ಕುಟುಂಬದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿ

ನಿಮ್ಮ ಅಜ್ಜನ ಅಪ್ಪನ ಹೆಸರು ಏನು? ನಿಮ್ಮ ಅಜ್ಜಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಊರು ಯಾವುದು? ನಿಮ್ಮ ಅಪ್ಪ ಅಮ್ಮ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಹೇಗೆ ಭೇಟಿಯಾದರು?

ಈ ಮೂರು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೂ ಉತ್ತರ ಗೊತ್ತಿದ್ದರೆ ನೀವು ಅದೃಷ್ಟವಂತರು. ಬಹಳ ಜನರಿಗೆ ಮೊದಲ ಪ್ರಶ್ನೆಗೇ ಉತ್ತರ ಗೊತ್ತಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಎರಡು ತಲೆಮಾರುಗಳ ಹಿಂದೆ ಹೋದರೆ ಎಲ್ಲವೂ ಮಸುಕು. ಒಂದು ಹಳೆಯ ಕಪ್ಪು ಬಿಳುಪಿನ ಫೋಟೋ, ಅದರಲ್ಲಿ ಯಾರೋ ಗಂಭೀರ ಮುಖದ ವ್ಯಕ್ತಿ. "ಇವರು ಯಾರು ಅಮ್ಮ?" ಎಂದು ಕೇಳಿದರೆ "ಅಪ್ಪನ ಕಡೆಯವರು ಯಾರೋ" ಎಂಬ ಉತ್ತರ.

ಹಿಂದಿನ ವಾರ ಹಿರಿಯರ ಜೊತೆ ಸಮಯ ಕಳೆಯುವ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾಡಿದೆವು. ಈ ವಾರ ಅದರ ಮುಂದಿನ ಹೆಜ್ಜೆ. ಅವರ ಜೊತೆ ಕುಳಿತಾಗ ಅವರ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಉಳಿಸುವುದು. ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರತಿ ಹಿರಿಯರೂ ಒಂದು ಚಲಿಸುವ ಗ್ರಂಥಾಲಯ. ಅವರು ಹೋದಾಗ ಆ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಮುಚ್ಚಿಹೋಗುತ್ತದೆ.

ಕಥೆ ಗೊತ್ತಿರುವ ಮಕ್ಕಳು

ಅಮೆರಿಕದ ಎಮೊರಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಾದ ಮಾರ್ಷಲ್ ಡ್ಯೂಕ್ ಮತ್ತು ರಾಬಿನ್ ಫಿವುಶ್ ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಆಸಕ್ತಿಕರ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸರಳ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಒಂದು ಪಟ್ಟಿ ಕೊಟ್ಟರು. ನಿನ್ನ ಅಜ್ಜ ಅಜ್ಜಿ ಎಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು? ನಿನ್ನ ಅಪ್ಪ ಅಮ್ಮ ಎಲ್ಲಿ ಓದಿದರು? ನೀನು ಹುಟ್ಟಿದಾಗ ಏನಾಯಿತು? ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಬಂದ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಕಷ್ಟ ಯಾವುದು?

ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ತರ ಗೊತ್ತಿದ್ದ ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಹಿಡಿತ ಇದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಅವರ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಹೆಚ್ಚಿತ್ತು ಎಂದು ಸಂಶೋಧಕರು ಕಂಡುಕೊಂಡರು. ಇದು ಒಂದು ಸಂಬಂಧ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಕಥೆ ಹೇಳಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಸಾಕು ಎಂದಲ್ಲ. ಕಥೆ ಹೇಳುವ ಕುಟುಂಬಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕುಳಿತು ಮಾತಾಡುವ ಕುಟುಂಬಗಳೂ ಆಗಿರುತ್ತವೆ.

ಅವರ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಅತಿ ಮುಖ್ಯ ಅನಿಸಿದ ಒಂದು ತಿಳುವಳಿಕೆ ಇದೆ. ಕುಟುಂಬದ ಕಥೆ ಮೂರು ರೀತಿ ಇರಬಹುದು. "ನಾವು ಯಾವಾಗಲೂ ಗೆದ್ದೆವು" ಎಂಬ ಏರುವ ಕಥೆ. "ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಇತ್ತು, ಎಲ್ಲ ಹೋಯಿತು" ಎಂಬ ಇಳಿಯುವ ಕಥೆ. ಮತ್ತು "ಏರಿಳಿತಗಳು ಬಂದವು, ಆದರೂ ನಾವು ಒಟ್ಟಿಗೆ ನಿಂತೆವು" ಎಂಬ ಮೂರನೆಯ ಕಥೆ. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿ ಕೊಡುವುದು ಮೂರನೆಯದು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಯೋಚಿಸಿ ನೋಡಿ. ಒಂದು ಮಗು ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಸೋತಾಗ, ಅದಕ್ಕೆ "ನಿನ್ನ ಅಜ್ಜ ಊರು ಬಿಟ್ಟು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಏನೂ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಮೂರು ವರ್ಷ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಮೇಲೆ ಬಂದರು" ಎಂಬ ಕಥೆ ಗೊತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅದರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂದೇಶ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದವರು ಕಷ್ಟ ಬಂದಾಗ ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ನಾನೂ ಅದೇ ಕುಟುಂಬದವನು.

ನಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಕಥೆ

ನಮ್ಮ ಪರಂಪರೆ ಕಥೆಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದಿತ್ತು. ರಾಮಾಯಣ, ಮಹಾಭಾರತ ಕೇವಲ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲ, ತಲೆಮಾರಿನಿಂದ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಬಾಯಿಂದ ಬಾಯಿಗೆ ಹರಿದ ಕುಟುಂಬದ ಕಥೆಗಳು. ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿಕಥೆ, ಯಕ್ಷಗಾನ, ಅಜ್ಜಿಯ ರಾತ್ರಿಯ ಕಥೆಗಳು. ಮದುವೆ, ಶ್ರಾದ್ಧ ಮುಂತಾದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ವಂಶದ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಹೇಳುವ ಪದ್ಧತಿ ಹಲವು ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಗೋತ್ರ, ಪ್ರವರ ಹೇಳುವುದು ಕೂಡ ನಾವು ಯಾವ ಸರಪಳಿಯ ಕೊಂಡಿ ಎಂದು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ವಿಧಾನ.

ಇಂದು ಆ ಸರಪಳಿ ಬಹಳ ಬೇಗ ಕಡಿಯುತ್ತಿದೆ. ಹಿರಿಯರು ಒಂದು ಊರಿನಲ್ಲಿ, ಮಕ್ಕಳು ಇನ್ನೊಂದು ನಗರದಲ್ಲಿ, ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು ಬೇರೆ ದೇಶದಲ್ಲಿ. ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕನ್ನಡ ಸರಿಯಾಗಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ, ಅಜ್ಜಿಗೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಕಥೆ ದಾಟುವ ಸೇತುವೆಯೇ ಇಲ್ಲ.

ಆದರೆ ಇಂದು ನಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನವರಿಗೆ ಇಲ್ಲದ ಒಂದು ಸಾಧನ ಇದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಜೇಬಿನಲ್ಲೂ ಒಂದು ರೆಕಾರ್ಡರ್. ಅದೇ ಫೋನ್.

ಕಥೆ ಉಳಿಸುವುದು ಹೇಗೆ

ಮೊದಲು ಸಮಯ ಆರಿಸಿ. ಹಬ್ಬದ ದಿನ ಮನೆಯವರೆಲ್ಲ ಸೇರಿದಾಗ, ಅಥವಾ ಊಟದ ನಂತರದ ಶಾಂತ ಹೊತ್ತು. ಅಪ್ಪನನ್ನೋ ಅಮ್ಮನನ್ನೋ ಕೇಳಿ — "ನಿನ್ನ ಚಿಕ್ಕಂದಿನ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೇಳು, ನಾನು ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾ?" ಬಹಳ ಹಿರಿಯರು ಮೊದಲು ನಾಚುತ್ತಾರೆ, "ನನ್ನದೇನು ಕಥೆ" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಶ್ನೆಯಿಂದ ಶುರು ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಅವರೇ ಹರಿದು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.

ಕೇಳಲು ಕೆಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು.

• ನೀನು ಹುಟ್ಟಿದ ಮನೆ ಹೇಗಿತ್ತು, ಅಲ್ಲಿ ಯಾರೆಲ್ಲ ಇದ್ದರು
• ನಿನ್ನ ಅಜ್ಜ ಅಜ್ಜಿಯ ಬಗ್ಗೆ ನಿನಗೆ ಏನು ನೆನಪಿದೆ
• ನಿನ್ನ ಜೀವನದ ಅತಿ ಕಷ್ಟದ ಕಾಲ ಯಾವುದು, ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ದಾಟಿದೆ
• ನಿನಗೆ ಅತಿ ಹೆಮ್ಮೆ ಅನಿಸುವ ಒಂದು ಕೆಲಸ ಯಾವುದು
• ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಲೆಮಾರಿನಿಂದ ಬಂದ ಒಂದು ಅಡುಗೆ, ಒಂದು ಹಾಡು, ಒಂದು ಗಾದೆ ಯಾವುದು
• ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನೀನು ಒಂದು ಮಾತು ಹೇಳಬೇಕು ಅಂದರೆ ಏನು ಹೇಳುತ್ತೀಯ

ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿದ್ದನ್ನು ಒಂದು ಫೋಲ್ಡರ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ದಿನಾಂಕ ಹಾಕಿ ಉಳಿಸಿ. ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಮನೆಯ ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೂ ಒಂದು ಪ್ರತಿ ಕೊಡಿ. ಹಳೆಯ ಫೋಟೋಗಳ ಹಿಂದೆ ಅವರ ಹೆಸರು ಬರೆದಿಡಿ. ಮುಂದೆ ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು "ಇವರು ಯಾರು" ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ ಉತ್ತರ ಇರಲಿ.

ನೋವಿನ ಕಥೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ

ಎಲ್ಲ ಕುಟುಂಬದ ಕಥೆಗಳೂ ಸಿಹಿಯಲ್ಲ. ಆಸ್ತಿ ಜಗಳ, ಬೇಗ ಹೋದವರು, ಮುರಿದ ಸಂಬಂಧಗಳು, ಬಡತನದ ದಿನಗಳು. ಇಂತಹ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಕೆದಕಬೇಡಿ. ಹಿರಿಯರು ಹೇಳಲು ಇಷ್ಟಪಡದಿದ್ದರೆ ಬಿಡಿ.

ಆದರೆ ಅವರೇ ಹೇಳಲು ಶುರು ಮಾಡಿದರೆ ತಡೆಯಬೇಡಿ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದಶಕಗಳಿಂದ ಹೇಳದೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದ ನೋವನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಅವರ ಮನಸ್ಸು ಹಗುರವಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಕೆಲಸ ತೀರ್ಪು ಕೊಡುವುದಲ್ಲ, ಕೇಳುವುದು. ನಮ್ಮ ವಂಶದ ಹಳೆಯ ನೋವುಗಳನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡಾಗ ನಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಕೆಲವು ಭಯಗಳು, ಕೆಲವು ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದವು ಎಂದು ಅರ್ಥವಾಗಲು ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ವಜರ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ ಅದೇ, ತಿಳಿಯುವುದು.

ಈ ವಾರದ ಸವಾಲು

ಈ ವಾರ ಒಂದು ಕುಟುಂಬದ ಕಥೆ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿ. ಒಂದೇ ಸಾಕು.

• ಮೊದಲ ಎರಡು ದಿನ: ಯಾರನ್ನು ಕೇಳಬೇಕು ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿ, ಅವರಿಗೆ ಮುಂಚೆಯೇ ಹೇಳಿ
• ಮೂರನೇ ದಿನ: ಮೇಲಿನ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಮೂರು ಪ್ರಶ್ನೆ ಆರಿಸಿ ಬರೆದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ
• ನಾಲ್ಕು ಅಥವಾ ಐದನೇ ದಿನ: ಕನಿಷ್ಠ ಹದಿನೈದು ನಿಮಿಷ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿ
• ಆರನೇ ದಿನ: ಅದನ್ನು ಹೆಸರು, ದಿನಾಂಕದ ಜೊತೆ ಉಳಿಸಿ, ಮನೆಯ ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ಕಳಿಸಿ
• ಏಳನೇ ದಿನ: ಆ ಕಥೆಯನ್ನು ಮನೆಯ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿ

ಕೊನೆಯ ಮಾತು

ನಾವು ಮನೆಗೆ ಚಿನ್ನ ಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಉಳಿಸಿ ಹೋಗಲು. ಭೂಮಿ ಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ, ಮುಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿಗೆ. ಆದರೆ ಮಕ್ಕಳು ದೊಡ್ಡವರಾದಾಗ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹುಡುಕುವುದು ಚಿನ್ನವನ್ನಲ್ಲ, ಅಜ್ಜಿಯ ಧ್ವನಿಯನ್ನು. ಅಪ್ಪನ ನಗುವನ್ನು. ತಾವು ಯಾರು, ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದವರು ಎಂಬ ಕಥೆಯನ್ನು.

ಆ ಕಥೆಗಳು ಇನ್ನೂ ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ಹಿರಿಯರ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಇವೆ. ಅವು ಕಳೆದುಹೋಗುವ ಮೊದಲು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳೋಣ.

ಗುರುದತ್ತ ವಿ. ಮರಾಠೆ
Reiki Growth Coach · ಕಲ್ಪತರು ಸಂಸ್ಥಾಪಕ

ಈ ವಾರದ ಸವಾಲಿನ ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಲ್ಪತರು Facebook ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ 🙏