ಕಲಿತದ್ದನ್ನು ಕಲಿಸಿ: ಕಲಿಕೆ ಎರಡು ಪಟ್ಟು
ಶಾಲೆಯ ದಿನಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಹಿಂದಿನ ರಾತ್ರಿ ಪಾಠ ಓದಿದ್ದೀರಿ. ಎಲ್ಲ ಅರ್ಥವಾಗಿದೆ ಎನಿಸುತ್ತದೆ. ಮರುದಿನ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಪಕ್ಕದ ಮನೆಯ ಗೆಳೆಯ ಬಂದು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ, "ಈ ಲೆಕ್ಕ ಹೇಗೆ ಮಾಡುವುದು? ನನಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೇಳಿಕೊಡು." ನೀವು ಹೇಳಲು ಶುರು ಮಾಡುತ್ತೀರಿ. ಮೂರನೇ ಹೆಜ್ಜೆಗೆ ಬಂದಾಗ ನಿಲ್ಲುತ್ತೀರಿ. "ಇಲ್ಲಿ ಇದು ಯಾಕೆ ಬರುತ್ತದೆ?" ಎಂದು ಅವನು ಕೇಳಿದಾಗ ನಿಮಗೇ ಉತ್ತರ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ.
ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನಿಮಗೆ ಒಂದು ಸತ್ಯ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಅರ್ಥವಾದಂತೆ ಅನಿಸುವುದಕ್ಕೂ ನಿಜವಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗುವುದಕ್ಕೂ ದೊಡ್ಡ ಅಂತರ ಇದೆ. ಆ ಅಂತರವನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕನ್ನಡಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ಕಲಿಸುವುದು.
ಎರಡು ವಾರಗಳಿಂದ ನಾವು ಗುರು ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಈ ವಾರ ನಾಣ್ಯದ ಇನ್ನೊಂದು ಮುಖ. ನೀವೇ ಕಲಿಸುವವರಾದಾಗ ಏನಾಗುತ್ತದೆ?
ಕಲಿಸುತ್ತಾ ಕಲಿಯುತ್ತೇವೆ
ರೋಮ್‌ನ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಸೆನೆಕಾ ತಮ್ಮ ಒಂದು ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ: ಮನುಷ್ಯರು ಕಲಿಸುತ್ತಾ ಕಲಿಯುತ್ತಾರೆ. "ಕಲಿಸುತ್ತಾ ಕಲಿಯುತ್ತೇವೆ" ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ನಾಣ್ಣುಡಿ ಇದರಿಂದಲೇ ಬಂದಿರಬಹುದು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಸುಮಾರು ಎರಡು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಈ ಮಾತನ್ನು ಇಂದಿನ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನವೂ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.
ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಒಂದೇ ಪಾಠ ಓದಲು ಕೊಡಲಾಯಿತು. ಒಂದು ಗುಂಪಿಗೆ "ನಂತರ ನಿಮಗೆ ಪರೀಕ್ಷೆ ಇದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಲಾಯಿತು. ಇನ್ನೊಂದು ಗುಂಪಿಗೆ "ನಂತರ ನೀವು ಇದನ್ನು ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ಕಲಿಸಬೇಕು" ಎಂದು ಹೇಳಲಾಯಿತು. ಕೊನೆಗೆ ಎರಡೂ ಗುಂಪಿಗೂ ಒಂದೇ ಪರೀಕ್ಷೆ. ಕಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ಓದಿದವರು ಹೆಚ್ಚು ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ನಿಜವಾಗಿ ಕಲಿಸುವ ಮೊದಲೇ ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಂಡುಬಂದದ್ದು ಗಮನಾರ್ಹ.
ಯಾಕೆ ಹೀಗಾಗುತ್ತದೆ? ಕಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಗೊತ್ತಾದಾಗ ಮೆದುಳು ಬೇರೆ ರೀತಿ ಓದುತ್ತದೆ. ಇದು ಯಾಕೆ ಮುಖ್ಯ, ಇದನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಗೆ ಹೇಳುವುದು, ಇದಕ್ಕೆ ಯಾವ ಉದಾಹರಣೆ ಕೊಡುವುದು, ಯಾರಾದರೂ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಏನು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಬಹುದು — ಎಂದು ಯೋಚಿಸುತ್ತದೆ. ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬರೀ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಪ್ರವಚನ
ನಮ್ಮ ಪರಂಪರೆ ಇದನ್ನು ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಹೇಳಿತ್ತು. ತೈತ್ತಿರೀಯ ಉಪನಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮುಗಿಸಿದ ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ ಗುರು ಹೇಳುವ ಉಪದೇಶದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಾತು ಬರುತ್ತದೆ — ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಪ್ರವಚನದಲ್ಲಿ ಎಂದೂ ಅಲಕ್ಷ್ಯ ಮಾಡಬೇಡ. ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ ಎಂದರೆ ತಾನು ಕಲಿಯುವುದು. ಪ್ರವಚನ ಎಂದರೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ಹೇಳುವುದು. ಎರಡನ್ನೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಕಲಿಕೆ ಒಂದು ಕೈ, ಕಲಿಸುವುದು ಇನ್ನೊಂದು ಕೈ. ಎರಡೂ ಸೇರಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಚಪ್ಪಾಳೆ.
ನಮ್ಮ ಹಳೆಯ ಗುರುಕುಲಗಳಲ್ಲೂ ಹಿರಿಯ ಶಿಷ್ಯರು ಕಿರಿಯರಿಗೆ ಪಾಠ ಹೇಳುವ ಪದ್ಧತಿ ಇತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹಿರಿಯ ಶಿಷ್ಯನ ಜ್ಞಾನ ಗಟ್ಟಿಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಕಿರಿಯನಿಗೆ ತನ್ನ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವ ಒಬ್ಬ ಅಣ್ಣ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದ.
ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವೇ
ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ ರಿಚರ್ಡ್ ಫೈನ್‌ಮನ್ ಕಠಿಣ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ ವಿವರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಕಲಿಕೆಯ ವಿಧಾನ ಇದೆ. ಅದನ್ನು ನಮ್ಮ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಬಹುದು:
- ನೀವು ಕಲಿತ ಒಂದು ವಿಷಯದ ಹೆಸರನ್ನು ಕಾಗದದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಿರಿ.
- ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷದ ಮಗುವಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೀರಿ ಎಂಬಂತೆ ಅದನ್ನು ಸರಳ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಬರೆಯಿರಿ. ಕಠಿಣ ಪದಗಳು ಬೇಡ.
- ಎಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಂಡಿರಿ, ಎಲ್ಲಿ ಕಠಿಣ ಪದದ ಹಿಂದೆ ಅಡಗಿಕೊಂಡಿರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿ. ಅದೇ ನಿಮಗೆ ಇನ್ನೂ ಅರ್ಥವಾಗದ ಜಾಗ.
- ಆ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಮತ್ತೆ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ. ಕಲಿತು, ಮತ್ತೆ ಸರಳವಾಗಿ ಬರೆಯಿರಿ.
- ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ ಸೇರಿಸಿ. ಉದಾಹರಣೆ ಕೊಡಲು ಆಗದಿದ್ದರೆ ಇನ್ನೂ ಅರ್ಥ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿಲ್ಲ.
ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ ನೋಡೋಣ. ಒಬ್ಬ ಅಪ್ಪ ಉಸಿರಿನ ಅಭ್ಯಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಓದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದುಕೊಳ್ಳಿ. "ಹೊರಗಿನ ಉಸಿರು ಉದ್ದವಾದರೆ ನರಮಂಡಲ ಶಾಂತವಾಗುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿದೆ. ಮಗನಿಗೆ ಹೇಳಲು ಹೋದಾಗ ಅವನು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ, "ನರಮಂಡಲ ಅಂದರೆ ಏನು? ಉದ್ದವಾದರೆ ಯಾಕೆ ಶಾಂತವಾಗುತ್ತದೆ?" ಆಗ ಅವರಿಗೆ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ, ತಾವು ವಾಕ್ಯವನ್ನು ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು, ಅರ್ಥವನ್ನಲ್ಲ. ಮತ್ತೆ ಓದುತ್ತಾರೆ. ಮರುದಿನ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: "ನಮ್ಮ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವೇಗದ ಗೇರ್ ಇದೆ, ಒಂದು ನಿಧಾನದ ಗೇರ್ ಇದೆ. ನಿಧಾನವಾಗಿ ಉಸಿರು ಬಿಟ್ಟಾಗ ದೇಹ ನಿಧಾನದ ಗೇರ್‌ಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಮೊದಲು ಹೆದರಿಕೆಯಾದರೆ ಹೀಗೆ ಮಾಡು." ಈಗ ಮಗನಿಗೂ ಅರ್ಥವಾಯಿತು, ಅಪ್ಪನಿಗೂ ನಿಜವಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಯಿತು.
ಯಾರಿಗೆ ಕಲಿಸಬಹುದು
ಕಲಿಸಲು ತರಗತಿ ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ, ವೇದಿಕೆ ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಸರಳ ದಾರಿಗಳು:
- ಊಟದ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮನೆಯವರಿಗೆ ಇಂದು ಕಲಿತ ಒಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ಎರಡು ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದು
- ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮಲಗುವ ಮುನ್ನ ಕಥೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದು
- ಒಬ್ಬ ಸ್ನೇಹಿತನಿಗೆ ಧ್ವನಿ ಸಂದೇಶ ಕಳಿಸುವುದು
- ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸಬರಿಗೆ ನೀವು ಕಲಿತ ಒಂದು ಸುಲಭ ದಾರಿ ತೋರಿಸುವುದು
- ಯಾರೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಕನ್ನಡಿಯ ಮುಂದೆ ಜೋರಾಗಿ ಹೇಳುವುದು
ಒಂದು ನಿಯಮ ನೆನಪಿಡಿ. ಕಲಿತ ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕು ಗಂಟೆಯೊಳಗೆ ಒಮ್ಮೆ ಹೇಳಿ. ನೆನಪು ಮಸುಕಾಗುವ ಮೊದಲು.
ಒಂದು ಸ್ಪಷ್ಟತೆ
ಕಲಿತದ್ದನ್ನು ಹಂಚುವುದು ಎಂದರೆ ಅರ್ಹತೆ ಬೇಕಾದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಅರ್ಹತೆ ಇಲ್ಲದೆ ಮಾಡುವುದು ಎಂದಲ್ಲ. ನೀವು ರೇಖಿ ಕಲಿತಿದ್ದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು, ರೇಖಿಯ ಐದು ತತ್ವಗಳನ್ನು, ಸ್ವಚಿಕಿತ್ಸೆಯಿಂದ ನಿಮಗಾದ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಮನೆಯವರ ಜೊತೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ. ಆದರೆ ದೀಕ್ಷೆ ಕೊಡುವುದು ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಮಾಸ್ಟರ್ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸ. ಹಾಗೆಯೇ ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಓದಿದ ವಿಷಯವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು, ಆದರೆ ಯಾರಿಗೂ ಔಷಧಿ ಬಿಡಲು ಹೇಳಬೇಡಿ. ಕಲಿಸುವ ಉತ್ಸಾಹದ ಜೊತೆ ವಿನಯವೂ ಇರಲಿ. "ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವಷ್ಟು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ" ಎಂಬ ಮಾತು ಎಂದೂ ತಪ್ಪಲ್ಲ.
ಈ ವಾರದ ಸವಾಲು
ಏಳು ದಿನ, ದಿನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಕಲಿಕೆ, ಒಂದು ಕಲಿಸುವಿಕೆ.
- ಪ್ರತಿದಿನ ನೀವು ಓದಿದ, ಕೇಳಿದ ಅಥವಾ ಅನುಭವಿಸಿದ ಒಂದು ಹೊಸ ವಿಷಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ
- ಅದೇ ದಿನ ಅದನ್ನು ಒಬ್ಬರಿಗೆ ಎರಡು ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿ
- ರಾತ್ರಿ ಒಂದು ಸಾಲು ಬರೆಯಿರಿ: ಹೇಳುವಾಗ ನಾನು ಎಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಂಡೆ?
ಆ ಕೊನೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ ಈ ಸವಾಲಿನ ಹೃದಯ. ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಂಡ ಜಾಗವೇ ನಾಳೆಯ ಕಲಿಕೆಯ ಜಾಗ.
ಕೊನೆಯ ಮಾತು
ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರು ಸೇದಿದಷ್ಟೂ ಹೊಸ ನೀರು ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹಳ್ಳಿಯ ಹಿರಿಯರು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಸೇದದ ಬಾವಿ ಪಾಚಿ ಕಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಜ್ಞಾನವೂ ಹಾಗೆಯೇ. ಹಂಚಿದಷ್ಟೂ ತಾಜಾ ಆಗುತ್ತದೆ, ಆಳವಾಗುತ್ತದೆ. ಒಳಗೇ ಇಟ್ಟರೆ ಮರೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ವಾರ ನೀವು ಕಲಿತ ಒಂದು ವಿಷಯ ಒಬ್ಬರ ಕಿವಿ ತಲುಪಲಿ. ಅವರಿಗೂ ಲಾಭ, ನಿಮಗೆ ಎರಡು ಪಟ್ಟು.
Reiki Growth Coach · ಕಲ್ಪತರು ಸಂಸ್ಥಾಪಕ
ಈ ವಾರದ ಸವಾಲಿನ ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಲ್ಪತರು Facebook ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ 🙏