ಸ್ವಂತ ಬೆಳಕಿಲ್ಲ. ಅದು ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕನ್ನು ಪ್ರತಿಫಲಿಸಿ ರಾತ್ರಿಯ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ಬೆಳಗುತ್ತದೆ. ಗುರು ಪೂರ್ಣಿಮೆ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ದಿನವೇ ಬರುವುದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸುಂದರ ಸಂಕೇತ ಇದೆ ಎಂದು ನನಗೆ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ನಮಗೆ ಸಿಕ್ಕ ಬೆಳಕು ನಮ್ಮದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಅದು ಗುರುಗಳಿಂದ ಬಂದದ್ದು. ಅದನ್ನು ನಾವು ಮುಂದಿನವರಿಗೆ ಪ್ರತಿಫಲಿಸಬೇಕು.

ನಿಮ್ಮ ಜೀವನದ ಎಲ್ಲ ಗುರುಗಳಿಗೆ ನಮನ. ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮಿಂದ ಕಲಿಯುತ್ತಿರುವವರಿಗೆ ನೀವೂ ಒಂದು ದೀಪ ಎಂಬುದನ್ನು ಮರೆಯಬೇಡಿ.

ನಿಮಗೂ ನಿಮ್ಮ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೂ ಗುರು ಪೂರ್ಣಿಮೆಯ ಶುಭಾಶಯಗಳು.

ಗುರುದತ್ತ ವಿ. ಮರಾಠೆ
Reiki Growth Coach · ಕಲ್ಪತರು ಸಂಸ್ಥಾಪಕ

ಈ ವಾರದ ಸವಾಲಿನ ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಲ್ಪತರು Facebook ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ 🙏