ಗುರು ಪೂರ್ಣಿಮೆ: ಗುರು-ಶಿಷ್ಯ ಸಂಬಂಧದ ಒಳಗುಟ್ಟು

ಕತ್ತಲೆ ಕೋಣೆಗೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಕಾಲಿಟ್ಟಿದ್ದೀರಿ ಎಂದುಕೊಳ್ಳಿ. ಎಲ್ಲಿ ಮೇಜು ಇದೆ, ಎಲ್ಲಿ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಇದೆ, ಯಾವುದೂ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಕೈ ಚಾಚಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡುತ್ತೀರಿ. ಒಂದೆರಡು ಬಾರಿ ಮೊಣಕಾಲು ಯಾವುದಕ್ಕೋ ತಾಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ಯಾರೋ ಒಬ್ಬರು ಬಂದು ಒಂದು ದೀಪ ಹಚ್ಚುತ್ತಾರೆ. ಕೋಣೆ ಅದೇ. ಮೇಜು, ಮೆಟ್ಟಿಲು ಎಲ್ಲವೂ ಅಲ್ಲೇ ಇದ್ದವು. ಬದಲಾದದ್ದು ಒಂದೇ. ಈಗ ನಿಮಗೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ಗುರು ಮಾಡುವುದು ಇಷ್ಟೇ. ಹೊಸ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಇರುವುದನ್ನು ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗು ಎಂದರೆ ಕತ್ತಲೆ, ರು ಎಂದರೆ ಅದನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುವವನು ಎಂಬ ಒಂದು ಹಳೆಯ ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿದೆ. ಇಂದು ಆಷಾಢ ಮಾಸದ ಹುಣ್ಣಿಮೆ. ಗುರು ಪೂರ್ಣಿಮೆ. ವೇದಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಿದ, ಮಹಾಭಾರತವನ್ನು ಕೊಟ್ಟ ವೇದವ್ಯಾಸರ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ವ್ಯಾಸ ಪೂರ್ಣಿಮೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇಂದು ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ದೀಪ ಹಚ್ಚಿದ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ನೆನೆಯುವ ದಿನ.

ಗುರು ಒಬ್ಬರೇ ಅಲ್ಲ

ಗುರು ಎಂದ ಕೂಡಲೇ ನಮಗೆ ಕಾವಿ ಬಟ್ಟೆ, ಗಡ್ಡ, ಆಶ್ರಮದ ಚಿತ್ರ ಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಜೀವನದ ಮೊದಲ ಗುರು ಅಮ್ಮ. ಅಕ್ಷರ ಕಲಿಸಿದ ಶಾಲೆಯ ಮೇಷ್ಟ್ರು. ಸೈಕಲ್ ಕಲಿಸಿದ ಅಣ್ಣ. ಮೊದಲ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ತಿದ್ದಿದ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಒಂದು ಕಷ್ಟದ ವರ್ಷ. ಅವಧೂತ ದತ್ತಾತ್ರೇಯರು ಭೂಮಿ, ನೀರು, ಜೇನುನೊಣ, ಹೆಬ್ಬಾವು ಹೀಗೆ ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದಲೇ ಇಪ್ಪತ್ನಾಲ್ಕು ಗುರುಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು ಎಂದು ಭಾಗವತದಲ್ಲಿ ಕಥೆ ಇದೆ. ಕಲಿಯುವ ಮನಸ್ಸಿದ್ದರೆ ಗುರು ಎಲ್ಲೆಡೆ.

ಆದರೂ ಆಧ್ಯಾತ್ಮದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಜೀವಂತ ಗುರುವಿನ ಸ್ಥಾನ ವಿಶೇಷ. ಪುಸ್ತಕ ದಾರಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಗುರು ಜೊತೆಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ನೀವು ಎಡವಿದಾಗ ನೋಡುತ್ತಾರೆ, ಎಲ್ಲಿ ಎಡವಿದಿರಿ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ರೇಖಿಯಲ್ಲೂ ಇದೇ ಪರಂಪರೆ. ಮಿಕಾವೊ ಉಸುಯಿ ಅವರಿಂದ ಚುಜಿರೊ ಹಯಾಶಿ, ಅವರಿಂದ ಹವಾಯೊ ತಕಾಟ, ಹೀಗೆ ಗುರುವಿನಿಂದ ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ ಹರಿದು ಬಂದ ಒಂದು ಸರಪಳಿ. ಪ್ರತಿ ದೀಕ್ಷೆಯ ಹಿಂದೆ ಆ ಸರಪಳಿಯ ಆಶೀರ್ವಾದ ಇದೆ.

ಪ್ರಣಿಪಾತ, ಪರಿಪ್ರಶ್ನೆ, ಸೇವೆ

ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ನಾಲ್ಕನೇ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಜ್ಞಾನ ಪಡೆಯುವ ದಾರಿಯನ್ನು ಮೂರು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ತದ್ವಿದ್ಧಿ ಪ್ರಣಿಪಾತೇನ ಪರಿಪ್ರಶ್ನೇನ ಸೇವಯಾ. ನಮ್ರತೆಯಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿ, ಸೇವೆ ಮಾಡಿ ಆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆ.

ಈ ಮೂರೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇರುವುದು ಮುಖ್ಯ. ನಮ್ರತೆ ಇಲ್ಲದ ಪ್ರಶ್ನೆ ವಾದವಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಶ್ನೆ ಇಲ್ಲದ ನಮ್ರತೆ ಕುರುಡು ನಂಬಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಸೇವೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಕಲಿತದ್ದು ತಲೆಯಲ್ಲೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ, ಕೈಗೆ ಇಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಗೀತೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವುದನ್ನು ಗುರು-ಶಿಷ್ಯ ಸಂಬಂಧದ ಭಾಗವಾಗಿಯೇ ಇಟ್ಟಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. ಗೀತೆ ಸ್ವತಃ ಅರ್ಜುನನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು. ಒಳ್ಳೆಯ ಶಿಷ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ಒಳ್ಳೆಯ ಗುರು ಆ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಪುರಂದರದಾಸರು ಹಾಡಿದರು, ಗುರುವಿನ ಗುಲಾಮನಾಗುವ ತನಕ ದೊರೆಯದಣ್ಣ ಮುಕುತಿ. ಇಲ್ಲಿ ಗುಲಾಮ ಎಂಬ ಪದ ಕೇಳಿ ಕೆಲವರಿಗೆ ಮುಜುಗರವಾಗಬಹುದು. ದಾಸರು ಹೇಳುತ್ತಿರುವುದು ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಬಿಡುವ ಬಗ್ಗೆ. ನನಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಗೊತ್ತು ಎಂಬ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಏನೂ ಹೊಸದು ಒಳಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ತುಂಬಿದ ಲೋಟಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಹಾಲು ಸುರಿದರೂ ಚೆಲ್ಲುತ್ತದೆ.

ಒಳ್ಳೆಯ ಗುರು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ

ಒಬ್ಬ ಶಿಕ್ಷಕನಾಗಿ ನಾನು ಒಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕು. ಗುರು-ಶಿಷ್ಯ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಶರಣಾಗತಿ ಎಂದರೆ ನಿಮ್ಮ ವಿವೇಕವನ್ನು ಬಾಗಿಲಲ್ಲೇ ಬಿಟ್ಟು ಬರುವುದಲ್ಲ. ಆರೋಗ್ಯಕರ ಸಂಬಂಧದ ಕೆಲವು ಗುರುತುಗಳಿವೆ.

• ಗುರು ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಹೆದರುವುದಿಲ್ಲ, ಅವುಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸುತ್ತಾರೆ.
• ನಿಮ್ಮ ಕುಟುಂಬ, ವೈದ್ಯರು, ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ನಿರ್ಧಾರಗಳಿಂದ ನಿಮ್ಮನ್ನು ದೂರ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.
• ಅವರು ಕಲಿಸಿದ್ದನ್ನು ನೀವು ಸ್ವತಃ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ಅನುಭವಿಸಲು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಬರೀ ನಂಬಲು ಅಲ್ಲ.
• ಕಾಲ ಕಳೆದಂತೆ ನೀವು ಅವರ ಮೇಲೆ ಕಡಿಮೆ ಅವಲಂಬಿತರಾಗುತ್ತೀರಿ, ಹೆಚ್ಚು ಅಲ್ಲ.
• ನೀವು ಒಂದು ದಿನ ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ಕಲಿಸುವಂತೆ ಬೆಳೆಯಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅವರ ಆಸೆ.

ತಾಯಿ ಹಕ್ಕಿ ಮರಿಗೆ ಕಾಳು ತಂದು ಕೊಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಕೊನೆಗೆ ಗೂಡಿನಿಂದ ಹಾರಲು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾವ ಗುರು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಜೀವನವಿಡೀ ಗೂಡಿನಲ್ಲೇ ಇಡಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೋ, ಅಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ನಿಂತು ಯೋಚಿಸಿ.

ಶಿಷ್ಯನ ಸಿದ್ಧತೆ

ಶಿಷ್ಯ ಸಿದ್ಧನಾದಾಗ ಗುರು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಒಂದು ಹಳೆಯ ಮಾತಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸತ್ಯವಿದೆ. ಗುರು ಆಗಲೇ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಇರುತ್ತಾರೆ. ನಾವು ಸಿದ್ಧರಾದಾಗ ಮಾತ್ರ ಅವರ ಮಾತು ನಮಗೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ. ಸಿದ್ಧತೆ ಎಂದರೆ ಮೂರು ವಿಷಯ. ಕಲಿಯುವ ಹಸಿವು. ಕೇಳಿದ್ದನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವ ಶಿಸ್ತು. ಮತ್ತು ತಪ್ಪು ತಿದ್ದಿದಾಗ ಬೇಸರಪಡದ ಮನಸ್ಸು.

ಗುರುವಿಗೆ ನಿಜವಾದ ದಕ್ಷಿಣೆ ಹಣವಲ್ಲ, ಹಾರವಲ್ಲ. ಅವರು ಕಲಿಸಿದ್ದನ್ನು ನೀವು ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದು. ಒಬ್ಬ ಸಂಗೀತ ಗುರುವಿಗೆ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸಂತೋಷ ಶಿಷ್ಯನ ಕಛೇರಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಕೇಳುವುದು.

ಇಂದು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಧ್ಯಾನದ ವೀಡಿಯೋ, ಒಂದು ಮಂತ್ರದ ಆಡಿಯೋ, ಒಂದು ಪುಸ್ತಕದ ಸಾರಾಂಶ. ಇವು ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಒಂದು ವೀಡಿಯೋ ನಿಮ್ಮ ಮುಖ ನೋಡಿ ನೀವು ಇಂದು ದಣಿದಿದ್ದೀರಿ ಎಂದು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ನೀವು ಅಭ್ಯಾಸ ಬಿಟ್ಟಾಗ ಫೋನ್ ಮಾಡಿ ಕೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಮಾಹಿತಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇದೆ. ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಬೇಕಾದರೆ ಒಂದು ಸಂಬಂಧ ಬೇಕು. ಆ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಸಮಯ, ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಎರಡೂ ಕಡೆಯಿಂದ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಬೇಕು.

ಈ ವಾರದ ಸವಾಲು

ಇಂದು ನಿಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ದೀಪ ಹಚ್ಚಿದ ಒಬ್ಬ ಗುರುವನ್ನು ನೆನೆಯಿರಿ. ಅವರು ಜೀವಂತವಾಗಿದ್ದರೆ ಫೋನ್ ಮಾಡಿ ಅಥವಾ ಒಂದು ಪತ್ರ ಬರೆಯಿರಿ. ಅವರು ಕಲಿಸಿದ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಷಯ ಮತ್ತು ಅದು ನಿಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಏನು ಬದಲಿಸಿತು ಎಂದು ಹೇಳಿ. ಮುಂದಿನ ಏಳು ದಿನ, ಅವರು ಕಲಿಸಿದ ಒಂದು ಪಾಠವನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ. ಒಂದು ಮಂತ್ರ, ಒಂದು ಧ್ಯಾನ, ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಶಿಸ್ತು, ಯಾವುದೇ ಇರಲಿ. ಮತ್ತು ವಾರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಿನ, ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ವಿಷಯವನ್ನು ಬೇರೆ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಕಲಿಸಿ. ಗುರು ಪರಂಪರೆ ಮುಂದುವರಿಯುವುದು ಹೀಗೆಯೇ.

ಕೊನೆಯ ಮಾತು

ಒಂದು ದೀಪದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ದೀಪ ಹಚ್ಚಿದಾಗ ಮೊದಲ ದೀಪದ ಬೆಳಕು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳಕು ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ ಅಷ್ಟೇ. ಗುರು-ಶಿಷ್ಯ ಪರಂಪರೆ ಎಂದರೆ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಹೀಗೆ ಹಚ್ಚುತ್ತಾ ಬಂದ ದೀಪಗಳ ಸಾಲು. ನಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ದೀಪವೂ ಯಾರೋ ಹಚ್ಚಿದ್ದು. ಇಂದು ಅವರಿಗೆ ತಲೆ ಬಾಗೋಣ. ನಾಳೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ದೀಪ ಹಚ್ಚೋಣ.

ನನಗೆ ದಾರಿ ತೋರಿದ ಎಲ್ಲ ಗುರುಗಳಿಗೆ ನಮನ. ನಿಮಗೂ ನಿಮ್ಮ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೂ ಗುರು ಪೂರ್ಣಿಮೆಯ ಶುಭಾಶಯಗಳು.

ಗುರುದತ್ತ ವಿ. ಮರಾಠೆ
Reiki Growth Coach · ಕಲ್ಪತರು ಸಂಸ್ಥಾಪಕ

ಈ ವಾರದ ಸವಾಲಿನ ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಲ್ಪತರು Facebook ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ 🙏