ಹಬ್ಬದ ನಂತರ ದೇಹವನ್ನು ಮರಳಿ ಲಯಕ್ಕೆ ತರುವುದು

ದೀಪಾವಳಿ ಮುಗಿದು ಕೆಲವು ದಿನವಾಯಿತು. ಹಣತೆಗಳು ಮತ್ತೆ ಅಟ್ಟ ಸೇರಿವೆ, ನೆಂಟರು ಊರಿಗೆ ಹೊರಟಿದ್ದಾರೆ, ಮನೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ದೇಹ ಇನ್ನೂ ಬಂದಿಲ್ಲ. ಬೆಳಗ್ಗೆ ಅಲಾರಂ ಹೊಡೆದರೂ ಏಳಲು ಮನಸ್ಸಿಲ್ಲ. ರಾತ್ರಿ ಹನ್ನೆರಡಾದರೂ ನಿದ್ರೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಕಣ್ಣು ಎಳೆಯುತ್ತದೆ. ತಲೆ ಭಾರ, ಕಾಲು ಭಾರ, ಯಾವುದರಲ್ಲೂ ಉತ್ಸಾಹ ಇಲ್ಲ.

ಇದು ಹಬ್ಬದ ನಂತರದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅನುಭವ. ಕೆಲವು ದಿನ ತಡರಾತ್ರಿ ಪಟಾಕಿ, ಬೆಳಗಿನ ಜಾವದ ಎಣ್ಣೆ ಸ್ನಾನ, ಹೊತ್ತುಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ ಊಟ, ಪ್ರಯಾಣ, ಅತಿಥಿಗಳು. ದೇಹದ ಒಳಗಿನ ಗಡಿಯಾರ ಪೂರ್ತಿ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದಿದೆ. ಸಿಹಿ ತಿಂಡಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ಮಾತಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಹಬ್ಬದ ನಂತರದ ದಣಿವಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಲ ನಿಜವಾದ ಕಾರಣ ಕೆಟ್ಟುಹೋದ ಲಯ. ಈ ವಾರ ಅದನ್ನು ಸರಿಮಾಡೋಣ.

ದೇಹದೊಳಗಿನ ಗಡಿಯಾರ

ನಮ್ಮ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ನಾಲ್ಕು ಗಂಟೆಯ ಒಂದು ಒಳಗಿನ ಗಡಿಯಾರ ಇದೆ. ಯಾವಾಗ ನಿದ್ರೆ ಬರಬೇಕು, ಯಾವಾಗ ಎಚ್ಚರವಾಗಬೇಕು, ಯಾವಾಗ ಹಸಿವಾಗಬೇಕು, ಯಾವಾಗ ದೇಹದ ಉಷ್ಣತೆ ಏರಬೇಕು, ಇಳಿಯಬೇಕು, ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಅದು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಗಡಿಯಾರ ಸರಿಯಾಗಿರಲು ಅದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಬೆಳಕು, ಊಟ ಮತ್ತು ನಿದ್ರೆಯ ನಿಯಮಿತ ಸಮಯ.

ಜರ್ಮನಿಯ ಮ್ಯೂನಿಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ದೇಹದ ಗಡಿಯಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡಿದ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಟಿಲ್ ರೋನೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಒಂದು ಆಸಕ್ತಿಕರ ಪದವನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದರು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೆಟ್ ಲ್ಯಾಗ್. ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ ದೇಹ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ ಅಲ್ಲವೇ? ವಾರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಮಯಕ್ಕೆ, ರಜೆಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಬೇರೆ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಮಲಗುವುದು ಏಳುವುದು ಮಾಡಿದಾಗಲೂ ದೇಹಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ಅದೇ ರೀತಿಯ ಗೊಂದಲ ಆಗುತ್ತದೆ. ಊರು ಬಿಡದೆಯೇ ನಾವು ಸಮಯ ವಲಯ ಬದಲಿಸುತ್ತಿರುತ್ತೇವೆ. ಹಬ್ಬದ ವಾರ ಅದನ್ನು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ನಮ್ಮ ಆಯುರ್ವೇದ ಪರಂಪರೆ ಇದನ್ನು ದಿನಚರ್ಯೆ ಎಂದು ಕರೆಯಿತು. ದಿನದ ಕ್ರಮ. ಏಳುವ ಸಮಯ, ಸ್ನಾನ, ಊಟ, ಕೆಲಸ, ವಿಶ್ರಾಂತಿ, ನಿದ್ರೆ, ಎಲ್ಲಕ್ಕೂ ಒಂದು ಲಯ. ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರಿಗೆ ದೇಹದ ಗಡಿಯಾರದ ವಿಜ್ಞಾನ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಲಯ ಕೆಟ್ಟರೆ ಆರೋಗ್ಯ ಕೆಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗೊತ್ತಿತ್ತು.

ಮೊದಲು ಏಳುವ ಸಮಯ

ಲಯವನ್ನು ಮರಳಿ ತರಲು ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಹೆಜ್ಜೆ ಒಂದೇ. ಏಳುವ ಸಮಯವನ್ನು ಸ್ಥಿರ ಮಾಡುವುದು. ಮಲಗುವ ಸಮಯವಲ್ಲ, ಏಳುವ ಸಮಯ. ಏಕೆಂದರೆ ನಿದ್ರೆ ಬರುವುದನ್ನು ನಾವು ಬಲವಂತ ಮಾಡಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಏಳುವುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬಹುದು.

ಹಿಂದಿನ ರಾತ್ರಿ ತಡವಾಗಿ ಮಲಗಿದ್ದರೂ ನಿಮ್ಮ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಮಯಕ್ಕೇ ಏಳಿ. ಮೊದಲ ಒಂದೆರಡು ದಿನ ಕಷ್ಟ. ಆದರೆ ಆ ದಿನದ ರಾತ್ರಿ ನಿದ್ರೆ ಬೇಗ ಬರುತ್ತದೆ. ಮೂರು ನಾಲ್ಕು ದಿನದಲ್ಲಿ ಗಡಿಯಾರ ತಾನಾಗಿಯೇ ಸರಿಹೋಗುತ್ತದೆ. ರಜೆಯ ದಿನವೂ ಏಳುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗಂಟೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಬೇಡ.

ಬೆಳಗಿನ ಬೆಳಕು, ರಾತ್ರಿಯ ಕತ್ತಲೆ

ಎದ್ದ ಮೊದಲ ಒಂದು ಗಂಟೆಯಲ್ಲಿ ಹತ್ತರಿಂದ ಹದಿನೈದು ನಿಮಿಷ ಹೊರಗಿನ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಇರಿ. ಮನೆಯ ಅಂಗಳ, ಬಾಲ್ಕನಿ, ತಾರಸಿ, ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ನಡಿಗೆ. ಮೋಡ ಇದ್ದರೂ ಹೊರಗಿನ ಬೆಳಕು ಮನೆಯೊಳಗಿನ ದೀಪಕ್ಕಿಂತ ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಕಾಶಮಾನ. ಈ ಬೆಳಕು ಕಣ್ಣಿನ ಮೂಲಕ ದೇಹದ ಗಡಿಯಾರಕ್ಕೆ "ದಿನ ಶುರುವಾಯಿತು" ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯ ನಮಸ್ಕಾರದ ಹಿಂದಿನ ಒಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅರ್ಥವೂ ಇದೇ ಇರಬಹುದು.

ರಾತ್ರಿ ಅದರ ವಿರುದ್ಧ. ಮಲಗುವ ಒಂದು ಗಂಟೆ ಮೊದಲು ಮನೆಯ ದೀಪಗಳನ್ನು ಮಂದ ಮಾಡಿ. ಫೋನ್, ಟಿವಿ, ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್ ದೂರ. ಪರದೆಯ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಬೆಳಕು ದೇಹಕ್ಕೆ ಇನ್ನೂ ಹಗಲು ಎಂಬ ಗೊಂದಲದ ಸಂದೇಶ ಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಊಟದ ಸಮಯವೂ ಗಡಿಯಾರ

ಏನು ತಿನ್ನುತ್ತೇವೆ ಎಂಬುದರಷ್ಟೇ ಯಾವಾಗ ತಿನ್ನುತ್ತೇವೆ ಎಂಬುದೂ ಮುಖ್ಯ. ಹಬ್ಬದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ಹತ್ತು ಹನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ ಊಟ ಮಾಡಿರುತ್ತೇವೆ. ಈ ವಾರ ರಾತ್ರಿ ಊಟವನ್ನು ಮಲಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಕನಿಷ್ಠ ಎರಡು ಮೂರು ಗಂಟೆ ಮೊದಲು ಮುಗಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ. ಬೆಳಗಿನ ತಿಂಡಿ, ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಊಟ, ರಾತ್ರಿಯ ಊಟ, ಮೂರನ್ನೂ ಸುಮಾರು ಅದೇ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಮಾಡಿ. ಊಟ ಸರಳವಾಗಿರಲಿ, ಮನೆಯದಾಗಿರಲಿ. ನೀರು ಸಾಕಷ್ಟು ಕುಡಿಯಿರಿ.

ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆ. ಹಬ್ಬದ ನಂತರ "ಡಿಟಾಕ್ಸ್" ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ದಿನಗಟ್ಟಲೆ ಊಟ ಬಿಡುವುದು, ಬರೀ ಜ್ಯೂಸ್ ಕುಡಿಯುವುದು ಬೇಡ. ಮಧುಮೇಹ, ರಕ್ತದೊತ್ತಡ, ಹೃದಯದ ತೊಂದರೆ ಇರುವವರು, ಗರ್ಭಿಣಿಯರು, ಔಷಧಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವವರು ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ವೈದ್ಯರನ್ನು ಕೇಳಿ. ದೇಹಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಶಿಕ್ಷೆಯಲ್ಲ, ಕ್ರಮ.

ಚಲನೆ, ನಿಧಾನವಾಗಿ

ಹಬ್ಬದ ವಾರ ವ್ಯಾಯಾಮ ತಪ್ಪಿಹೋಗಿದ್ದರೆ ಮೊದಲ ದಿನವೇ ಒಂದು ಗಂಟೆ ಜಿಮ್‌ಗೆ ಹೋಗಬೇಡಿ. ದೇಹವೂ ಮನಸ್ಸೂ ಸಿಟ್ಟಾಗುತ್ತವೆ. ಇಪ್ಪತ್ತು ನಿಮಿಷದ ನಡಿಗೆಯಿಂದ ಶುರುಮಾಡಿ. ಕೆಲವು ಸೂರ್ಯ ನಮಸ್ಕಾರ, ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ಟ್ರೆಚಿಂಗ್. ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಕಣ್ಣು ಎಳೆದಾಗ ಕಾಫಿಯ ಬದಲು ಐದು ನಿಮಿಷ ಎದ್ದು ನಡೆಯಿರಿ.

ನೀವು ರೇಖಿ ಕಲಿತಿದ್ದರೆ, ಈ ವಾರ ಸ್ವಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ರಾತ್ರಿ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಮಾಡಿ. ದೀಪ ಆರಿಸಿ, ಮಲಗಿ, ಕೈಗಳನ್ನು ಎದೆ ಮತ್ತು ಹೊಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟು ಹತ್ತು ನಿಮಿಷ. ಅನೇಕರಿಗೆ ಆ ಹತ್ತು ನಿಮಿಷ ಮುಗಿಯುವ ಮೊದಲೇ ನಿದ್ರೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಅದೂ ಒಳ್ಳೆಯದೇ.

ಮನಸ್ಸಿಗೂ ಒಂದು ಬಿಡುವು

ಹಬ್ಬದ ದಣಿವು ಬರೀ ದೇಹದ್ದಲ್ಲ. ಹಲವು ದಿನ ನೆಂಟರು, ಮಾತು, ಗದ್ದಲ, ಅಡುಗೆ, ಆತಿಥ್ಯ, ಉಡುಗೊರೆಯ ಲೆಕ್ಕ. ಅದೆಲ್ಲ ಸಂತೋಷವೇ, ಆದರೂ ಮನಸ್ಸಿಗೂ ಅದು ಕೆಲಸ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮನೆಯ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹಬ್ಬದ ವಾರ ವರ್ಷದ ಅತಿ ಕಷ್ಟದ ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಈ ವಾರ ಒಂದು ಸಂಜೆಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಖಾಲಿ ಇಡಿ. ಯಾರನ್ನೂ ಕರೆಯಬೇಡಿ, ಎಲ್ಲಿಗೂ ಹೋಗಬೇಡಿ. ಸರಳ ಊಟ, ಸ್ವಲ್ಪ ಸಂಗೀತ, ಬೇಗ ನಿದ್ರೆ. ಮನೆಯವರು ಅಮ್ಮನಿಗೆ ಆ ಸಂಜೆ ಅಡುಗೆಮನೆಯಿಂದ ರಜೆ ಕೊಡಿ.

ಈ ವಾರದ ಸವಾಲು

ಏಳು ದಿನದ ಲಯ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆ. ಮೂರು ನಿಯಮ ಮಾತ್ರ.

• ಪ್ರತಿದಿನ ಒಂದೇ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಏಳುವುದು, ಹಿಂದಿನ ರಾತ್ರಿ ಏನೇ ಆಗಿರಲಿ
• ಎದ್ದ ಒಂದು ಗಂಟೆಯೊಳಗೆ ಹತ್ತು ನಿಮಿಷ ಹೊರಗಿನ ಬೆಳಕು
• ಮಲಗುವ ಒಂದು ಗಂಟೆ ಮೊದಲು ಪರದೆ ಇಲ್ಲ

ಪ್ರತಿ ರಾತ್ರಿ ಒಂದು ಸಾಲು ಬರೆಯಿರಿ. ಇಂದು ನನ್ನ ಶಕ್ತಿ ಹತ್ತರಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು? ಏಳನೇ ದಿನ ಮೊದಲ ದಿನದ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜೊತೆ ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡಿ.

ಕೊನೆಯ ಮಾತು

ಹಬ್ಬಗಳು ಲಯವನ್ನು ಮುರಿಯಲೆಂದೇ ಇವೆ. ಅದು ಅವುಗಳ ಸೌಂದರ್ಯ. ವರ್ಷವಿಡೀ ಒಂದೇ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಬದುಕಿದರೆ ಜೀವನ ಬೇಸರ ತರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಹಬ್ಬದ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಲಯಕ್ಕೆ ಬರುವುದೂ ಒಂದು ಕಲೆ. ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ತಾಳ ತಪ್ಪಿದಾಗ ಒಳ್ಳೆಯ ಗಾಯಕ ಹಾಡು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಮುಂದಿನ ಆವರ್ತನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ತಾಳಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತಾನೆ. ನಿಮ್ಮ ದೇಹವೂ ಹಾಗೆಯೇ. ಅದು ಲಯಕ್ಕೆ ಮರಳಲು ಕಾಯುತ್ತಿದೆ. ನೀವು ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟರೆ ಸಾಕು.

ನಾಳೆ ಬೆಳಗ್ಗೆ, ಅದೇ ಸಮಯ, ಅದೇ ಬೆಳಕು.

ಗುರುದತ್ತ ವಿ. ಮರಾಠೆ
Reiki Growth Coach · ಕಲ್ಪತರು ಸಂಸ್ಥಾಪಕ

ಈ ವಾರದ ಸವಾಲಿನ ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಲ್ಪತರು Facebook ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ 🙏