ರಕ್ಷಾ ಬಂಧನ: ಒಂದು ದಾರದ ಹಿಂದಿನ ನಿಜವಾದ ರಕ್ಷೆ
ಮುಂದಿನ ಶನಿವಾರ ರಕ್ಷಾ ಬಂಧನ. ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಲೇ ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ರಾಖಿಗಳು ತೂಗಾಡುತ್ತಿವೆ. ಹೊರ ಊರಿನಲ್ಲಿರುವ ಅಣ್ಣನಿಗೆ ಅಂಚೆಯಲ್ಲಿ ರಾಖಿ ಕಳಿಸುವ ತಂಗಿ, ಹಬ್ಬದ ದಿನ ಅಕ್ಕನ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಲು ರಜೆ ಕೇಳುವ ತಮ್ಮ, ಸಿಹಿ ತಿಂಡಿಯ ಡಬ್ಬ ಹಿಡಿದು ಬಸ್ ಹತ್ತುವ ಅಮ್ಮ. ಒಂದು ಸಣ್ಣ ದಾರ, ಆದರೆ ಅದರ ಸುತ್ತ ಎಷ್ಟೊಂದು ಓಡಾಟ, ಎಷ್ಟೊಂದು ನೆನಪು.
ಆದರೆ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಯೋಚಿಸಿ. ರಾಖಿ ಕಟ್ಟಿದ ಮೇಲೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ? ಫೋಟೋ, ಸಿಹಿ, ಒಂದು ಉಡುಗೊರೆ, ಮತ್ತು ಮಾರನೆಯ ದಿನದಿಂದ ಮತ್ತೆ ಅದೇ ಜೀವನ. ಕೆಲವು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಣ್ಣ ತಂಗಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ಸಲ ಮಾತಾಡುವುದು ಈ ದಿನ. ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿ, ಹಳೆಯ ಮಾತು, ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಆ ದಾರ ಎಂದೋ ಕಡಿದುಹೋಗಿದೆ. ಅದಕ್ಕೇ ಈ ವಾರ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಬೇಕು ಅನಿಸಿತು. ರಕ್ಷೆ ಎಂದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ಏನು?
ದಾರಕ್ಕಿಂತ ಹಳೆಯದು ಸಂಕಲ್ಪ
ನಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಾ ಸೂತ್ರ ಕಟ್ಟುವುದು ಬರೀ ಅಣ್ಣ ತಂಗಿಯರ ವಿಷಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಪೂಜೆಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಚಕರು ಕೈಗೆ ದಾರ ಕಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. ವ್ರತ ಮಾಡುವವರು ಕೈಗೆ ಕಂಕಣ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಮದುವೆಯಲ್ಲೂ ಕಂಕಣ ಇದೆ. ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ಅರ್ಥ ಒಂದೇ. ಈ ದಾರ ಒಂದು ಸಂಕಲ್ಪದ ಗುರುತು. ನಾನು ಒಂದು ಮಾತು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ, ಅದನ್ನು ನೆನಪಿಸಲು ಈ ದಾರ.
ಮಹಾಭಾರತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಕಥೆ ನಮಗೆಲ್ಲ ಗೊತ್ತು. ಕೃಷ್ಣನ ಬೆರಳಿಗೆ ಗಾಯವಾದಾಗ ದ್ರೌಪದಿ ತನ್ನ ಸೀರೆಯ ಅಂಚನ್ನು ಹರಿದು ಕಟ್ಟಿದಳು. ಆ ಸಣ್ಣ ಕಾಳಜಿಯನ್ನು ಕೃಷ್ಣ ಮರೆಯಲಿಲ್ಲ. ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅವಳಿಗೆ ಅವಮಾನವಾಗುವಾಗ ಅವನು ರಕ್ಷಿಸಿದ ಎಂದು ಜನಪದ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಈ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ರಕ್ಷೆ ಕೊಟ್ಟದ್ದು ಯಾರು ಗಮನಿಸಿ. ದ್ರೌಪದಿ. ಒಂದು ತುಂಡು ಬಟ್ಟೆ, ಒಂದು ಕ್ಷಣದ ಪ್ರೀತಿ. ರಕ್ಷೆ ಒಂದು ಕಡೆಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ಹರಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ಎರಡೂ ಕಡೆ ಹರಿಯುವ ಕಾಳಜಿ.
ಇಂದಿನ ಕಾಲದ ರಕ್ಷೆ
ಹಿಂದೆ ರಕ್ಷೆ ಎಂದರೆ ದೈಹಿಕ ರಕ್ಷಣೆ. ಕಳ್ಳರಿಂದ, ಯುದ್ಧದಿಂದ, ಅಪಾಯದಿಂದ. ಇಂದು ಬಹಳ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕ ತಂಗಿಯರು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವೇ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಎಷ್ಟೋ ಸಲ ಅಣ್ಣನಿಗೇ ತಂಗಿಯ ಆಸರೆ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾದರೆ ಈ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಇನ್ನೂ ಅರ್ಥ ಇದೆಯೇ?
ಇದೆ. ಆದರೆ ರಕ್ಷೆಯ ರೂಪ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಇಂದು ನಮಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಮನಸ್ಸಿನ ರಕ್ಷೆ. ಯಾರಾದರೂ ನನ್ನ ಮಾತು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ, ನನ್ನನ್ನು ತೀರ್ಮಾನಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಕರೆ ಮಾಡಿದರೆ ಎತ್ತುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಭರವಸೆ. ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಆಸರೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಂಬತ್ತು ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲದಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ವಯಸ್ಕರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಅಧ್ಯಯನ ಒಂದು ಸರಳ ವಿಷಯವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ತೋರಿಸಿದೆ. ದೀರ್ಘ ಕಾಲ ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿ, ಸಂತೋಷವಾಗಿ ಬದುಕಿದವರಲ್ಲಿ ಹಣ ಅಥವಾ ಹೆಸರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಣಿಸಿದ್ದು ಬೆಚ್ಚಗಿನ, ನಂಬಿಕೆಯ ಸಂಬಂಧಗಳು. ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರು ಆ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹಳೆಯವರು. ನಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ನಮ್ಮ ಜೊತೆ ನೋಡಿದವರು ಅವರೇ.
ಒಂದು ದಾರ, ಮೂರು ಮಾತು
ಈ ಸಲ ರಾಖಿ ಕಟ್ಟುವಾಗ ಅಥವಾ ಕಟ್ಟಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಅದನ್ನು ಬರೀ ಆಚರಣೆಯಾಗಿ ಬಿಡಬೇಡಿ. ಆ ಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸಂಕಲ್ಪ ಸೇರಿಸಿ. ನಾನು ಸೂಚಿಸುವುದು ಮೂರು ಸರಳ ಮಾತು. ದಾರ ಕಟ್ಟುವಾಗ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಾದರೂ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಿ.
- ನಿನ್ನ ಮಾತು ನಾನು ಕೇಳುತ್ತೇನೆ, ತೀರ್ಪು ಕೊಡದೆ
- ನಿನಗೆ ಕಷ್ಟ ಬಂದಾಗ ನಾನು ಇದ್ದೇನೆ
- ನಮ್ಮ ನಡುವೆ ಏನಾದರೂ ತಪ್ಪಾದರೆ ನಾನೇ ಮೊದಲು ಮಾತಾಡುತ್ತೇನೆ
ಮೂರನೆಯದು ಅತಿ ಕಷ್ಟ, ಅತಿ ಮುಖ್ಯ. ಸಂಬಂಧಗಳು ದೊಡ್ಡ ಜಗಳದಿಂದ ಮುರಿಯುವುದು ಕಡಿಮೆ. ಹೇಳದೆ ಉಳಿದ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಬೇಸರಗಳಿಂದ ನಿಧಾನವಾಗಿ ತಣ್ಣಗಾಗುತ್ತವೆ. ಯಾರು ಮೊದಲು ಕರೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬ ಕಾಯುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತವೆ.
ದೂರದಲ್ಲಿರುವವರಿಗೆ ರಕ್ಷೆ
ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಹಬ್ಬದ ದಿನ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇರಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಒಬ್ಬರು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ, ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ದುಬೈನಲ್ಲಿ. ಕೆಲವರಿಗೆ ಅಣ್ಣನೋ ತಂಗಿಯೋ ಈಗ ಬದುಕಿಲ್ಲ. ಕೆಲವರಿಗೆ ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರೇ ಇಲ್ಲ.
ನೀವು ರೇಖಿ ಕಲಿತಿದ್ದರೆ, ಈ ಹಬ್ಬ ದೂರ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಒಂದು ಸುಂದರ ಸಂದರ್ಭ. ಶಾಂತವಾಗಿ ಕುಳಿತು, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ, ಅವರ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ಹತ್ತು ನಿಮಿಷ ರೇಖಿ ಕಳಿಸಿ. ಅವರ ಅನುಮತಿ ಇದ್ದರೆ ಇನ್ನೂ ಒಳ್ಳೆಯದು. ಒಂದು ಕರೆ ಮಾಡಿ "ಈ ಸಂಜೆ ನಿನಗಾಗಿ ಹತ್ತು ನಿಮಿಷ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿ. ಆ ಮಾತೇ ಒಂದು ರಾಖಿ.
ರೇಖಿ ಕಲಿಯದವರೂ ಇದನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು. ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿ, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮುಖವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ: "ನೀನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರು. ನೀನು ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿರು. ನೀನು ನೆಮ್ಮದಿಯಾಗಿರು." ಇದು ನಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯ "ಸರ್ವೇ ಭವಂತು ಸುಖಿನಃ" ಎಂಬ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯ ಸಣ್ಣ ರೂಪ. ಈಗ ಬದುಕಿಲ್ಲದವರಿಗೆ ಇದೇ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯನ್ನು ಕೃತಜ್ಞತೆಯೊಂದಿಗೆ ಕಳಿಸಿ. ಸಂಬಂಧ ದೇಹದ ಜೊತೆ ಮುಗಿಯುವುದಿಲ್ಲ.
ರಕ್ಷೆ ನಿಮಗೂ ಬೇಕು
ಒಂದು ವಿಷಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮರೆತುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೊಬ್ಬರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವವನು ಮೊದಲು ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಖಾಲಿ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರು ಸೇದಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮನೆಯವರೆಲ್ಲರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೊತ್ತ ಹಿರಿಯ ಮಗ, ಎಲ್ಲರ ಸಮಸ್ಯೆಗೂ ಕಿವಿ ಕೊಡುವ ಹಿರಿಯ ಮಗಳು, ಇವರು ತಮಗಾಗಿ ಸಮಯವೇ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.
ಈ ಸಲ ಒಂದು ದಾರ ನಿಮ್ಮ ಕೈಗೂ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಿ. ನಿಮ್ಮ ದೇಹ, ನಿಮ್ಮ ನಿದ್ರೆ, ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ಶಾಂತಿ, ಇವುಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ ಎಂಬ ಸಂಕಲ್ಪದೊಂದಿಗೆ. ನೀವು ರೇಖಿ ಕಲಿತಿದ್ದರೆ, ಹಬ್ಬದ ವಾರ ಪ್ರತಿದಿನ ಸ್ವಚಿಕಿತ್ಸೆ ತಪ್ಪಿಸಬೇಡಿ. ನಿಮ್ಮನ್ನು ನೀವು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಮಾತ್ರ ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಆಸರೆ ಆಗುತ್ತೀರಿ.
ಈ ವಾರದ ಸವಾಲು
ಇಂದಿನಿಂದ ಶನಿವಾರದವರೆಗೆ, ಪ್ರತಿದಿನ ಒಬ್ಬ ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರಿಗೆ ಅಥವಾ ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರಷ್ಟೇ ಆಪ್ತರಾದ ಒಬ್ಬರಿಗೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ರಕ್ಷೆ ಕೊಡಿ. ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಮಾಡಿದ ಶುಭಾಶಯವಲ್ಲ. ನಿಮ್ಮದೇ ಮಾತು.
- ಭಾನುವಾರ: ಬಹಳ ದಿನದಿಂದ ಮಾತಾಡದವರಿಗೆ ಒಂದು ಕರೆ
- ಸೋಮವಾರ: ಬಾಲ್ಯದ ಒಂದು ಸಿಹಿ ನೆನಪನ್ನು ಬರೆದು ಕಳಿಸಿ
- ಮಂಗಳವಾರ: "ನಿನ್ನಿಂದ ನಾನು ಕಲಿತದ್ದು ಇದು" ಎಂದು ಒಂದು ವಿಷಯ ಹೇಳಿ
- ಬುಧವಾರ: ಅವರ ಸದ್ಯದ ಕಷ್ಟ ಏನು ಎಂದು ಕೇಳಿ, ಸಲಹೆ ಕೊಡದೆ ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ
- ಗುರುವಾರ: ಹಳೆಯ ಒಂದು ಬೇಸರ ಇದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ಬಿಡುವ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ
- ಶುಕ್ರವಾರ: ಅವರಿಗಾಗಿ ಹತ್ತು ನಿಮಿಷ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಅಥವಾ ರೇಖಿ
- ಶನಿವಾರ: ರಾಖಿ ಕಟ್ಟುವಾಗ ಆ ಮೂರು ಮಾತಿನ ಸಂಕಲ್ಪ
ಏಳು ದಿನದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾದರೂ ಸರಿ, ಬೇರೆ ಬೇರೆಯವರಾದರೂ ಸರಿ.
ಕೊನೆಯ ಮಾತು
ರಾಖಿ ಕೆಲವು ದಿನದಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ದಾರ ಸಡಿಲವಾಗುತ್ತದೆ, ಒಂದು ದಿನ ಕೈಯಿಂದ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಅದು ಸಹಜ. ಆದರೆ ಆ ದಾರ ಕಟ್ಟುವಾಗ ಮಾಡಿದ ಸಂಕಲ್ಪ ವರ್ಷವಿಡೀ ಉಳಿಯಬೇಕು. ನಿಜವಾದ ರಕ್ಷೆ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಕಷ್ಟದ ರಾತ್ರಿ ಫೋನ್ ಎತ್ತುವ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ, ತೀರ್ಪು ಕೊಡದೆ ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ, ಮೊದಲು ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳುವ ಧೈರ್ಯದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ.
ಈ ಶನಿವಾರ ದಾರದ ಜೊತೆ ಆ ಮಾತನ್ನೂ ಕಟ್ಟಿ.
ನಿಮಗೂ ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯವರಿಗೂ ರಕ್ಷಾ ಬಂಧನದ ಶುಭಾಶಯಗಳು.
Reiki Growth Coach · ಕಲ್ಪತರು ಸಂಸ್ಥಾಪಕ
ಈ ವಾರದ ಸವಾಲಿನ ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಲ್ಪತರು Facebook ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ 🙏