ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹಣದ ಪಾಠ
ಸೂಪರ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ನ ಬಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಕೌಂಟರ್. ಆರು ವರ್ಷದ ಮಗ ಚಾಕಲೇಟ್ ಹಿಡಿದು ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ. ಅಮ್ಮ "ಬೇಡ" ಎನ್ನುತ್ತಾಳೆ. ಮಗ ಅಳಲು ಶುರು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಹಿಂದೆ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಜನ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅಮ್ಮ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಟ್ಟು ಚಾಕಲೇಟ್ ಬಿಲ್ಲಿಗೆ ಸೇರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಮಗ ತಕ್ಷಣ ನಗುತ್ತಾನೆ. ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅವನು ಒಂದು ಪಾಠ ಕಲಿತ. ಆದರೆ ಅದು ನಾವು ಕಲಿಸಬೇಕೆಂದಿದ್ದ ಪಾಠವಲ್ಲ.
ಶಾಲೆಗೆ ಬೇಸಿಗೆ ರಜೆ. ಮಕ್ಕಳು ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಗಣಿತ, ವಿಜ್ಞಾನ ಶಾಲೆ ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಹಣದ ಜೊತೆ ಹೇಗೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದು ಯಾವ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದಲ್ಲೂ ಸರಿಯಾಗಿ ಇಲ್ಲ. ಆ ಪಾಠ ನಡೆಯುವುದು ಮನೆಯಲ್ಲೇ. ನಾವು ಕಲಿಸಲಿ ಬಿಡಲಿ, ಮಕ್ಕಳು ಕಲಿಯುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತಾರೆ.
ಪಾಠ ಎಷ್ಟು ಬೇಗ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ
ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಂಶೋಧಕರು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಒಂದು ವರದಿ, ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಹಣದ ಬಗ್ಗೆ ಮೂಲ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಮತ್ತು ಮನೋಭಾವಗಳು ಸುಮಾರು ಏಳು ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನ ಹೊತ್ತಿಗೆ ರೂಪುಗೊಳ್ಳಲು ಶುರುವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿತು. ಕಾಯುವ ಶಕ್ತಿ, ಮುಂದಿನದನ್ನು ಯೋಚಿಸುವುದು, ಹಣಕ್ಕೆ ಬೆಲೆ ಇದೆ ಎಂಬ ತಿಳುವಳಿಕೆ. ಇದು ಎಲ್ಲ ಮುಗಿದುಹೋಯಿತು ಎಂದು ಅರ್ಥವಲ್ಲ, ಯಾವ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೂ ಕಲಿಯಬಹುದು. ಆದರೆ ಬೇಗ ಶುರು ಮಾಡಿದಷ್ಟು ಸುಲಭ.
ಇನ್ನೊಂದು ಸತ್ಯ. ಮಕ್ಕಳು ನಮ್ಮ ಮಾತಿಗಿಂತ ನಮ್ಮ ನಡೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಕಲಿಯುತ್ತಾರೆ. ಅಪ್ಪ ಅಮ್ಮ ಹಣದ ಬಗ್ಗೆ ಜಗಳ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಮಗುವಿಗೆ ಹಣ ಎಂದರೆ ಭಯ. ಪ್ರತಿ ಬೇಸರಕ್ಕೆ ಶಾಪಿಂಗ್ ಮಾಡಿದರೆ, ಹಣ ಎಂದರೆ ಸಮಾಧಾನ. ಹಣದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತೇ ಆಡದಿದ್ದರೆ, ಹಣ ಎಂದರೆ ರಹಸ್ಯ. ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ವಾತಾವರಣವೇ ಮೊದಲ ಪಾಠಶಾಲೆ.
ನಮ್ಮ ಅಜ್ಜಿಯ ಹುಂಡಿ
ಹಿಂದೆ ಎಷ್ಟೋ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಒಂದು ಮಣ್ಣಿನ ಹುಂಡಿ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಹಬ್ಬದ ದಿನ ಹಿರಿಯರು ಕೊಟ್ಟ ನಾಣ್ಯ, ನೆಂಟರು ಹೋಗುವಾಗ ಕೈಗೆ ಇಟ್ಟ ಹಣ, ಎಲ್ಲ ಅದರೊಳಗೆ. ತೆಗೆಯಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ, ಒಡೆದರೆ ಮಾತ್ರ. ಆ ಹುಂಡಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪಾಠ ಕಲಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಕಾಯುವುದು. ಇಂದೇ ಖರ್ಚು ಮಾಡುವ ಬದಲು ನಾಳೆಗೆ ಇಡುವುದು.
ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ ಮಗುವಿನ ಕೈಯಲ್ಲೇ ಹುಂಡಿಗೆ ಹಣ ಹಾಕಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಭಿಕ್ಷೆ ಕೇಳಿ ಬಂದವರಿಗೆ ಅಕ್ಕಿ ಕೊಡಲು ಮಗುವನ್ನೇ ಕಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೊಡುವ ಕೈ ಮಗುವಿನದಾಗಬೇಕು ಎಂಬ ಜಾಣತನ. ಹಣ ಬರುವುದು, ಉಳಿಯುವುದು ಮತ್ತು ಹೋಗುವುದು — ಮೂರೂ ಪಾಠ ಮನೆಯಲ್ಲೇ.
ಮೂರು ಡಬ್ಬಿಯ ವಿಧಾನ
ಇಂದಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಈ ಹಳೆಯ ಜಾಣತನವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊಸ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕೊಡಬಹುದು. ಮೂರು ಪಾರದರ್ಶಕ ಡಬ್ಬಿ ಅಥವಾ ಬಾಟಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ. ಮಗುವಿನ ಜೊತೆ ಕುಳಿತು ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಚೀಟಿ ಅಂಟಿಸಿ.
- ಖರ್ಚು. ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಆಸೆಗಳಿಗೆ. ಐಸ್‌ಕ್ರೀಮ್, ಸ್ಟಿಕ್ಕರ್, ಸಣ್ಣ ಆಟಿಕೆ.
- ಉಳಿತಾಯ. ದೊಡ್ಡ ಆಸೆಗೆ. ಸೈಕಲ್, ಪುಸ್ತಕದ ಸೆಟ್, ಒಂದು ಆಟ.
- ಕೊಡುವುದು. ಬೇರೆಯವರಿಗಾಗಿ. ದೇವಸ್ಥಾನ, ಒಂದು ಸಣ್ಣ ದಾನ, ಅಜ್ಜಿಗೆ ಉಡುಗೊರೆ.
ಮಗುವಿಗೆ ಹಣ ಸಿಕ್ಕಾಗಲೆಲ್ಲ ಮೂರಕ್ಕೂ ಹಂಚಲು ಹೇಳಿ. ಪಾರದರ್ಶಕ ಡಬ್ಬಿ ಏಕೆಂದರೆ ಹಣ ಬೆಳೆಯುವುದು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣಬೇಕು. ಉಳಿತಾಯದ ಡಬ್ಬಿಯ ಮೇಲೆ ಆ ದೊಡ್ಡ ಆಸೆಯ ಒಂದು ಚಿತ್ರ ಅಂಟಿಸಿ.
ವಯಸ್ಸಿಗೆ ತಕ್ಕ ಪಾಠ
ಮೂರರಿಂದ ಆರು ವರ್ಷ. ನಾಣ್ಯ ಮತ್ತು ನೋಟು ಗುರುತಿಸುವುದು. ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ವಸ್ತುವಿಗೆ ಹಣ ಕೊಡಬೇಕು ಎಂಬ ತಿಳುವಳಿಕೆ. ಕಾಯುವ ಸಣ್ಣ ಅಭ್ಯಾಸ. "ಇಂದು ಅಲ್ಲ, ಭಾನುವಾರ."
ಏಳರಿಂದ ಹನ್ನೆರಡು. ಮೂರು ಡಬ್ಬಿ. ಸಣ್ಣ ವಾರದ ಹಣ, ಅದರಲ್ಲೇ ಅವರ ಸಣ್ಣ ಖರ್ಚು. ತಪ್ಪು ಮಾಡಲು ಬಿಡಿ. ಮೊದಲ ದಿನವೇ ಎಲ್ಲ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿ ವಾರದ ಕೊನೆಗೆ ಏನೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಹೆಚ್ಚು ಕೊಡಬೇಡಿ. ಆ ಸಣ್ಣ ನಿರಾಸೆ ದೊಡ್ಡ ಪಾಠ. ಹತ್ತು ರೂಪಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಕಲಿತ ತಪ್ಪು ಹತ್ತು ಸಾವಿರದ ತಪ್ಪನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂಗಡಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದು ಎರಡು ಬ್ರಾಂಡಿನ ಬೆಲೆ ಹೋಲಿಸಲು ಹೇಳಿ.
ಹದಿಮೂರು ಮೇಲ್ಪಟ್ಟು. ಮನೆಯ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾಗಿ ಮಾಡಿ. ಒಂದು ತಿಂಗಳ ತರಕಾರಿ ಖರ್ಚು ಅವರ ಕೈಯಲ್ಲಿ. ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮೋಸ, ಓಟಿಪಿ ಯಾರಿಗೂ ಹೇಳಬಾರದು, ಆಫರ್‌ಗಳ ಹಿಂದಿನ ತಂತ್ರ, ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಎಂದರೆ ಸಾಲ — ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮಾತಾಡಿ.
ಮನೆಯ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಹಣ
ಒಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಿಷಯ. ಮನೆಯ ಪ್ರತಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೂ ಹಣ ಕೊಡುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಅನಿಸಿಕೆ. ತನ್ನ ತಟ್ಟೆ ತೊಳೆಯುವುದು, ಹಾಸಿಗೆ ಮಡಿಸುವುದು ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸ. ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೆಲಸ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಗಿಡಗಳಿಗೆ ವಾರವಿಡೀ ನೀರು ಹಾಕುವುದು ಅಥವಾ ಕಾರು ತೊಳೆಯುವುದು, ಅದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಸಂಭಾವನೆ ಕೊಡಬಹುದು. ಹಣ ಶ್ರಮದಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಪಾಠ. ಬಸವಣ್ಣನವರ ಕಾಯಕದ ಮೊದಲ ಪರಿಚಯ.
ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರ
ಮಕ್ಕಳ ಮುಂದೆ ಹಣದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಮಾತಾಡಿ, ಆದರೆ ಅವರ ಮೇಲೆ ನಮ್ಮ ಆತಂಕದ ಭಾರ ಹಾಕಬೇಡಿ. "ನಮ್ಮ ಹತ್ತಿರ ದುಡ್ಡೇ ಇಲ್ಲ, ನಾವು ಬಡವರು" ಎಂಬ ಮಾತು ಮಗುವಿನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಭಯವಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. "ಈ ತಿಂಗಳು ನಾವು ಬೇರೆ ಒಂದು ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಉಳಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ, ಅದಕ್ಕೇ ಇದನ್ನು ಮುಂದಿನ ತಿಂಗಳು ಕೊಳ್ಳೋಣ" ಎಂಬ ಮಾತು ಆಯ್ಕೆಯ ಪಾಠ ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. ಸತ್ಯ ಒಂದೇ, ಸಂದೇಶ ಬೇರೆ.
ನೀವು ರೇಖಿ ಕಲಿತಿದ್ದರೆ, ಮಗುವಿನ ಜೊತೆ ಕುಳಿತು ಉಳಿತಾಯದ ಡಬ್ಬಿಯ ಮೇಲೆ ಇಬ್ಬರೂ ಕೈ ಇಟ್ಟು ಅವರ ದೊಡ್ಡ ಆಸೆಯನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಆಟದಂತೆ. ಸಂಕಲ್ಪ ಮತ್ತು ತಾಳ್ಮೆ ಎರಡನ್ನೂ ಮಗು ಸಹಜವಾಗಿ ಕಲಿಯುತ್ತದೆ.
ಈ ವಾರದ ಸವಾಲು
ಏಳು ದಿನ, ಮಗುವಿನ ಜೊತೆ.
- ಮೊದಲ ದಿನ ಮೂರು ಡಬ್ಬಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ, ಚೀಟಿ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರ ಅಂಟಿಸಿ.
- ಉಳಿತಾಯದ ಡಬ್ಬಿಗೆ ಒಂದು ಗುರಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿ. ಎಷ್ಟು ಬೇಕು, ಎಷ್ಟು ವಾರ ಆಗಬಹುದು ಎಂದು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿ.
- ವಾರದಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ಅಂಗಡಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಖರೀದಿ ಅವರ ಕೈಯಲ್ಲೇ ಮಾಡಿಸಿ. ಬೆಲೆ ನೋಡುವುದು, ಹಣ ಕೊಡುವುದು, ಚಿಲ್ಲರೆ ಎಣಿಸುವುದು.
- ಕೊಡುವ ಡಬ್ಬಿಯಿಂದ ವಾರದ ಕೊನೆಗೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ದಾನ, ಮಗುವಿನ ಕೈಯಿಂದಲೇ.
- ಮುಂದಿನ ಬಾರಿ ಚಾಕಲೇಟ್‌ಗೆ ಅಳು ಬಂದಾಗ ಶಾಂತವಾಗಿ "ಖರ್ಚಿನ ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಇದೆಯೇ?" ಎಂದು ಕೇಳಿ.
ಕೊನೆಯ ಮಾತು
ನಾವು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಆಸ್ತಿ ಬಿಟ್ಟುಹೋಗಲು ಕಷ್ಟಪಡುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಆ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಾಪಾಡಬೇಕು ಎಂಬ ಬುದ್ಧಿ ಕೊಡದಿದ್ದರೆ ಅದು ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಹಣದ ಪಾಠ ಎಂದರೆ ಲೆಕ್ಕ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಕಾಯುವುದು, ಆರಿಸುವುದು, ದುಡಿಯುವುದು, ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಇವು ಹಣಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಜೀವನದ ಪಾಠಗಳು. ಈ ರಜೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಡಬ್ಬಿಯಿಂದ ಶುರು ಮಾಡಿ.
Reiki Growth Coach · ಕಲ್ಪತರು ಸಂಸ್ಥಾಪಕ
ಈ ವಾರದ ಸವಾಲಿನ ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಲ್ಪತರು Facebook ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ 🙏