ಹಿರಿಯರ ಜೊತೆ ಕಳೆಯುವ ಸಮಯ: ಮುಂದೂಡಬಾರದ ಒಂದು ಕೆಲಸ
ಊರಿನಲ್ಲಿರುವ ಅಮ್ಮನಿಗೆ ಕೊನೆಯ ಬಾರಿ ಯಾವಾಗ ಕರೆ ಮಾಡಿದಿರಿ? "ಊಟ ಆಯ್ತಾ, ಮಾತ್ರೆ ತಗೊಂಡ್ಯಾ, ಸರಿ ಇಡ್ತೀನಿ" ಎಂಬ ಮೂರು ನಿಮಿಷದ ಕರೆ ಅಲ್ಲ. ಸಮಯ ನೋಡದೆ, ಅವಳು ಹೇಳುವ ಹಳೆಯ ಕಥೆಯನ್ನು ಮಧ್ಯೆ ತಡೆಯದೆ, ಅರ್ಧ ಗಂಟೆ ಕೇಳಿದ ಕರೆ.
ಇನ್ನೊಂದು ಚಿತ್ರ. ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಅಜ್ಜ ಇದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಕೋಣೆ ಹಾಲಿನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಇದೆ. ಆದರೆ ದಿನವಿಡೀ ಮನೆಯವರೆಲ್ಲ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಫೋನ್, ಟಿವಿ, ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ. ಅಜ್ಜ ಕಿಟಕಿಯ ಹತ್ತಿರ ಕುಳಿತು ಹೊರಗೆ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದೇ ಸೂರಿನ ಕೆಳಗೆ ಇದ್ದೂ ಒಂಟಿ.
ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಕೆಟ್ಟವರಲ್ಲ. ನಾವು ಹಿರಿಯರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಪ್ರೀತಿ ಇರುವುದಕ್ಕೂ ಅದು ಅವರಿಗೆ ತಲುಪುವುದಕ್ಕೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಇದೆ. ಆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ತುಂಬುವುದು ಸಮಯ.
ಎಂಬತ್ತು ವರ್ಷದ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನ
ಅಮೆರಿಕದ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ 1938ರಿಂದ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಯಸ್ಕರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಅಧ್ಯಯನ ಎಂದು ಅದರ ಹೆಸರು. ನೂರಾರು ಜನರನ್ನು ಅವರ ಯೌವನದಿಂದ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದವರೆಗೆ ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ, ಅವರ ಆರೋಗ್ಯ, ಕೆಲಸ, ಕುಟುಂಬ, ಸಂತೋಷದ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈಗ ಅದನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಮನೋವೈದ್ಯ ರಾಬರ್ಟ್ ವಾಲ್ಡಿಂಗರ್ ಅವರು ಈ ಎಲ್ಲ ವರ್ಷಗಳ ಪಾಠವನ್ನು ಒಂದು ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಒಳ್ಳೆಯ ಸಂಬಂಧಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸಂತೋಷವಾಗಿ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿ ಇಡುತ್ತವೆ.
ಐವತ್ತರ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಯಾರ ಸಂಬಂಧಗಳು ಹೆಚ್ಚು ತೃಪ್ತಿಕರವಾಗಿದ್ದವೋ, ಅವರು ಎಂಬತ್ತರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿದ್ದರು ಎಂದು ಅಧ್ಯಯನ ಕಂಡುಕೊಂಡಿತು. ಒಂಟಿತನ ದೇಹಕ್ಕೂ ಹಾನಿಕಾರಕ ಎಂದು ಸಂಶೋಧಕರು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಇದನ್ನು ಹಿರಿಯರ ಕಡೆಯಿಂದ ನೋಡಿ. ವಯಸ್ಸಾದಂತೆ ಸ್ನೇಹಿತರು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ, ಕೆಲವರು ಹೋಗಿಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲಸ ಮುಗಿದಿರುತ್ತದೆ. ಮಕ್ಕಳು ದೂರದ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ತಮ್ಮದೇ ಓಟದಲ್ಲಿ. ಅವರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವ ಮುಖ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳು ನಾವೇ. ನಾವು ಕೊಡುವ ಒಂದು ಗಂಟೆ ಅವರ ಇಡೀ ವಾರವನ್ನು ಬೆಳಗಬಹುದು.
ಮಾತೃ ದೇವೋ ಭವ
ತೈತ್ತಿರೀಯ ಉಪನಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಗುರು ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಕೊಡುವ ಉಪದೇಶದಲ್ಲಿ ಈ ಮಾತುಗಳು ಬರುತ್ತವೆ. ಮಾತೃ ದೇವೋ ಭವ, ಪಿತೃ ದೇವೋ ಭವ, ಆಚಾರ್ಯ ದೇವೋ ಭವ, ಅತಿಥಿ ದೇವೋ ಭವ. ತಾಯಿ, ತಂದೆ, ಗುರು, ಅತಿಥಿ — ಇವರನ್ನು ದೇವರಂತೆ ಕಾಣು.
ಗಮನಿಸಿ, ಇದು ವಿದ್ಯೆ ಮುಗಿಸಿ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಹೊರಡುವ ಯುವಕನಿಗೆ ಹೇಳಿದ ಮಾತು. ಅಂದರೆ ನೀನು ಎಷ್ಟೇ ಬೆಳೆದರೂ, ಎಷ್ಟೇ ಓದಿದರೂ, ಎಷ್ಟೇ ಸಂಪಾದಿಸಿದರೂ, ನಿನ್ನನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದವರನ್ನು ಮರೆಯಬೇಡ. ದೇವರನ್ನು ವಾರಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಈ ದೇವರುಗಳು ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲೇ, ಒಂದು ಫೋನ್ ಕರೆಯ ದೂರದಲ್ಲೇ ಇದ್ದಾರೆ.
ಹಿಂದೆ ಕೂಡು ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ತಾನಾಗಿಯೇ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಅಜ್ಜಿ ರಾತ್ರಿ ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅಜ್ಜ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಮೊಮ್ಮಗನನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ತೋಟಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹಿರಿಯರ ಸಮಯ ಸಿಗುತ್ತಿತ್ತು, ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಮಕ್ಕಳ ನಗು ಸಿಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇಂದು ಬಹಳ ಮನೆಗಳು ಸಣ್ಣ ಕುಟುಂಬಗಳಾಗಿವೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿಲ್ಲ, ಕಾಲ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಹಿಂದೆ ತಾನಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದದ್ದನ್ನು ಈಗ ನಾವು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ನಲ್ಲಿ ಮೀಟಿಂಗ್ ಬರೆದಂತೆ ಅಪ್ಪ ಅಮ್ಮನ ಜೊತೆಯ ಸಮಯವನ್ನೂ ಬರೆಯಬೇಕಾಗಿದೆ.
ಹಿರಿಯರಿಗೆ ನಿಜವಾಗಿ ಬೇಕಾದದ್ದು ಏನು
ಬಹಳ ಸಲ ನಾವು ಹಿರಿಯರಿಗೆ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತೇವೆ. ಹೊಸ ಸೀರೆ, ಹೊಸ ಫೋನ್, ಮಾತ್ರೆಯ ಡಬ್ಬಿ, ಹಣ. ಇವೆಲ್ಲ ಬೇಕು. ಆದರೆ ಬಹುತೇಕ ಹಿರಿಯರನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ ಅವರು ಹೇಳುವುದು ಬೇರೆ. ಅವರಿಗೆ ಬೇಕಾದದ್ದು ಮೂರು ವಿಷಯ.
ಕೇಳುವ ಕಿವಿ. ಅವರ ಕಥೆಗಳು ಹಳೆಯವು, ನಾವು ಹಲವು ಬಾರಿ ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ. ಆದರೂ ಮತ್ತೆ ಕೇಳಿ. ಕಥೆ ಹೇಳುವಾಗ ಅವರು ತಮ್ಮ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಅರ್ಥ ಕೊಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ.
ಉಪಯುಕ್ತ ಎಂಬ ಭಾವನೆ. ವಯಸ್ಸಾದ ಮೇಲೆ "ನಾನು ಯಾರಿಗೂ ಬೇಡ" ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಬಹಳ ನೋವು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಅವರ ಸಲಹೆ ಕೇಳಿ. ಅಮ್ಮನ ಹತ್ತಿರ ಸಾರಿನ ಪುಡಿಯ ಹದ ಕೇಳಿ. ಅಪ್ಪನ ಹತ್ತಿರ ಹಳೆಯ ಊರಿನ ದಾರಿ ಕೇಳಿ. ಅವರ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಬೆಲೆ ಇದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಿ.
ಸ್ಪರ್ಶ. ಕೈ ಹಿಡಿದು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು, ಕಾಲು ಒತ್ತುವುದು, ತಲೆಗೆ ಎಣ್ಣೆ ಹಚ್ಚುವುದು. ವಯಸ್ಸಾದವರಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಶ ಸಿಗುವುದು ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆ. ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಲಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡುವ ಪದ್ಧತಿ ಇದೆ. ಅದು ಗೌರವದ ಜೊತೆ ಸ್ಪರ್ಶದ ಸೇತುವೆಯೂ ಹೌದು.
ನೀವು ರೇಖಿ ಕಲಿತಿದ್ದರೆ, ಇದು ಒಂದು ಸುಂದರ ಅವಕಾಶ. ಅಪ್ಪ ಅಮ್ಮನ ಅನುಮತಿ ಕೇಳಿ, ಅವರು ಕುಳಿತಲ್ಲೇ ಭುಜದ ಮೇಲೆ, ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಕೈಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಹತ್ತು ನಿಮಿಷ ರೇಖಿ ಕೊಡಿ. ವೈದ್ಯರು ಹೇಳಿದ ಮಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಅವರು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಲೇ ಇರಲಿ, ರೇಖಿ ಜೊತೆಗೆ ಮಾತ್ರ. ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ದೂರ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಕಳಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಅದರ ಜೊತೆ ಒಂದು ಕರೆ ಕೂಡ ಮಾಡಿ. ಶಕ್ತಿ ತಲುಪುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ನಿಮ್ಮ ಧ್ವನಿಯೂ ತಲುಪಬೇಕು.
ತಾಳ್ಮೆಯ ಪಾಠ
ಇದು ಯಾವಾಗಲೂ ಸುಲಭವಲ್ಲ ಎಂದು ನನಗೆ ಗೊತ್ತು. ವಯಸ್ಸಾದವರು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹಠ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಒಂದೇ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ, ಹಳೆಯ ನೋವುಗಳನ್ನು ಎತ್ತುತ್ತಾರೆ, ಟೀಕಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವವರಿಗೆ ದಣಿವು ನಿಜ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮನೆಯ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಮೇಲೆ ಈ ಭಾರ ಹೆಚ್ಚು ಬೀಳುತ್ತದೆ.
ಅದಕ್ಕೇ ಎರಡು ವಿಷಯ. ಹಿರಿಯರ ಆರೈಕೆಯನ್ನು ಮನೆಯವರೆಲ್ಲ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ, ಒಬ್ಬರ ಮೇಲೆ ಬಿಡಬೇಡಿ. ಮತ್ತು ಆರೈಕೆ ಮಾಡುವವರು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಮರೆಯಬೇಡಿ. ಖಾಲಿ ಪಾತ್ರೆಯಿಂದ ಯಾರಿಗೂ ನೀರು ಕೊಡಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹಿರಿಯರಲ್ಲಿ ಮರೆವು, ಗೊಂದಲ, ನಡವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡರೆ ಅದನ್ನು ವಯಸ್ಸು ಎಂದು ಬಿಡಬೇಡಿ, ವೈದ್ಯರಿಗೆ ತೋರಿಸಿ.
ಈ ವಾರದ ಸವಾಲು
ಏಳು ದಿನ, ದಿನಕ್ಕೆ ಹದಿನೈದು ನಿಮಿಷ, ಒಬ್ಬ ಹಿರಿಯರಿಗೆ. ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಎದುರು ಕುಳಿತು, ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಫೋನ್ನಲ್ಲಿ. ಫೋನ್ ಆದರೆ ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ವಿಡಿಯೋ ಕರೆ.
ಆ ಹದಿನೈದು ನಿಮಿಷದ ನಿಯಮಗಳು ಸರಳ.
- ನಿಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಕೆಲಸ ಇಲ್ಲ, ಟಿವಿ ಆಫ್
- ನೀವು ಕಡಿಮೆ ಮಾತಾಡಿ, ಅವರು ಹೆಚ್ಚು
- ದಿನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ "ನಿನ್ನ ಮದುವೆಯ ದಿನ ಹೇಗಿತ್ತು" ಅಥವಾ "ನೀನು ಚಿಕ್ಕವನಿದ್ದಾಗ ಹಬ್ಬ ಹೇಗೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಿರಿ"
- ಸಲಹೆ ಕೊಡಬೇಡಿ, ತಿದ್ದಬೇಡಿ, ಸುಮ್ಮನೆ ಕೇಳಿ
ಹದಿನೈದು ನಿಮಿಷ ಸಣ್ಣದು ಅನಿಸಬಹುದು. ಒಂದು ವಾರದ ನಂತರ ಅವರ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆ ಗಮನಿಸಿ.
ಕೊನೆಯ ಮಾತು
ನಾವು ಬಹಳ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಮುಂದೂಡುತ್ತೇವೆ. ರಜೆ ಸಿಕ್ಕಾಗ ಊರಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ, ಕೆಲಸ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ ಸಮಯ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವು ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಕಾಯುವ ಸಮಯ ಇಲ್ಲ. ಹಿರಿಯರ ಜೊತೆಯ ಸಮಯ ಅಂತಹದು. ಇಂದು ಅವರು ನಮ್ಮ ಕರೆಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನಾಳೆ ನಾವು ಅವರ ಧ್ವನಿಗಾಗಿ ಕಾಯುವ ದಿನ ಬರಬಹುದು.
ಈ ಲೇಖನ ಓದಿ ಮುಗಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಮೊದಲ ಕೆಲಸ ಒಂದೇ. ಫೋನ್ ಎತ್ತಿ, ಅಮ್ಮನಿಗೋ ಅಪ್ಪನಿಗೋ ಅಜ್ಜಿಗೋ ಕರೆ ಮಾಡಿ.
ಈ ವಾರದ ಸವಾಲಿನ ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಲ್ಪತರು Facebook ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ 🙏
