ಹದಿಹರೆಯದ ಮಕ್ಕಳ ಜೊತೆ ಮಾತನಾಡುವುದು ಹೇಗೆ
ಸಂಜೆ ಮಗ ಶಾಲೆಯಿಂದ ಬರುತ್ತಾನೆ. ನೀವು ಕೇಳುತ್ತೀರಿ, "ಇವತ್ತು ಹೇಗಿತ್ತು?" ಉತ್ತರ ಒಂದೇ ಪದ. "ಓಕೆ." ಬ್ಯಾಗ್ ಎಸೆದು ಕೋಣೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಬಾಗಿಲು ಮುಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಹತ್ತು ವರ್ಷದವನಿದ್ದಾಗ ಇದೇ ಹುಡುಗ ಶಾಲೆಯಿಂದ ಬಂದ ಕೂಡಲೇ ಇಡೀ ದಿನದ ಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ. ಯಾರು ಏನು ಹೇಳಿದರು, ಟೀಚರ್ ಯಾರಿಗೆ ಬೈದರು, ಊಟದಲ್ಲಿ ಏನಿತ್ತು. ಈಗ ಹದಿನಾಲ್ಕು. ಅದೇ ಮನೆ, ಅದೇ ಅಪ್ಪ ಅಮ್ಮ, ಆದರೆ ನಡುವೆ ಒಂದು ಗೋಡೆ ಬಂದಂತೆ.
ಹದಿಹರೆಯದ ಮಕ್ಕಳ ತಂದೆತಾಯಿಯರಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಜನ ಈ ಗೋಡೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರು ಅದಕ್ಕೆ ಸಿಟ್ಟಾಗುತ್ತಾರೆ, ಕೆಲವರು ದುಃಖಪಡುತ್ತಾರೆ, ಕೆಲವರು ಸುಮ್ಮನೆ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಮೂರೂ ದಾರಿ ಗೋಡೆಯನ್ನು ಇನ್ನೂ ಎತ್ತರ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
ಅವರ ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿ ಏನಾಗುತ್ತಿದೆ
ಮೊದಲು ಒಂದು ವಿಷಯ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳೋಣ. ಹದಿಹರೆಯದ ಮಗು ದೊಡ್ಡವರ ಸಣ್ಣ ರೂಪವಲ್ಲ. ಅವರ ಮೆದುಳು ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ. ಯೋಚಿಸಿ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡುವ, ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಮುಂಚೆಯೇ ನೋಡುವ, ಆವೇಗವನ್ನು ತಡೆಯುವ ಮೆದುಳಿನ ಮುಂಭಾಗ ಇಪ್ಪತ್ತರ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಧ್ಯದವರೆಗೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದು ನರವಿಜ್ಞಾನದ ಸಂಶೋಧನೆ ತೋರಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಭಾವನೆಗಳ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಈ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಚುರುಕಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಅಂದರೆ ಭಾವನೆಯ ಎಕ್ಸಿಲರೇಟರ್ ಪೂರ್ಣ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ, ಬ್ರೇಕ್ ಇನ್ನೂ ತಯಾರಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅದಕ್ಕೇ ಸಣ್ಣ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಸಿಟ್ಟು, ಸ್ನೇಹಿತರ ಮಾತಿಗೆ ಅತಿ ಮಹತ್ವ, ಅಪಾಯದ ಕಡೆ ಆಕರ್ಷಣೆ. ಜೊತೆಗೆ ಈ ವಯಸ್ಸಿನ ಮುಖ್ಯ ಕೆಲಸವೇ "ನಾನು ಯಾರು" ಎಂದು ಹುಡುಕುವುದು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಅಪ್ಪ ಅಮ್ಮನಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರ ಸರಿಯಬೇಕು. ಇದು ತಿರಸ್ಕಾರವಲ್ಲ. ಬೆಳವಣಿಗೆ.
ಇದು ಅರ್ಥವಾದರೆ ಅವರ ನಡತೆಯನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. "ನನ್ನ ಮಗ ನನ್ನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವುದಿಲ್ಲ" ಎಂಬ ಕಥೆಯ ಬದಲು "ನನ್ನ ಮಗ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾನೆ" ಎಂಬ ಕಥೆ ಬರುತ್ತದೆ.
ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯುವ ಕೆಲವು ದಾರಿಗಳು
ಎದುರುಬದುರು ಅಲ್ಲ, ಪಕ್ಕಪಕ್ಕ. ಮೇಜಿನ ಎದುರು ಕೂರಿಸಿ "ನಿನ್ನ ಜೊತೆ ಮಾತಾಡಬೇಕು" ಎಂದರೆ ಹದಿಹರೆಯದವರು ವಿಚಾರಣೆ ಎಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಬಹಳ ತಂದೆತಾಯಿಯರು ಗಮನಿಸಿರುವ ಒಂದು ವಿಷಯ, ಮಕ್ಕಳು ಹೆಚ್ಚು ಮಾತಾಡುವುದು ಕಾರಿನಲ್ಲಿ, ಬೈಕ್ನ ಹಿಂದೆ, ಅಡುಗೆಮನೆಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ತರಕಾರಿ ಹೆಚ್ಚುವಾಗ, ರಾತ್ರಿ ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ. ಕಣ್ಣು ಕಣ್ಣು ನೋಡುವ ಒತ್ತಡ ಇಲ್ಲದಾಗ ಮಾತು ತಾನಾಗಿಯೇ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ ಬದಲಿಸಿ. "ಇವತ್ತು ಹೇಗಿತ್ತು" ಎಂಬುದಕ್ಕೆ "ಓಕೆ" ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಉತ್ತರ ಇಲ್ಲ. "ಇವತ್ತು ಯಾವುದರ ಬಗ್ಗೆ ನಕ್ಕೆ?", "ನಿಮ್ಮ ಕ್ಲಾಸಿನಲ್ಲಿ ಈಗ ಎಲ್ಲರೂ ಯಾವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ?", "ಈ ವಾರದ ಅತಿ ಬೋರಿಂಗ್ ಕ್ಲಾಸ್ ಯಾವುದು?" ಇಂಥ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಪದದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಕೊಡುವುದು ಕಷ್ಟ.
ಸಲಹೆ ಕೊಡುವ ಮೊದಲು ಕೇಳಿ. ಮಗಳು ಸ್ನೇಹಿತೆಯ ಜೊತೆ ಆದ ಜಗಳದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಲು ಶುರು ಮಾಡಿದ ಕೂಡಲೇ ನಾವು ತೀರ್ಪು ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರ ಕೊಡುತ್ತೇವೆ. "ಅವಳ ಜೊತೆ ಸೇರಬೇಡ ಎಂದು ಮೊದಲೇ ಹೇಳಿದ್ದೆ." ಅಲ್ಲಿಗೆ ಮಾತು ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ಬದಲಿಗೆ ಸುಮ್ಮನೆ ಕೇಳಿ. "ಹೌದಾ... ನಿನಗೆ ತುಂಬ ಬೇಸರ ಆಗಿರಬೇಕು." ನಂತರ ಕೇಳಿ, "ನಿನಗೆ ನನ್ನ ಸಲಹೆ ಬೇಕಾ, ಅಥವಾ ಸುಮ್ಮನೆ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾ?" ಈ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಅವರಿಗೆ ಗೌರವ ಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಅವರ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಕುತೂಹಲ. ಅವರು ಕೇಳುವ ಹಾಡು, ಆಡುವ ಆಟ, ನೋಡುವ ವೀಡಿಯೊ ನಿಮಗೆ ಅರ್ಥವಾಗದಿರಬಹುದು. ಅದನ್ನು ತಮಾಷೆ ಮಾಡಬೇಡಿ. ಒಮ್ಮೆ "ಇದರಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಏನು ಇಷ್ಟ, ನನಗೂ ತೋರಿಸು" ಎಂದು ಕೇಳಿ. ಹತ್ತು ನಿಮಿಷ ಅವರ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಬನ್ನಿ. ಆಗ ಅವರೂ ನಿಮ್ಮ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಬರಲು ಸಿದ್ಧರಾಗುತ್ತಾರೆ.
ನಿಮ್ಮ ತಪ್ಪನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಿ. ಸಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕಟುವಾಗಿ ಮಾತಾಡಿದ್ದರೆ ನಂತರ ಹೋಗಿ ಹೇಳಿ, "ನಿನ್ನೆ ನಾನು ಜೋರಾಗಿ ಮಾತಾಡಿದೆ. ಹಾಗೆ ಮಾಡಬಾರದಿತ್ತು." ಅಪ್ಪ ಅಮ್ಮ ತಪ್ಪು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಾಗ ಮಕ್ಕಳು ತಾವೂ ತಪ್ಪು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸುರಕ್ಷಿತ ಎಂದು ಕಲಿಯುತ್ತಾರೆ.
ಗಡಿಗಳು ಬೇಕು, ಆದರೆ ಗೋಡೆಗಳಲ್ಲ
ಮಾತು ತೆರೆದಿಡುವುದು ಎಂದರೆ ಎಲ್ಲಕ್ಕೂ ಹೌದು ಎನ್ನುವುದಲ್ಲ. ರಾತ್ರಿ ಮನೆಗೆ ಬರುವ ಸಮಯ, ಫೋನಿನ ಮಿತಿ, ಓದಿನ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಇವೆಲ್ಲ ಬೇಕು. ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಇರುವುದು ಗಡಿ ಹಾಕುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ. ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಗಡಿಗಳನ್ನು ಅವರ ಜೊತೆ ಕುಳಿತು ಚರ್ಚಿಸಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿ. ಕಾರಣ ಹೇಳಿ. ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಕೇಳಿ. ಕೆಲವು ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ನಿರ್ಧಾರವೇ ಅಂತಿಮ, ಅದನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ, ಶಾಂತವಾಗಿ ಹೇಳಿ. ಮಕ್ಕಳು ನಿಯಮವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ನ್ಯಾಯವಾದ ನಿಯಮವನ್ನು ಒಳಗೊಳಗೇ ಗೌರವಿಸುತ್ತಾರೆ.
ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಶಾಂತಿ
ಹದಿಹರೆಯದ ಮಗುವಿನ ಸಿಟ್ಟು ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಹಳೆಯ ಗಾಯಗಳನ್ನು ಕೆರಳಿಸುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಅಪ್ಪ ನಮಗೆ ಹೇಗೆ ಮಾತಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬ ನೆನಪು ಬರುತ್ತದೆ. ಆಗ ನಾವು ಮಗುವಿಗೆ ಉತ್ತರ ಕೊಡುತ್ತಿಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ಹಳೆಯ ನೋವಿಗೆ ಉತ್ತರ ಕೊಡುತ್ತಿರುತ್ತೇವೆ. ಜಗಳ ಏರುತ್ತಿರುವಾಗ "ಐದು ನಿಮಿಷ ಬಿಟ್ಟು ಮಾತಾಡೋಣ" ಎಂದು ಹೇಳಿ ಹೊರಗೆ ಹೋಗಿ. ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹತ್ತು ಉಸಿರು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ. ನೀವು ರೇಖಿ ಕಲಿತಿದ್ದರೆ, ಆ ಐದು ನಿಮಿಷ ಹೃದಯದ ಮೇಲೆ ಕೈಯಿಟ್ಟು ಸ್ವಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡಿ. ರಾತ್ರಿ ಮಗು ಮಲಗಿದ ಮೇಲೆ ಅವರಿಗೆ ದೂರ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಕಳಿಸಿ, ಯಾವುದೇ ಬೇಡಿಕೆ ಇಲ್ಲದೆ, ಬರೀ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ.
ಈ ವಾರದ ಸವಾಲು
- ಏಳು ದಿನದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಮೂರು ಬಾರಿ ಮಗುವಿನ ಜೊತೆ ಪಕ್ಕಪಕ್ಕ ಇರುವ ಹದಿನೈದು ನಿಮಿಷ. ನಡಿಗೆ, ಅಡುಗೆ, ಡ್ರೈವ್. ಉಪದೇಶ ಇಲ್ಲದೆ.
- ಪ್ರತಿದಿನ "ಹೇಗಿತ್ತು" ಬದಲು ಒಂದು ಹೊಸ ಪ್ರಶ್ನೆ.
- ಅವರು ಏನನ್ನಾದರೂ ಹೇಳಿದಾಗ, ಸಲಹೆ ಕೊಡುವ ಮೊದಲು "ಸಲಹೆ ಬೇಕಾ, ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾ?" ಎಂದು ಕೇಳಿ.
ಒಂದು ಮಾತು
ಮಗು ವಾರಗಟ್ಟಲೆ ಊಟ ನಿದ್ರೆ ಬಿಟ್ಟರೆ, ಸ್ನೇಹಿತರಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ದೂರವಾದರೆ, ತನಗೆ ತಾನೇ ಹಾನಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಾತಾಡಿದರೆ ಅಥವಾ ಅಂಥ ಗುರುತುಗಳು ಕಂಡರೆ, ಅದನ್ನು ಹದಿಹರೆಯದ ಮೂಡ್ ಎಂದು ಬಿಡಬೇಡಿ. ತಕ್ಷಣ ಮಕ್ಕಳ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಅಥವಾ ಮಕ್ಕಳ ಆಪ್ತಸಲಹೆಗಾರರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ.
ಕೊನೆಯ ಮಾತು
ಹದಿಹರೆಯ ಒಂದು ಸೇತುವೆ. ಒಂದು ದಡದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಕೈ ಹಿಡಿದು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಮಗು, ಇನ್ನೊಂದು ದಡದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕಾಲ ಮೇಲೆ ನಿಲ್ಲುವ ಯುವಕ ಅಥವಾ ಯುವತಿ. ಸೇತುವೆಯ ಮೇಲೆ ಅವರು ನಿಮ್ಮ ಕೈ ಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಅದು ಅವರ ಕೆಲಸ. ನಿಮ್ಮ ಕೆಲಸ ಅವರು ತಿರುಗಿ ನೋಡಿದಾಗ ನೀವು ಅಲ್ಲೇ ಇದ್ದೀರಿ ಎಂದು ಅವರಿಗೆ ಕಾಣುವಂತೆ ನಿಲ್ಲುವುದು. ಬಾಗಿಲು ಮುಚ್ಚಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಬೀಗ ಹಾಕಬೇಡಿ.
ಈ ವಾರದ ಸವಾಲಿನ ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಲ್ಪತರು Facebook ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ 🙏
