ಮಕ್ಕಳ ದಿನ: ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಐದು ನಿಮಿಷದ ಧ್ಯಾನ

ಸಂಜೆ ಆರು ಗಂಟೆ. ಮಗು ಶಾಲೆಯಿಂದ ಬಂದು ಬ್ಯಾಗ್ ಒಂದು ಮೂಲೆಗೆ ಎಸೆದಿದೆ. ಹೋಂವರ್ಕ್ ಇನ್ನೂ ಶುರುವಾಗಿಲ್ಲ. ಟಿವಿ ಬೇಕು, ಮೊಬೈಲ್ ಬೇಕು, ತಂಗಿಯ ಜೊತೆ ಜಗಳ. ತಾಯಿ "ಸುಮ್ಮನೆ ಕೂರು" ಎಂದು ಮೂರನೇ ಬಾರಿ ಕೂಗುತ್ತಾರೆ. ಮಗು ಕೂರುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಸುಮ್ಮನೆ ಕೂರುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂದು ಅದಕ್ಕೆ ಯಾರೂ ಕಲಿಸಿಲ್ಲ.

ಈ ವಾರ ನಾವು ಮಕ್ಕಳ ದಿನ ಆಚರಿಸಿದೆವು. ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಹಿ ಹಂಚಿದರು, ಆಟ ಆಡಿಸಿದರು, ಭಾಷಣ ಕೇಳಿದರು. ಎಲ್ಲವೂ ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಿತು. ನಾವು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಗಣಿತ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಲಿಸುತ್ತೇವೆ. ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ತಾವೇ ಶಾಂತ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಯಾವಾಗ ಕಲಿಸುತ್ತೇವೆ?

ಇಂದಿನ ಮಕ್ಕಳ ಮನಸ್ಸು

ನಾವು ಚಿಕ್ಕವರಿದ್ದಾಗ ಸಂಜೆ ಎಂದರೆ ಮೈದಾನ, ಮರ, ಹೊಳೆ, ಅಜ್ಜಿಯ ಕಥೆ. ಬೇಸರ ಆಗುತ್ತಿತ್ತು, ಆ ಬೇಸರದಲ್ಲೇ ಕಲ್ಪನೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಇಂದಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬೇಸರ ಆಗಲು ಅವಕಾಶವೇ ಇಲ್ಲ. ಒಂದು ವಿಡಿಯೋ ಮುಗಿಯುವ ಮೊದಲೇ ಇನ್ನೊಂದು ಶುರು. ಮನಸ್ಸು ಸತತವಾಗಿ ಹೊಸದನ್ನು ಬಯಸುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೇ ಪುಸ್ತಕದ ಒಂದು ಪುಟದ ಮೇಲೆ ಐದು ನಿಮಿಷ ಗಮನ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ.

ಇದು ಮಕ್ಕಳ ತಪ್ಪಲ್ಲ. ನಾವು ಕಟ್ಟಿರುವ ಜಗತ್ತಿನ ಫಲ. ಒಳ್ಳೆಯ ಸುದ್ದಿ ಎಂದರೆ, ಮಕ್ಕಳ ಮೆದುಳು ದೊಡ್ಡವರಿಗಿಂತ ಬೇಗ ಕಲಿಯುತ್ತದೆ. ಹೊಸ ಅಭ್ಯಾಸ ಅವರಲ್ಲಿ ಬೇಗ ಬೇರೂರುತ್ತದೆ. ಹಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗಳು ಈಗ ದಿನಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ನಿಮಿಷದ ಸಾವಧಾನ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ತರಗತಿಯಲ್ಲೇ ಸೇರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಉಸಿರಿನ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಇಡುವ ಸಣ್ಣ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಗಮನ ಮತ್ತು ಭಾವನೆಗಳ ಹಿಡಿತಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ಹಲವು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಸೂಚಿಸಿವೆ. ಫಲಿತಾಂಶ ಎಲ್ಲ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ಅಲ್ಲ, ಆದರೆ ದಿಕ್ಕು ಸ್ಪಷ್ಟ.

ನಮ್ಮ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಹೊಸದೇನಲ್ಲ. ಸಂಜೆ ದೀಪ ಹಚ್ಚಿದ ಮೇಲೆ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ದೇವರ ಮುಂದೆ ಕೂರಿಸಿ ಒಂದು ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳಿಸುವ ಪದ್ಧತಿ ಇತ್ತು. ಅದು ಬರೀ ಭಕ್ತಿ ಅಲ್ಲ. ದಿನದ ಗದ್ದಲದಿಂದ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಒಂದು ಕಡೆ ತರುವ ಸಮಯ ಅದು. ಆ ಪದ್ಧತಿ ಬಹಳ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮರೆಯಾಗಿದೆ. ಅದನ್ನು ಮತ್ತೆ ತರೋಣ, ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊಸ ರೂಪದಲ್ಲಿ.

ಮಕ್ಕಳ ಧ್ಯಾನ ದೊಡ್ಡವರ ಧ್ಯಾನದಂತಲ್ಲ

ಮೊದಲ ತಪ್ಪು ಇಲ್ಲೇ ಆಗುತ್ತದೆ. ದೊಡ್ಡವರು ಮಾಡುವಂತೆ ಮಗುವನ್ನು ಚಕ್ಕಳಮಕ್ಕಳ ಹಾಕಿ ಕೂರಿಸಿ "ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚು, ಏನೂ ಯೋಚಿಸಬೇಡ" ಎಂದರೆ ಎರಡು ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ಮಗು ಕಣ್ಣು ತೆರೆದು ನಗುತ್ತದೆ. ಮಗುವಿಗೆ ಧ್ಯಾನ ಆಟದಂತೆ ಇರಬೇಕು. ಚಿತ್ರ ಇರಬೇಕು, ಕಥೆ ಇರಬೇಕು, ದೇಹ ಇರಬೇಕು.

ಒಂದು ಸರಳ ಲೆಕ್ಕ ನೆನಪಿಡಿ. ಮಗುವಿನ ವಯಸ್ಸು ಎಷ್ಟೋ ಸುಮಾರು ಅಷ್ಟು ನಿಮಿಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬೇಡ, ಮತ್ತು ಐದು ನಿಮಿಷ ಸಾಕು. ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷದ ಮಗುವಿಗೆ ಒಂದೆರಡು ನಿಮಿಷ. ಹತ್ತು ವರ್ಷದವರಿಗೆ ಐದು ನಿಮಿಷ. ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ಖುಷಿಯಾಗಿ ಮುಗಿಸುವುದು, ಹೆಚ್ಚು ಮಾಡಿ ಬೇಸರ ಹುಟ್ಟಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಎಷ್ಟೋ ಮೇಲು.

ಐದು ನಿಮಿಷದ ಕ್ರಮ

ಮಲಗುವ ಮೊದಲು ಅಥವಾ ಹೋಂವರ್ಕ್ ಶುರುಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಈ ಕ್ರಮ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ನೀವೂ ಮಗುವಿನ ಜೊತೆ ಕುಳಿತು ಮಾಡಿ. ಮಕ್ಕಳು ನಾವು ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ನಾವು ಮಾಡಿದ್ದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

• ಮೊದಲ ನಿಮಿಷ — ಹೂವು ಮತ್ತು ದೀಪ: ಒಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹೂವು ಇದೆ ಎಂದು ಕಲ್ಪಿಸಿ ಮೂಗಿನಿಂದ ನಿಧಾನವಾಗಿ ವಾಸನೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು. ಇನ್ನೊಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ದೀಪ ಇದೆ ಎಂದು ಕಲ್ಪಿಸಿ ಬಾಯಿಯಿಂದ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಊದುವುದು, ದೀಪ ಆರಬಾರದು, ಬರೀ ಅಲುಗಾಡಬೇಕು. ಐದು ಬಾರಿ.
• ಎರಡನೇ ನಿಮಿಷ — ಹೊಟ್ಟೆಯ ಬಲೂನು: ಮಗು ಮಲಗಿ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಆಟಿಕೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲಿ. ಉಸಿರು ಒಳಗೆ ಹೋದಾಗ ಆಟಿಕೆ ಮೇಲೆ ಏರುತ್ತದೆ, ಹೊರಗೆ ಬಂದಾಗ ಕೆಳಗೆ ಇಳಿಯುತ್ತದೆ. ಆಟಿಕೆಯನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ತೂಗಿಸುವುದೇ ಆಟ.
• ಮೂರನೇ ನಿಮಿಷ — ಕಿವಿಯ ಆಟ: ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿ ಎಷ್ಟು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಶಬ್ದ ಕೇಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಎಣಿಸುವುದು. ಫ್ಯಾನ್, ಹಕ್ಕಿ, ದೂರದ ವಾಹನ, ಅಡುಗೆಮನೆಯ ಪಾತ್ರೆ. ನಂತರ ಹೇಳಲಿ.
• ನಾಲ್ಕನೇ ನಿಮಿಷ — ಬೆಳಕಿನ ಸ್ನಾನ: ತಲೆಯ ಮೇಲಿಂದ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಚಿನ್ನದ ಬೆಳಕು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಇಳಿದು ಕಾಲಿನವರೆಗೆ ತುಂಬುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ನೀವು ಮೆಲ್ಲಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾ ಹೋಗಿ. ತಲೆ, ಕಣ್ಣು, ಕೈ, ಹೊಟ್ಟೆ, ಕಾಲು.
• ಐದನೇ ನಿಮಿಷ — ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ವಿಷಯ: ಇವತ್ತು ಆದ ಒಂದು ಖುಷಿಯ ವಿಷಯವನ್ನು ಮಗು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು ನಿಮಗೆ ಹೇಳಲಿ. ಸಣ್ಣದಾದರೂ ಸರಿ.

ಇಷ್ಟೇ. ಐದು ನಿಮಿಷ. ಯಾವುದೇ ಮಂತ್ರ, ಯಾವುದೇ ಕಷ್ಟದ ಆಸನ ಬೇಡ.

ಕೆಲವು ಸೂಕ್ಷ್ಮಗಳು

ಇದನ್ನು ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗಿ ಬಳಸಬೇಡಿ. "ತುಂಟತನ ಮಾಡಿದೆ, ಹೋಗಿ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡು" ಎಂದರೆ ಮಗುವಿನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಧ್ಯಾನ ಖುಷಿಯ ಸಮಯ ಆಗಿರಬೇಕು, ಅಪ್ಪ ಅಮ್ಮನ ಜೊತೆಯ ವಿಶೇಷ ಸಮಯ.

ಮಗು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣು ತೆರೆದರೆ, ನಕ್ಕರೆ, ಅಲುಗಾಡಿದರೆ ಬೈಯಬೇಡಿ. ಅದೂ ಧ್ಯಾನದ ಭಾಗ. ಮೆಲ್ಲಗೆ ಮತ್ತೆ ಆಟಕ್ಕೆ ಕರೆಯಿರಿ.

ಉಸಿರು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮಗಳನ್ನು ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮಾಡಿಸಬೇಡಿ. ಸಹಜವಾದ ನಿಧಾನ ಉಸಿರು ಸಾಕು. ಮಗುವಿಗೆ ಆಸ್ತಮಾ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ ಇದ್ದರೆ ಮೊದಲು ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯಿರಿ. ಮಗು ಬಹಳ ದಿನದಿಂದ ಆತಂಕ, ನಿದ್ರೆಯ ತೊಂದರೆ ಅಥವಾ ಗಮನದ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಧ್ಯಾನ ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದು, ಆದರೆ ಅದು ಮಕ್ಕಳ ವೈದ್ಯರ ಅಥವಾ ಆಪ್ತಸಲಹೆಗಾರರ ಸಲಹೆಗೆ ಬದಲಿಯಲ್ಲ.

ನೀವು ರೇಖಿ ಕಲಿತಿದ್ದರೆ, ನಾಲ್ಕನೇ ನಿಮಿಷದ ಬೆಳಕಿನ ಸ್ನಾನದ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮಗುವಿನ ಭುಜದ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಮೆಲ್ಲಗೆ ಕೈ ಇಡಿ. ಮಗು ನಿದ್ರೆಗೆ ಹೋದ ಮೇಲೂ ಕೆಲವು ನಿಮಿಷ ಕೈ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಮಕ್ಕಳು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಹಳ ಬೇಗ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಈ ವಾರದ ಸವಾಲು

ಏಳು ದಿನ, ದಿನಕ್ಕೆ ಐದು ನಿಮಿಷ, ಮಗುವಿನ ಜೊತೆ. ಒಂದೇ ಸಮಯ ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ, ಮಲಗುವ ಮೊದಲು ಇದ್ದರೆ ಒಳ್ಳೆಯದು. ಮೊದಲ ಮೂರು ದಿನ ನೀವೇ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳಿ. ನಾಲ್ಕನೇ ದಿನದಿಂದ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಮಗುವೇ ನಡೆಸಲಿ. ಏಳನೇ ದಿನ ಪೂರ್ತಿ ಐದು ನಿಮಿಷ ಮಗು ನಿಮಗೆ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಿಸಲಿ. ಆಗ ನೋಡಿ ಅದರ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಹೆಮ್ಮೆ.

ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು, ಸೋದರಳಿಯರು, ನೆರೆಯ ಮಕ್ಕಳು ಇದ್ದಾರೆ. ಅಥವಾ ನಿಮ್ಮೊಳಗಿನ ಮಗುವಿಗೆ ಇದನ್ನು ಮಾಡಿ. ಆ ಮಗುವಿಗೂ ಹೂವು, ದೀಪ, ಬೆಳಕು ಬೇಕು.

ಕೊನೆಯ ಮಾತು

ನಾವು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಆಸ್ತಿ ಬಿಡುತ್ತೇವೆ, ಒಳ್ಳೆಯ ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿಸುತ್ತೇವೆ, ಅವರ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹಗಲು ರಾತ್ರಿ ದುಡಿಯುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಮುಂದೆ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಭಯ ಬರುತ್ತದೆ, ಮೊದಲ ಸೋಲು ಬರುತ್ತದೆ, ಮೊದಲ ಹೃದಯಭಂಗ ಬರುತ್ತದೆ. ಆ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಾವು ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಇರದೇ ಇರಬಹುದು. ಆಗ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿ, ಹೂವಿನ ವಾಸನೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ದೀಪವನ್ನು ಮೆಲ್ಲಗೆ ಊದುವುದು ಅವರಿಗೆ ನೆನಪಾದರೆ ಸಾಕು. ಅದು ನಾವು ಕೊಡಬಹುದಾದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಆಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.

ಈ ವಾರ ಐದು ನಿಮಿಷ. ಮಗುವಿನ ಜೊತೆ, ಪ್ರತಿದಿನ.

ಗುರುದತ್ತ ವಿ. ಮರಾಠೆ
Reiki Growth Coach · ಕಲ್ಪತರು ಸಂಸ್ಥಾಪಕ

ಈ ವಾರದ ಸವಾಲಿನ ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಲ್ಪತರು Facebook ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ 🙏