ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತು ನಿಮಿಷ
ಕೊನೆಯ ಬಾರಿ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಸುಮ್ಮನೆ ಕುಳಿತದ್ದು ಯಾವಾಗ? ಫೋನ್ ಇಲ್ಲದೆ, ಯಾವ ಕೆಲಸವೂ ಇಲ್ಲದೆ, ಎಲೆಗಳ ಸದ್ದು ಕೇಳುತ್ತಾ? ಬಹಳ ಜನರಿಗೆ ಉತ್ತರ ನೆನಪಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಇರಬಹುದು. ಅಜ್ಜಿಯ ಊರಿನ ಮಾವಿನ ತೋಪು, ಹೊಳೆಯ ದಡ, ಮಳೆಗಾಲದ ಮೊದಲ ಮಣ್ಣಿನ ವಾಸನೆ. ಈಗ ನಮ್ಮ ದಿನ ನಾಲ್ಕು ಗೋಡೆಗಳ ನಡುವೆ. ಮನೆ, ವಾಹನ, ಕಚೇರಿ, ಮತ್ತೆ ಮನೆ. ಹಸಿರು ಎಂದರೆ ಫೋನ್ನ ವಾಲ್ಪೇಪರ್.
ಮುಂಗಾರು ಬರುತ್ತಿದೆ. ಈ ವಾರ ವಿಶ್ವ ಪರಿಸರ ದಿನವೂ ಬರುತ್ತದೆ. ಪರಿಸರದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾಡುವಾಗ ನಾವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾಡುತ್ತೇವೆ. ಅದು ಮುಖ್ಯ. ಆದರೆ ಈ ವಾರ ಉಲ್ಟಾ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳೋಣ. ಪ್ರಕೃತಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಹೇಗೆ ಉಳಿಸುತ್ತದೆ?
ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಾತ್ರೆ
ಅಮೆರಿಕದ ಮಿಷಿಗನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಂಶೋಧಕರು 2019ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಆಸಕ್ತಿಯ ಅಧ್ಯಯನ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಭಾಗವಹಿಸಿದವರು ಎಂಟು ವಾರ, ವಾರಕ್ಕೆ ಕನಿಷ್ಠ ಮೂರು ಬಾರಿ, ತಮಗೆ ಅನುಕೂಲವಾದ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ಹಸಿರು ಇರುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ಕಳೆದರು. ಫೋನ್ ಇಲ್ಲದೆ, ವ್ಯಾಯಾಮದ ಒತ್ತಡವಿಲ್ಲದೆ. ಅವರ ಲಾಲಾರಸದಲ್ಲಿ ಒತ್ತಡದ ಹಾರ್ಮೋನ್ ಕಾರ್ಟಿಸೋಲ್ ಅಳೆದಾಗ, ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತರಿಂದ ಮೂವತ್ತು ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ಅದು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಇಳಿದದ್ದು ಕಂಡುಬಂತು. ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹೊತ್ತು ಇದ್ದರೂ ಲಾಭ ಮುಂದುವರಿಯಿತು, ಆದರೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ. ಸಂಶೋಧಕರು ಇದನ್ನು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಾತ್ರೆ ಎಂದು ಕರೆದರು.
ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಜನರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ ಇನ್ನೊಂದು ಸಂಶೋಧನೆ, ವಾರಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಗಂಟೆ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಕಳೆಯುವವರು ತಮ್ಮ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ನೆಮ್ಮದಿ ಉತ್ತಮವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿತು. ಒಂದೇ ಬಾರಿ ಎರಡು ಗಂಟೆಯಾದರೂ ಸರಿ, ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಭಾಗವಾದರೂ ಸರಿ. ಇವು ಸಂಬಂಧ ತೋರಿಸುವ ಅಧ್ಯಯನಗಳು, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ಮಾಡಿತು ಎಂದು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ದಿಕ್ಕು ಸ್ಪಷ್ಟ.
ಜಪಾನಿನಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೆಸರೇ ಇದೆ. ಶಿನ್ರಿನ್ ಯೋಕು. ಕಾಡಿನ ಸ್ನಾನ. ನೀರಿನಲ್ಲಲ್ಲ, ಕಾಡಿನ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಾ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಮೂಲಕ ಅದನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
ನಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಗೆ ಇದು ಹೊಸದಲ್ಲ
ನಾವು ಅರಳಿಮರಕ್ಕೆ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕಿದೆವು. ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ತುಳಸಿ ಕಟ್ಟೆ ಕಟ್ಟಿದೆವು. ನದಿಗಳನ್ನು ತಾಯಿ ಎಂದೆವು. ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಕಾಡಿನ ನಡುವೆ ಆಶ್ರಮ. ಋಷಿಗಳು ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಹೋದದ್ದು ನಗರಕ್ಕಲ್ಲ, ವನಕ್ಕೆ. ಗುರುಕುಲಗಳು ಮರದ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ. ದೇವರ ಕಾಡುಗಳು ಎಂದು ಹಳ್ಳಿಯ ಹತ್ತಿರ ಒಂದು ತುಂಡು ಕಾಡನ್ನು ಯಾರೂ ಮುಟ್ಟದಂತೆ ಉಳಿಸಿದೆವು.
ನಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಕುವೆಂಪು ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದ ತುಂಬ ಮಲೆನಾಡಿನ ಕಾಡು, ಮಳೆ, ಬೆಟ್ಟ. ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಕೃತಿ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲ, ಅದೇ ಒಂದು ಪಾತ್ರ, ಅದೇ ಗುರು. ಕುಪ್ಪಳಿಯ ಕವಿಶೈಲದ ಬಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಸೂರ್ಯಾಸ್ತ ನೋಡಿದ ಕವಿ ನಮಗೆ ಒಂದು ವಿಷಯ ನೆನಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮುಂದೆ ಕುಳಿತಾಗ ಮನುಷ್ಯನ ಮನಸ್ಸು ವಿಶಾಲವಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಕೃತಿ ಏಕೆ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ
ನಗರದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಗಮನ ಸತತವಾಗಿ ಎಳೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಹಾರ್ನ್, ಜಾಹೀರಾತು, ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಸಿಗ್ನಲ್, ಫೋನ್ನ ನೋಟಿಫಿಕೇಶನ್. ಮೆದುಳು ಪ್ರತಿ ಕ್ಷಣ ಎಚ್ಚರದಲ್ಲಿರಬೇಕು. ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಗಮನ ಬೇರೆ ರೀತಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಎಲೆಗಳ ಚಲನೆ, ನೀರಿನ ಹರಿವು, ಮೋಡದ ಆಕಾರ — ಇವು ಮೃದುವಾಗಿ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುವಂತೆ ಇಂಥ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ದಣಿದ ಗಮನಕ್ಕೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿ ನಮಗೆ ಕಾಲದ ಬೇರೆ ಲಯ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಮರ ಅವಸರ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಬೀಜ ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಹೆಮ್ಮರ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆ ಲಯದ ಮುಂದೆ ಕುಳಿತಾಗ ನಮ್ಮ ಅವಸರ ತಾನಾಗಿಯೇ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ನಗರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿ ಎಲ್ಲಿ
ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕಾಡು ಹತ್ತಿರ ಇಲ್ಲ, ಗೊತ್ತು. ಆದರೆ ಪ್ರಕೃತಿ ಎಂದರೆ ಕಾಡೇ ಆಗಬೇಕಿಲ್ಲ.
- ಹತ್ತಿರದ ಪಾರ್ಕ್ ಅಥವಾ ಕೆರೆಯ ದಂಡೆ.
- ದೊಡ್ಡ ಮರಗಳಿರುವ ಒಂದು ಬೀದಿ.
- ದೇವಸ್ಥಾನದ ಅಂಗಳದ ಅರಳಿಮರ.
- ಟೆರೇಸ್ ಅಥವಾ ಬಾಲ್ಕನಿಯ ಕುಂಡದ ಗಿಡಗಳು ಮತ್ತು ತೆರೆದ ಆಕಾಶ.
- ಶಾಲೆ ಅಥವಾ ಕಾಲೇಜಿನ ಮೈದಾನದ ಅಂಚಿನ ಮರಗಳು.
ಮುಖ್ಯ ಎಂದರೆ ಹೇಗೆ ಇರುತ್ತೀರಿ ಎಂಬುದು. ಹೆಡ್ಫೋನ್ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಫೋನ್ನಲ್ಲಿ ಮಾತಾಡುತ್ತಾ ಪಾರ್ಕ್ನಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಸುತ್ತು ವೇಗದ ನಡಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ವ್ಯಾಯಾಮ. ಆದರೆ ಇದು ಬೇರೆ. ಇಲ್ಲಿ ನಿಧಾನ, ಮೌನ, ಗಮನ.
ಇಪ್ಪತ್ತು ನಿಮಿಷ ಹೇಗೆ ಕಳೆಯುವುದು
ಫೋನ್ ಸೈಲೆಂಟ್ನಲ್ಲಿ, ಜೇಬಿನಲ್ಲಿ. ಮೊದಲ ಐದು ನಿಮಿಷ ನಿಧಾನವಾಗಿ ನಡೆಯಿರಿ. ಸಾಮಾನ್ಯ ವೇಗದ ಅರ್ಧ. ಪಾದ ನೆಲಕ್ಕೆ ತಾಗುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. ನಂತರ ಒಂದು ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಅಥವಾ ಬೆಂಚಿನ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಿ. ಹತ್ತು ನಿಮಿಷ ಸುಮ್ಮನೆ. ಮೇಲೆ ಎಲೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿ. ಎಷ್ಟು ಬಗೆಯ ಹಸಿರು ಇದೆ ಎಂದು ಗಮನಿಸಿ. ಹಕ್ಕಿಗಳ ಸದ್ದು ಎಷ್ಟು ಬಗೆ? ಗಾಳಿ ಚರ್ಮಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ತಾಗುತ್ತಿದೆ? ಮಳೆ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಮಣ್ಣಿನ ವಾಸನೆ. ಕೊನೆಯ ಐದು ನಿಮಿಷ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿ ಕೆಲವು ನಿಧಾನ ಉಸಿರು. ಹೊರಡುವ ಮೊದಲು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಆ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಧನ್ಯವಾದ.
ನೀವು ರೇಖಿ ಕಲಿತಿದ್ದರೆ, ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಕುಳಿತಾಗ ಅಂಗೈಗಳನ್ನು ಆಕಾಶದ ಕಡೆ ತೆರೆದಿಟ್ಟು ಕೆಲವು ನಿಮಿಷ ಸ್ವಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಒಂದು ಕೈಯನ್ನು ಮರದ ಕಾಂಡದ ಮೇಲೆ ಮೃದುವಾಗಿ ಇಟ್ಟು ಆ ಜೀವದ ಜೊತೆ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಇರಿ. ಕೊಡುವುದು ಮತ್ತು ಪಡೆಯುವುದು ಎರಡೂ ಒಂದೇ ಉಸಿರಿನಲ್ಲಿ.
ಈ ವಾರದ ಸವಾಲು
ಏಳು ದಿನ, ದಿನಕ್ಕೆ ಇಪ್ಪತ್ತು ನಿಮಿಷ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಜೊತೆ. ಫೋನ್ ಇಲ್ಲದೆ. ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಅದೇ ಜಾಗ, ಅದೇ ಹೊತ್ತು. ಏಳು ದಿನದಲ್ಲಿ ಆ ಜಾಗದ ಸಣ್ಣ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಕಾಣಲು ಶುರುವಾಗುತ್ತವೆ. ಹೊಸ ಮೊಗ್ಗು, ಬೇರೆ ಹಕ್ಕಿ, ಮಳೆಯ ನಂತರದ ಬಣ್ಣ. ಪ್ರತಿದಿನ ಒಂದು ಸಾಲು ಬರೆಯಿರಿ: ಇಂದು ನಾನು ಏನು ಗಮನಿಸಿದೆ. ವಿಶ್ವ ಪರಿಸರ ದಿನದಂದು ಮನೆಯವರ ಜೊತೆ ಒಂದು ಗಿಡ ನೆಡಿ, ಅಥವಾ ಒಂದು ಕುಂಡದ ಗಿಡ ತನ್ನಿ. ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪ್ರತಿಫಲ.
ಒಂದು ಮಾತು
ಮುಂಗಾರಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲು ಬೆಳೆದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಹಾವು, ಹುಳಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರ ಇರಲಿ. ಜಾರುವ ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರು ಜೊತೆಯವರ ಜೊತೆ ಹೋಗಿ. ಪರಾಗದ ಅಲರ್ಜಿ, ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ ಇರುವವರು ತಮ್ಮ ಔಷಧಿ ಜೊತೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ. ಒಬ್ಬರೇ ಹೋಗುವಾಗ ಜನರಿರುವ, ಬೆಳಕಿರುವ ಜಾಗ ಆರಿಸಿ, ಮನೆಯವರಿಗೆ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೀರಿ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿ. ಸುರಕ್ಷತೆ ಮೊದಲು, ನೆಮ್ಮದಿ ನಂತರ.
ಕೊನೆಯ ಮಾತು
ನಾವು ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಬೇರೆಯಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ದೇಹ ಅದೇ ಮಣ್ಣು, ಅದೇ ನೀರು, ಅದೇ ಗಾಳಿ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಬಳಿ ಹೋದಾಗ ನಾವು ಹೊಸ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಿಲ್ಲ, ಮನೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ದಿನಕ್ಕೆ ಇಪ್ಪತ್ತು ನಿಮಿಷ ಆ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ಬನ್ನಿ. ಯಾವ ಔಷಧಿ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲೂ ಸಿಗದ ಮಾತ್ರೆ ಅಲ್ಲಿ ಉಚಿತವಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದೆ.
ಈ ವಾರದ ಸವಾಲಿನ ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಲ್ಪತರು Facebook ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ 🙏
