ನಾಚಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಪರಾಧ ಭಾವನೆ: "ನಾನು ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದೆ" ಮತ್ತು "ನಾನೇ ತಪ್ಪು"

ಮಗುವಿನ ಮೇಲೆ ಕೋಪದಲ್ಲಿ ಜೋರಾಗಿ ಕಿರುಚಿದ ಒಬ್ಬ ತಾಯಿಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಐದು ನಿಮಿಷದ ನಂತರ ಮಗು ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಅಳುತ್ತಿದೆ. ತಾಯಿಯ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ರೀತಿಯ ಮಾತು ಹುಟ್ಟಬಹುದು.

ಒಂದು ಮಾತು: "ನಾನು ಹಾಗೆ ಕಿರುಚಬಾರದಿತ್ತು. ಹೋಗಿ ಅವನನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ, ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳುತ್ತೇನೆ" ಎಂಬುದು.

ಇನ್ನೊಂದು ಮಾತು: "ನಾನೊಬ್ಬ ಕೆಟ್ಟ ತಾಯಿ. ನನಗೆ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಯೋಗ್ಯತೆಯೇ ಇಲ್ಲ" ಎಂಬುದು.

ಹೊರಗಿನಿಂದ ನೋಡಿದರೆ ಎರಡೂ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಒಳಗೆ ಇವು ಎರಡು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಭಾವನೆಗಳು. ಮೊದಲನೆಯದು ಅಪರಾಧ ಭಾವನೆ. ಎರಡನೆಯದು ನಾಚಿಕೆ. ಮೊದಲನೆಯದು ತಾಯಿಯನ್ನು ಮಗುವಿನ ಕಡೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಎರಡನೆಯದು ಅವಳನ್ನು ಒಳಗೆ ಮುದುಡುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಎರಡರ ನಡುವಿನ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪದ

ಅಮೆರಿಕದ ಸಂಶೋಧಕಿ ಮತ್ತು ಲೇಖಕಿ ಬ್ರೆನೆ ಬ್ರೌನ್ ಅವರು ನಾಚಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವು ವರ್ಷ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಬಹಳ ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅಪರಾಧ ಭಾವನೆಯ ಮಾತು "ನಾನು ಒಂದು ಕೆಟ್ಟ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದೆ" ಎಂದು. ನಾಚಿಕೆಯ ಮಾತು "ನಾನೇ ಕೆಟ್ಟವನು" ಎಂದು.

ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಒಂದು ಪದದಲ್ಲಿದೆ. ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ನಾನು. ಕೆಲಸ ತಪ್ಪಾದರೆ ಅದನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ "ನಾನೇ ತಪ್ಪು" ಎಂದು ಅನಿಸಿದರೆ ಸರಿಪಡಿಸಲು ಏನೂ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಮನುಷ್ಯ ಅಡಗಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ, ಅಥವಾ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಮೇಲೆ ಆರೋಪ ಹೊರಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಬ್ರೌನ್ ಅವರ ಒಂದು ಮಾತು ನನಗೆ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ನಾಚಿಕೆ ಬೆಳೆಯುವುದು ಗುಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಮೌನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ತೀರ್ಪಿನ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ. ಅದನ್ನು ಯಾರಿಗೂ ಹೇಳದೆ ಒಳಗೇ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಷ್ಟೂ ಅದು ದೊಡ್ಡದಾಗುತ್ತದೆ. ನಂಬಿಕೆಯ ಒಬ್ಬರ ಮುಂದೆ ಮಾತಾಡಿದಾಗ, ಅವರು ತೀರ್ಪು ಕೊಡದೆ ಕೇಳಿದಾಗ, ಅದರ ಹಿಡಿತ ಸಡಿಲವಾಗುತ್ತದೆ.

ಇವರ ಕೆಲಸದ ಹಿಂದೆ ಇನ್ನೂ ಹಲವು ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಸಂಶೋಧನೆ ಇದೆ. ಅದರ ಸಾರಾಂಶ ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಹೀಗಿದೆ. ತಪ್ಪಿನ ಬಗ್ಗೆ ಅಪರಾಧ ಭಾವನೆ ಹೊಂದುವವರು ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳುವ, ಸರಿಪಡಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು. ತಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆಯೇ ನಾಚಿಕೆ ಹೊಂದುವವರು ಒಳಗೆ ಹಿಂಜರಿಯುವ ಅಥವಾ ಸಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು. ಅಂದರೆ ಅಪರಾಧ ಭಾವನೆ ಸರಿಯಾದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಅದು ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಶಿಕ್ಷಕ. ನಾಚಿಕೆ ಹಾಗಲ್ಲ.

ನಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ

ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರು ತಪ್ಪಿಗೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಎಂಬ ದಾರಿ ತೋರಿಸಿದರು. ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಎಂದರೆ ಜೀವನವಿಡೀ ತಲೆ ತಗ್ಗಿಸಿ ಬದುಕುವುದಲ್ಲ. ತಪ್ಪನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಸರಿಪಡಿಸುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ, ಮುಂದೆ ಸಾಗುವುದು. ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮುಗಿತಾಯ ಇದೆ. ಮಾಡಿದ್ದು ಮುಗಿಯಿತು, ಈಗ ಹೊಸ ಹೆಜ್ಜೆ.

ಜನಪ್ರಿಯ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವ ವಾಲ್ಮೀಕಿಯ ಕಥೆ ನಮಗೆಲ್ಲ ಗೊತ್ತು. ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಜನರನ್ನು ದೋಚುತ್ತಿದ್ದ ರತ್ನಾಕರ ಒಂದು ದಿನ ತನ್ನ ಕೆಲಸದ ಬಗ್ಗೆ ನಿಜವಾಗಿ ಯೋಚಿಸಿದ. ಆ ಅರಿವು ಅವನನ್ನು ಕುಸಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಿತು. ಅದೇ ಮನುಷ್ಯ ರಾಮಾಯಣ ಬರೆದ. "ನಾನು ಮಾಡಿದ್ದು ತಪ್ಪು" ಎಂಬ ಅರಿವು ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಬಾಗಿಲು. "ನಾನೇ ಕೆಟ್ಟವನು, ನನಗೆ ದಾರಿಯೇ ಇಲ್ಲ" ಎಂದು ಅವನು ನಂಬಿದ್ದರೆ ಆ ಬಾಗಿಲು ಎಂದೂ ತೆರೆಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.

ನಾಚಿಕೆ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ

ನಾಚಿಕೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದೇ ಮೊದಲ ಕೆಲಸ. ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಬಹಳ ಸಲ ಬೇರೆ ವೇಷದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಲಕ್ಷಣಗಳು:

• ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಣ್ಣು ಕೊಟ್ಟು ನೋಡಲು ಆಗದಿರುವುದು
• ಭುಜ ಕುಗ್ಗುವುದು, ದೇಹ ಸಣ್ಣದಾಗಲು ಬಯಸುವುದು
• ಮುಖ ಬಿಸಿಯಾಗುವುದು, ಎಲ್ಲಾದರೂ ಓಡಿಹೋಗಬೇಕು ಅನಿಸುವುದು
• ಸಣ್ಣ ಸಲಹೆಗೂ ಅತಿಯಾದ ಸಿಟ್ಟು
• "ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ", "ನಾನು ಎಂದೂ" ಎಂಬ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಯೋಚಿಸುವುದು

ಅಪರಾಧ ಭಾವನೆ ಇದಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನ. ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭಾರ ಇರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಒಂದು ದಿಕ್ಕೂ ಇರುತ್ತದೆ. "ನಾನು ಅವರಿಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಬೇಕು", "ನಾನು ಅದನ್ನು ಸರಿ ಮಾಡಬೇಕು" ಎಂಬ ಚಲನೆ.

ನಾಚಿಕೆಯನ್ನು ಅಪರಾಧ ಭಾವನೆಯಾಗಿ ಬದಲಿಸುವುದು

ಮೊದಲನೆಯದು, ವಾಕ್ಯ ಬದಲಿಸಿ. "ನಾನು ಸೋಮಾರಿ" ಎನ್ನುವ ಬದಲು "ನಾನು ಇಂದು ಆ ಕೆಲಸ ಮುಂದೂಡಿದೆ." "ನಾನು ಕೆಟ್ಟ ಗಂಡ" ಎನ್ನುವ ಬದಲು "ನಾನು ನಿನ್ನೆ ಅವಳ ಮಾತು ಕೇಳಲಿಲ್ಲ." ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಕೂಡಲೇ ಸಮಸ್ಯೆ ನಿಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವದಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಒಂದು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಕೆಲಸ ಬದಲಿಸಬಹುದು.

ಎರಡನೆಯದು, ಒಬ್ಬರಿಗೆ ಹೇಳಿ. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅಲ್ಲ. ನಿಮ್ಮ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳುವ ಅರ್ಹತೆ ಗಳಿಸಿರುವ ಒಬ್ಬ ನಂಬಿಕೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ. ನಾಚಿಕೆಗೆ ಬೆಳಕು ಬಿದ್ದಾಗ ಅದು ಕರಗಲು ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ.

ಮೂರನೆಯದು, ಸರಿಪಡಿಸುವ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ. ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳುವುದು, ಹಾನಿ ತುಂಬಿಸುವುದು, ಅಥವಾ ಮುಂದೆ ಏನು ಬೇರೆ ಮಾಡುತ್ತೀರಿ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು. ಹೆಜ್ಜೆ ಸಣ್ಣದಿದ್ದರೂ ಸಾಕು.

ನಾಲ್ಕನೆಯದು, ನಿಮ್ಮ ಜೊತೆ ಮೃದುವಾಗಿರಿ. ಇದೇ ತಪ್ಪನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತ ಮಾಡಿದ್ದರೆ ನೀವು ಅವರಿಗೆ ಏನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಿರಿ? ಅದೇ ಮಾತನ್ನು ನಿಮಗೆ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಿ. ನೀವು ರೇಖಿ ಕಲಿತಿದ್ದರೆ, ಮನಸ್ಸು "ನಾನೇ ತಪ್ಪು" ಎಂದು ಹೇಳುವಾಗ ಕೈಗಳನ್ನು ಹೃದಯದ ಮೇಲಿಟ್ಟು ಕೆಲವು ನಿಮಿಷ ಸ್ವಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡಿ, ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿ, "ನಾನು ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದೆ. ಆದರೆ ನಾನು ಆ ತಪ್ಪಲ್ಲ." ಈ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಕೆಲವು ಬಾರಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಿ.

ಈ ವಾರದ ಸವಾಲು

ಏಳು ದಿನ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕೆಲಸ. ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ನಿಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ "ನಾನು ..." ಎಂದು ಶುರುವಾಗುವ ಕಟು ವಾಕ್ಯ ಹೇಳಿದಾಗಲೆಲ್ಲ ಗಮನಿಸಿ. ರಾತ್ರಿ ಆ ದಿನದ ಒಂದು ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಬರೆಯಿರಿ. ಅದರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಕೆಲಸದ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಬರೆಯಿರಿ. "ನಾನು ಮರೆಗುಳಿ" ಬದಲು "ನಾನು ಇಂದು ಬಿಲ್ ಕಟ್ಟಲು ಮರೆತೆ." ನಂತರ ಮೂರನೇ ಸಾಲು: ನಾಳೆ ಏನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.

ಏಳು ದಿನದ ಕೊನೆಗೆ ನಿಮ್ಮ ಪುಸ್ತಕ ನೋಡಿ. ಎಷ್ಟು ವಾಕ್ಯಗಳು ನಿಜವಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ ಇದ್ದವು, ಎಷ್ಟು ಬರೀ ಒಂದು ದಿನದ ಒಂದು ಕೆಲಸದ ಬಗ್ಗೆ ಇದ್ದವು ಎಂದು ನಿಮಗೇ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಗಬಹುದು.

ಒಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಮಾತು

ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಪದೇ ಪದೇ ಅವಮಾನ, ಹೊಡೆತ ಅಥವಾ ಶೋಷಣೆ ಅನುಭವಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ನಾಚಿಕೆ ಬಹಳ ಆಳವಾಗಿ ಬೇರು ಬಿಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಅದು ನಿಮ್ಮ ತಪ್ಪಲ್ಲ. ಅಂತಹ ನೋವಿಗೆ ಒಂದು ಲೇಖನ ಸಾಲದು. ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಆಪ್ತಸಲಹೆಗಾರರ ಅಥವಾ ಮನೋವೈದ್ಯರ ಸಹಾಯ ಪಡೆಯಿರಿ. ಸಹಾಯ ಕೇಳುವುದೂ ನಾಚಿಕೆಯನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ತರುವ ಒಂದು ಧೈರ್ಯದ ಹೆಜ್ಜೆಯೇ.

ಕೊನೆಯ ಮಾತು

ತಪ್ಪು ಮಾಡದ ಮನುಷ್ಯನಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ ನಾವು ನಮಗೆ ಏನು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ ಎಂಬುದು ನಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ದಾರಿಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. "ನಾನು ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದೆ" ಎಂಬುದು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ. "ನಾನೇ ತಪ್ಪು" ಎಂಬುದು ಸುಳ್ಳು. ನಿಮ್ಮೊಳಗೆ ಇರುವ ಆತ್ಮ ಎಂದೂ ತಪ್ಪಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಮೋಡ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಮುಚ್ಚಬಹುದು, ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಬದಲಿಸಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಈ ವಾರ ಒಂದು ವಾಕ್ಯ ಬದಲಿಸಿ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಶುರು.

ಗುರುದತ್ತ ವಿ. ಮರಾಠೆ
Reiki Growth Coach · ಕಲ್ಪತರು ಸಂಸ್ಥಾಪಕ

ಈ ವಾರದ ಸವಾಲಿನ ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಲ್ಪತರು Facebook ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ 🙏