ಶಿಸ್ತೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ: ಇಂದಿನ ಸಣ್ಣ ಕಟ್ಟುಪಾಡು, ನಾಳೆಯ ದೊಡ್ಡ ಬಿಡುಗಡೆ

ಶಿಸ್ತು ಎಂಬ ಪದ ಕೇಳಿದ ಕೂಡಲೇ ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಏನು ಬರುತ್ತದೆ? ಶಾಲೆಯ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಮೇಷ್ಟ್ರು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಬೆತ್ತ. ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಏಳಬೇಕು, ಮಾತಾಡಬಾರದು, ಇಷ್ಟ ಬಂದದ್ದು ಮಾಡಬಾರದು. ಬಹಳ ಜನರಿಗೆ ಶಿಸ್ತು ಎಂದರೆ ಒಂದು ಪಂಜರ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಎಂದರೆ ಆ ಪಂಜರದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಬರುವುದು. ಯಾರೂ ಹೇಳದೆ, ಯಾವ ನಿಯಮವೂ ಇಲ್ಲದೆ, ಮನಸ್ಸು ಬಂದಂತೆ ಬದುಕುವುದು.

ಆದರೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸುತ್ತ ನೋಡಿ. ಮನಸ್ಸು ಬಂದಂತೆ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿದವರು ತಿಂಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಲಕ್ಕೆ ಕೈ ಚಾಚುತ್ತಾರೆ. ಮನಸ್ಸು ಬಂದಂತೆ ತಿಂದವರು ಐವತ್ತರ ನಂತರ ಮಾತ್ರೆಗಳ ಡಬ್ಬಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟುಬೀಳುತ್ತಾರೆ. ಮನಸ್ಸು ಬಂದಾಗ ಮಾತ್ರ ಓದಿದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಹಿಂದಿನ ರಾತ್ರಿ ನಿದ್ರೆಯಿಲ್ಲದೆ ಒದ್ದಾಡುತ್ತಾನೆ. ಯಾರು ನಿಜವಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರರು? ಇಷ್ಟ ಬಂದಂತೆ ಬದುಕಿದವರೋ, ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ಶಿಸ್ತಿನಿಂದ ಬದುಕಿ ನಂತರ ಆಯ್ಕೆಯ ಸುಖ ಪಡೆದವರೋ?

ಅಮೆರಿಕದ ನೌಕಾಪಡೆಯ ನಿವೃತ್ತ ಅಧಿಕಾರಿ ಜಾಕೊ ವಿಲಿಂಕ್ ಅವರು ಒಂದು ಪುಸ್ತಕ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅದರ ಹೆಸರೇ ಶಿಸ್ತು ಎಂದರೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ. ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಕೇಳಿದಾಗ ಇದು ವಿರೋಧಾಭಾಸ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಆಳವಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ ಇದು ಜೀವನದ ಒಂದು ಸರಳ ಲೆಕ್ಕ.

ಎರಡು ರೀತಿಯ ನೋವು

ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನೋವು ತಪ್ಪಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಯಾವ ನೋವು ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಒಂದು ಶಿಸ್ತಿನ ನೋವು. ಬೆಳಗ್ಗೆ ಬೆಚ್ಚನೆಯ ಹಾಸಿಗೆ ಬಿಟ್ಟು ಏಳುವ ನೋವು. ಇಷ್ಟವಾದ ತಿಂಡಿಗೆ "ಇವತ್ತು ಬೇಡ" ಎನ್ನುವ ನೋವು. ಸಂಬಳ ಬಂದ ದಿನವೇ ಒಂದು ಭಾಗ ಉಳಿತಾಯಕ್ಕೆ ತೆಗೆದಿಡುವ ನೋವು. ಇದು ಸಣ್ಣದು, ಈಗಲೇ, ಮತ್ತು ಕೆಲವು ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.

ಇನ್ನೊಂದು ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪದ ನೋವು. "ಆಗಲೇ ಶುರು ಮಾಡಿದ್ದರೆ…" ಎಂಬ ನೋವು. ಇದು ದೊಡ್ಡದು, ತಡವಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಶಿಸ್ತಿನ ನೋವು ಗ್ರಾಂಗಳಲ್ಲಿ ತೂಗುತ್ತದೆ. ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪದ ನೋವು ಟನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ.

ಶಿಸ್ತು ಎಂದರೆ ಇಂದು ಸಣ್ಣ ನೋವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ನಾಳೆ ದೊಡ್ಡ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆಯಲು. ಹಣದ ಶಿಸ್ತು ಇದ್ದವರಿಗೆ ಕೆಟ್ಟ ಕೆಲಸವನ್ನು ಬಿಡುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ದೇಹದ ಶಿಸ್ತು ಇದ್ದವರಿಗೆ ಎಪ್ಪತ್ತರಲ್ಲೂ ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳ ಜೊತೆ ಓಡಾಡುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ. ಸಮಯದ ಶಿಸ್ತು ಇದ್ದವರಿಗೆ ಸಂಜೆ ಕುಟುಂಬದ ಜೊತೆ ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಕೂರುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ.

ನಮ್ಮ ಪರಂಪರೆ ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ

ಪತಂಜಲಿಯ ಯೋಗಸೂತ್ರದಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಅಂಗಗಳಿವೆ. ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಸಮಾಧಿ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ. ಮೊದಲು ಬರುವುದು ಯಮ ಮತ್ತು ನಿಯಮ. ಅಂದರೆ ನಡತೆಯ ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ದಿನಚರಿಯ ಶಿಸ್ತು. ಮನಸ್ಸಿನ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಶಿಸ್ತಿನಿಂದಲೇ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಮ್ಮ ಋಷಿಗಳು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷ ಹಿಂದೆಯೇ ಹೇಳಿದರು.

ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಆರನೇ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ — ಆಹಾರ, ವಿಹಾರ, ಕೆಲಸ, ನಿದ್ರೆ ಮತ್ತು ಎಚ್ಚರದಲ್ಲಿ ಹದ ಇರುವವನಿಗೆ ಯೋಗ ದುಃಖವನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಿ. ಕೃಷ್ಣ ಕಠೋರ ತಪಸ್ಸು ಹೇಳಲಿಲ್ಲ. ಹದ ಹೇಳಿದ. ಹೆಚ್ಚೂ ಅಲ್ಲ, ಕಡಿಮೆಯೂ ಅಲ್ಲ. ಶಿಸ್ತು ಎಂದರೆ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಹಿಂಸಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಲ್ಲ, ಜೀವನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಲಯ ಕೊಡುವುದು.

ಶಿಸ್ತಿನವರು ಹೆಚ್ಚು ಹೋರಾಡುವುದಿಲ್ಲ

ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಆಸಕ್ತಿಕರ ವಿಷಯ ಇದೆ. ನಾವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶಿಸ್ತಿನವರು ದಿನವಿಡೀ ತಮ್ಮ ಆಸೆಗಳ ಜೊತೆ ಹೋರಾಡುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಸ್ವನಿಯಂತ್ರಣದ ಬಗ್ಗೆ ನಡೆದ ಕೆಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಬೇರೆಯದನ್ನೇ ತೋರಿಸಿವೆ. ಸ್ವನಿಯಂತ್ರಣ ಹೆಚ್ಚಿರುವವರು ಪ್ರಲೋಭನೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಗೆಲ್ಲುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಪ್ರಲೋಭನೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಎದುರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಜೀವನದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅವರ ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸಗಳು ಅಭ್ಯಾಸವಾಗಿಬಿಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ, ಅವುಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರತಿದಿನ ತೀರ್ಮಾನ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ.

ಅಂದರೆ ನಿಜವಾದ ಶಿಸ್ತು ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿಯ ಯುದ್ಧ ಅಲ್ಲ. ಅದು ಒಂದು ಬಾರಿ ಮಾಡುವ ನಿರ್ಧಾರ ಮತ್ತು ಆ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಪರಿಸರ. ಬೆಳಗ್ಗೆ ನಡಿಗೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕೋ ಬೇಡವೋ ಎಂದು ಪ್ರತಿದಿನ ಯೋಚಿಸುವವನು ದಣಿಯುತ್ತಾನೆ. "ಆರು ಗಂಟೆಗೆ ನಡಿಗೆ" ಎಂದು ಒಮ್ಮೆ ನಿರ್ಧರಿಸಿ, ರಾತ್ರಿಯೇ ಶೂ ಬಾಗಿಲ ಬಳಿ ಇಟ್ಟವನು ಸುಮ್ಮನೆ ಹೊರಡುತ್ತಾನೆ.

ಶಿಸ್ತನ್ನು ಸ್ನೇಹಿತನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹೇಗೆ

ಒಂದೇ ಒಂದು ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಶುರು ಮಾಡಿ. ಜೀವನದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಂದೇ ವಾರದಲ್ಲಿ ಶಿಸ್ತಿಗೆ ತರಲು ಹೋದರೆ ಎಲ್ಲವೂ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಅಭ್ಯಾಸ, ಒಂದು ಸಮಯ, ಒಂದು ಜಾಗ.

ಅದನ್ನು ಚರ್ಚೆಗೆ ಹೊರತಾದ ವಿಷಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ. ಹಲ್ಲುಜ್ಜುವುದನ್ನು ನೀವು ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಮನಸ್ಸು ಬರಲಿ ಬಿಡಲಿ, ಮಾಡುತ್ತೀರಿ. ನಿಮ್ಮ ಹೊಸ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕೂ ಅದೇ ಸ್ಥಾನ ಕೊಡಿ.

ಮನಸ್ಸಿನ ಮಾತನ್ನು ಬದಲಿಸಿ. "ನಾನು ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಬೇಕು" ಎನ್ನುವುದರಲ್ಲಿ ಒತ್ತಾಯ ಇದೆ. "ನಾನು ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ, ಏಕೆಂದರೆ ನಾನು ಶಾಂತ ಮನಸ್ಸಿನವನಾಗಿರಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ" ಎನ್ನುವುದರಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆ ಇದೆ. ಸುಪ್ತ ಮನಸ್ಸು ಒತ್ತಾಯವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತದೆ, ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.

ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ ಶುರು ಮಾಡಿ, ಆದರೆ ತಪ್ಪಿಸಬೇಡಿ. ಅರ್ಧ ಗಂಟೆ ವ್ಯಾಯಾಮ ಕಷ್ಟವಾದರೆ ಹತ್ತು ನಿಮಿಷ. ಆದರೆ ಪ್ರತಿದಿನ. ದಿನ ತಪ್ಪದ ಹತ್ತು ನಿಮಿಷ, ವಾರಕ್ಕೊಮ್ಮೆಯ ಒಂದು ಗಂಟೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ.

ತಪ್ಪಿದಾಗ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸಬೇಡಿ. ಶಿಸ್ತು ಎಂದರೆ ಎಂದೂ ತಪ್ಪದಿರುವುದಲ್ಲ. ತಪ್ಪಿದ ಮರುದಿನ ಮರಳಿ ಬರುವುದು. ಎರಡು ದಿನ ಸತತವಾಗಿ ತಪ್ಪಿಸಬೇಡಿ, ಅಷ್ಟೇ ನಿಯಮ.

ನೀವು ರೇಖಿ ಕಲಿತಿದ್ದರೆ, ದಿನದ ಸ್ವಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಒಂದು ನಿಗದಿತ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಒಂದು ನಿಗದಿತ ಜಾಗ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ. ಅದೇ ಸಮಯಕ್ಕೆ, ಅದೇ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಾಗ ದೇಹ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು ತಾವಾಗಿಯೇ ಶಾಂತವಾಗಲು ಶುರುವಾಗುತ್ತವೆ. ಸಾಧನೆಯ ಶಿಸ್ತು ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಸುಲಭ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಈ ವಾರದ ಸವಾಲು

ಏಳು ದಿನಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ಒಂದು ಚರ್ಚೆಗೆ ಹೊರತಾದ ಅಭ್ಯಾಸ ಆರಿಸಿ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.

• ಪ್ರತಿದಿನ ಒಂದೇ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಏಳುವುದು
• ಹತ್ತು ನಿಮಿಷ ಧ್ಯಾನ ಅಥವಾ ಸ್ವಚಿಕಿತ್ಸೆ
• ರಾತ್ರಿ ಒಂಬತ್ತೂವರೆಯ ನಂತರ ಫೋನ್ ಇಲ್ಲ
• ದಿನದ ಖರ್ಚನ್ನು ಸಂಜೆ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವುದು

ಅದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸಮಯ ಮತ್ತು ಜಾಗ ನಿಗದಿ ಮಾಡಿ. ಹಿಂದಿನ ರಾತ್ರಿಯೇ ಬೇಕಾದದ್ದನ್ನು ಸಿದ್ಧ ಮಾಡಿಡಿ. ಪ್ರತಿದಿನ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗುರುತು ಹಾಕಿ. ಏಳನೇ ದಿನ ಆ ಏಳು ಗುರುತುಗಳನ್ನು ನೋಡಿ. ಅವು ನೀವು ನಿಮಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಏಳು ಮಾತುಗಳು, ಮತ್ತು ನೀವು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡ ಏಳು ಮಾತುಗಳು.

ಕೊನೆಯ ಮಾತು

ಶಿಸ್ತು ಹೊರಗಿನಿಂದ ಹೇರಿದಾಗ ಪಂಜರ. ಒಳಗಿನಿಂದ ಆರಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ರೆಕ್ಕೆ. ಗಾಳಿಪಟಕ್ಕೆ ದಾರ ಕಟ್ಟಿದ್ದು ಅದನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡಲು ಅಲ್ಲ, ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಹಾರಿಸಲು. ದಾರ ಕತ್ತರಿಸಿದರೆ ಗಾಳಿಪಟ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ನೆಲಕ್ಕೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ.

ನಿಮ್ಮ ಜೀವನದ ಗಾಳಿಪಟಕ್ಕೆ ಈ ವಾರ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ದಾರ ಕಟ್ಟಿ. ಎಷ್ಟು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಹಾರುತ್ತೀರಿ ಎಂದು ನೀವೇ ನೋಡುತ್ತೀರಿ.

ಗುರುದತ್ತ ವಿ. ಮರಾಠೆ
Reiki Growth Coach · ಕಲ್ಪತರು ಸಂಸ್ಥಾಪಕ

ಈ ವಾರದ ಸವಾಲಿನ ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಲ್ಪತರು Facebook ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ 🙏