ಕರುಳು: ನಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಮೆದುಳು

ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಹಿಂದಿನ ರಾತ್ರಿ ನಿಮಗೆ ಹೊಟ್ಟೆ ಕೆಟ್ಟದ್ದು ನೆನಪಿದೆಯೇ? ಸಂದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಮೊದಲು ಹೊಟ್ಟೆಯೊಳಗೆ ಏನೋ ಗುಡುಗುಡು. ಕೆಟ್ಟ ಸುದ್ದಿ ಕೇಳಿದಾಗ ಊಟ ಸೇರುವುದಿಲ್ಲ. ತಾಯಿ ತನ್ನ ಮಗುವನ್ನು "ನನ್ನ ಕರುಳಿನ ಕುಡಿ" ಎನ್ನುತ್ತಾಳೆ. ಯಾರದೋ ನೋವು ನೋಡಿದಾಗ "ಕರುಳು ಚುರುಕ್ ಎಂದಿತು" ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ. ನಮ್ಮ ಭಾಷೆಗೆ ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಗೊತ್ತಿತ್ತು, ಭಾವನೆ ಬರೀ ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲೂ ಇರುತ್ತದೆ.

ಈಗ ವಿಜ್ಞಾನವೂ ಇದೇ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಬೇರೆ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ.

ಹೊಟ್ಟೆಯೊಳಗೆ ಒಂದು ನರಮಂಡಲ

ನಮ್ಮ ಅನ್ನನಾಳದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಕರುಳಿನ ಕೊನೆಯವರೆಗೆ ಗೋಡೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ನರಗಳ ಜಾಲ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇದನ್ನು ಕರುಳಿನ ನರಮಂಡಲ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕೋಟಿಗಟ್ಟಲೆ ನರಕೋಶಗಳಿವೆ. ಬೆನ್ನುಹುರಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೆದುಳು ಆಜ್ಞೆ ಕೊಡದಿದ್ದರೂ ಆಹಾರವನ್ನು ಮುಂದೆ ತಳ್ಳುವ, ಜೀರ್ಣರಸ ಬಿಡುವ ಎಷ್ಟೋ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಇದು ತಾನೇ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಅಮೆರಿಕದ ಕೊಲಂಬಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಮೈಕಲ್ ಗರ್ಷನ್ ಈ ವಿಷಯದ ಮೇಲೆ ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ "ದಿ ಸೆಕೆಂಡ್ ಬ್ರೇನ್" ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕ ಬರೆದರು. ಎರಡನೇ ಮೆದುಳು ಎಂಬ ಮಾತು ಜನಪ್ರಿಯವಾದದ್ದು ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ. ಇದರ ಅರ್ಥ ಹೊಟ್ಟೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದಲ್ಲ. ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಬುದ್ಧಿ ಇದೆ, ಮತ್ತು ಅದು ತಲೆಯ ಜೊತೆ ಸತತವಾಗಿ ಮಾತಾಡುತ್ತಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು.

ಎರಡು ದಾರಿಯ ರಸ್ತೆ

ಹೊಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಮೆದುಳನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ಮುಖ್ಯ ತಂತಿ ವೇಗಸ್ ನರ. ಇದು ಮೆದುಳಿನಿಂದ ಹೊರಟು ಹೃದಯ, ಶ್ವಾಸಕೋಶ ದಾಟಿ ಹೊಟ್ಟೆಯವರೆಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಆಸಕ್ತಿಯ ವಿಷಯ ಎಂದರೆ ಈ ನರದಲ್ಲಿ ಹೋಗುವ ಸಂದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಮೆದುಳಿನಿಂದ ಹೊಟ್ಟೆಗಲ್ಲ, ಹೊಟ್ಟೆಯಿಂದ ಮೆದುಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತವೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು.

ಅಂದರೆ ರಸ್ತೆ ಎರಡು ಕಡೆ ಇದೆ. ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆತಂಕ ಇದ್ದರೆ ಹೊಟ್ಟೆ ಕೆಡುತ್ತದೆ. ಅದು ನಮಗೆಲ್ಲ ಗೊತ್ತು. ಆದರೆ ಹೊಟ್ಟೆ ಸತತವಾಗಿ ಕೆಟ್ಟಿದ್ದರೆ ಮನಸ್ಸೂ ಭಾರವಾಗಬಹುದು ಎಂಬುದು ನಾವು ಕಡಿಮೆ ಯೋಚಿಸುವ ವಿಷಯ.

ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಸಂತೋಷ ಕೊಡುವ ಸಿರೊಟೋನಿನ್ ಎಂಬ ರಾಸಾಯನಿಕದ ಬಗ್ಗೆ ನೀವು ಕೇಳಿರಬಹುದು. ದೇಹದಲ್ಲಿರುವ ಸಿರೊಟೋನಿನ್‌ನ ಬಹುಪಾಲು ಕರುಳಿನಲ್ಲೇ ತಯಾರಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಬೇಕು. ಕರುಳಿನ ಸಿರೊಟೋನಿನ್ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕರುಳಿನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ನೇರವಾಗಿ ಮೆದುಳಿಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ "ಮೊಸರು ತಿಂದರೆ ಖಿನ್ನತೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ" ಎಂಬ ರೀತಿಯ ಸುಲಭ ಮಾತುಗಳನ್ನು ನಂಬಬೇಡಿ. ಸಂಬಂಧ ಇದೆ, ಆದರೆ ಅದು ಸೂಕ್ಷ್ಮ. ವಿಜ್ಞಾನ ಇನ್ನೂ ಇದನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.

ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಒಂದು ಊರು

ನಮ್ಮ ಕರುಳಿನಲ್ಲಿ ಕೋಟಿ ಕೋಟಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳು ವಾಸವಾಗಿವೆ. ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಎಂದರೆ ನಮಗೆ ರೋಗ ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ನಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತರು. ನಾವು ಜೀರ್ಣಿಸಲಾಗದ ನಾರನ್ನು ಇವು ಒಡೆಯುತ್ತವೆ, ಕೆಲವು ಜೀವಸತ್ವಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತವೆ, ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಈ ಒಳಗಿನ ಊರು ಎಷ್ಟು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿದೆಯೋ ಅಷ್ಟು ಒಳ್ಳೆಯದು ಎಂದು ಹಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸೂಚಿಸಿವೆ.

ಈ ಊರಿನ ಜನಕ್ಕೆ ಊಟ ಕೊಡುವವರು ನಾವೇ. ನಾವು ಏನು ತಿನ್ನುತ್ತೇವೋ ಅದೇ ಅವುಗಳ ಆಹಾರ. ಪ್ರತಿದಿನ ಅದೇ ಮೈದಾ, ಅದೇ ಸಕ್ಕರೆ, ಅದೇ ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ತಿಂಡಿ ತಿಂದರೆ ಕೆಲವೇ ರೀತಿಯ ಜೀವಿಗಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ತರಕಾರಿ, ಬೇಳೆ, ಕಾಳು, ಹಣ್ಣು, ಸಿರಿಧಾನ್ಯ ತಿಂದರೆ ಊರು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.

ನಮ್ಮ ಅಜ್ಜಿಯ ಅಡುಗೆಮನೆ

ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿ ಎಂಬ ಪದ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅವರ ಅಡುಗೆಮನೆ ಅದನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದಿತ್ತು. ರಾತ್ರಿ ಹುದುಗಲು ಇಟ್ಟ ಇಡ್ಲಿ ದೋಸೆ ಹಿಟ್ಟು. ಪ್ರತಿದಿನ ಹೆಪ್ಪು ಹಾಕುವ ಮೊಸರು. ಊಟದ ಕೊನೆಗೆ ಮಜ್ಜಿಗೆ ಅನ್ನ. ರಾಗಿ ಅಂಬಲಿ. ಹಬ್ಬದ ಊಟದಲ್ಲೂ ಕೋಸಂಬರಿ, ಪಲ್ಯ, ಹುಳಿ, ಸಾರು. ಒಂದು ಎಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹತ್ತು ರೀತಿಯ ಸಸ್ಯಾಹಾರ.

ಆಯುರ್ವೇದ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೂಲವನ್ನು ಅಗ್ನಿ ಎಂದಿತು. ಜೀರ್ಣಶಕ್ತಿ ಸರಿಯಿದ್ದರೆ ದೇಹ ಸರಿ, ಮನಸ್ಸು ಸರಿ. ಹಸಿವಾದಾಗ ಊಟ, ಹೊಟ್ಟೆ ಪೂರ್ತಿ ತುಂಬಿಸದೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಜಾಗ ಬಿಡುವುದು, ಸರಿಯಾದ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಊಟ — ಇವೆಲ್ಲ ಆ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ನಿಯಮಗಳು.

ಕರುಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸರಳ ದಾರಿಗಳು

• ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣ ಹೆಚ್ಚಿಸಿ. ವಾರದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ತರಕಾರಿ, ಹಣ್ಣು, ಕಾಳು ತಿಂದಿರಿ ಎಂದು ಒಮ್ಮೆ ಎಣಿಸಿ ನೋಡಿ.
• ಹುದುಗಿದ ಆಹಾರ ದಿನಕ್ಕೆ ಒಂದಾದರೂ ಇರಲಿ. ಮನೆಯ ಮೊಸರು, ಮಜ್ಜಿಗೆ, ಇಡ್ಲಿ, ದೋಸೆ.
• ನಾರಿನ ಆಹಾರ. ಸಿಪ್ಪೆ ಸಹಿತ ಹಣ್ಣು, ಸೊಪ್ಪು, ರಾಗಿ, ಜೋಳ, ಬೇಳೆ.
• ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ತಿಂಡಿ, ಅತಿ ಸಕ್ಕರೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ. ಪೂರ್ತಿ ಬಿಡಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ, ಪ್ರತಿದಿನದ ಅಭ್ಯಾಸ ಆಗದಿರಲಿ.
• ಊಟದ ಸಮಯ ಸುಮಾರು ಒಂದೇ ಇರಲಿ. ಕರುಳಿಗೂ ತನ್ನದೇ ಗಡಿಯಾರ ಇದೆ.
• ಊಟದ ನಂತರ ಹತ್ತು ನಿಮಿಷ ನಿಧಾನ ನಡಿಗೆ.
• ನಿದ್ರೆ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡ. ರಸ್ತೆ ಎರಡು ಕಡೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದು ನೆನಪಿಡಿ. ಮನಸ್ಸು ಶಾಂತವಾದರೆ ಹೊಟ್ಟೆಯೂ ಶಾಂತವಾಗುತ್ತದೆ.

ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಹೊಟ್ಟೆಗೆ

ಊಟ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಒಂದು ನಿಮಿಷ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಉಸಿರಾಡಿ. ಉಸಿರು ಹೊರಗೆ ಬಿಡುವುದು ಒಳಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಉದ್ದ ಇರಲಿ. ಇದು ವೇಗಸ್ ನರವನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಿ ದೇಹವನ್ನು ಜೀರ್ಣಿಸುವ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತರುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೇ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಊಟದ ಮೊದಲು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ. ಆತುರದಲ್ಲಿ, ಟಿವಿ ನೋಡುತ್ತಾ, ಜಗಳ ಮಾಡುತ್ತಾ ಮಾಡಿದ ಊಟ ಒಳ್ಳೆಯ ಆಹಾರವಾದರೂ ಸರಿಯಾಗಿ ಜೀರ್ಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ನೀವು ರೇಖಿ ಕಲಿತಿದ್ದರೆ, ರಾತ್ರಿ ಮಲಗುವ ಮೊದಲು ಎರಡೂ ಕೈಗಳನ್ನು ಹೊಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ, ಹೊಕ್ಕುಳಿನ ಸುತ್ತ ಇಟ್ಟು ಹತ್ತು ನಿಮಿಷ ಸ್ವಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡಿ. ಈ ಜಾಗ ಮಣಿಪುರ ಚಕ್ರದ ಸ್ಥಾನ. ದಿನದ ಒತ್ತಡ ಬಹಳಷ್ಟು ಇಲ್ಲೇ ಗಂಟು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಔಷಧಿಗೆ ಬದಲಲ್ಲ, ಜೊತೆಗೆ ಮಾಡುವ ಆರೈಕೆ.

ಈ ವಾರದ ಸವಾಲು

ಏಳು ದಿನ, ಎರಡು ಕೆಲಸ. ಪ್ರತಿದಿನ ಒಂದು ಹುದುಗಿದ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಊಟದ ಮೊದಲು ಒಂದು ನಿಮಿಷ ಶಾಂತ ಉಸಿರು. ಜೊತೆಗೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಆಟ. ಈ ವಾರ ಎಷ್ಟು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಸ್ಯಾಹಾರ ತಿಂದಿರಿ ಎಂದು ಒಂದು ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಗುರುತು ಹಾಕುತ್ತಾ ಹೋಗಿ. ಕರಿಬೇವು, ಕೊತ್ತಂಬರಿಯೂ ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಭಾನುವಾರ ಎಣಿಸಿ ನೋಡಿ. ಸಂಖ್ಯೆ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಳಿಸಬಹುದು.

ಒಂದು ಮಾತು

ಹೊಟ್ಟೆ ನೋವು ಸತತವಾಗಿದ್ದರೆ, ಮಲದಲ್ಲಿ ರಕ್ತ ಕಂಡರೆ, ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ತೂಕ ಇಳಿಯುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅಥವಾ ಜೀರ್ಣದ ತೊಂದರೆ ವಾರಗಟ್ಟಲೆ ಮುಂದುವರಿದರೆ ತಡ ಮಾಡದೆ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಕಾಣಿ. ಮಧುಮೇಹ, ಮೂತ್ರಪಿಂಡದ ತೊಂದರೆ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಇರುವವರು ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯಿರಿ. ಮತ್ತು ಔಷಧಿ ಅಂಗಡಿಯಿಂದ ನೀವೇ ಪ್ರೊಬಯೋಟಿಕ್ ಮಾತ್ರೆ ಅಥವಾ ಆಂಟಿಬಯೋಟಿಕ್ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ.

ಕೊನೆಯ ಮಾತು

"ಅನ್ನಂ ಬ್ರಹ್ಮ" ಎಂದರು ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರು. ಆಹಾರವನ್ನು ದೇವರಂತೆ ನೋಡಿದರು. ನಾವು ತಿನ್ನುವುದು ಬರೀ ದೇಹಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಸಣ್ಣ ಊರಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿಂದ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನವರೆಗೆ ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಹೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಿ. ಅದು ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಗುರುದತ್ತ ವಿ. ಮರಾಠೆ
Reiki Growth Coach · ಕಲ್ಪತರು ಸಂಸ್ಥಾಪಕ

ಈ ವಾರದ ಸವಾಲಿನ ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಲ್ಪತರು Facebook ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ 🙏