ಟೀಕೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದು ಹೇಗೆ: ನೋವಿನ ಮಾತಿನಲ್ಲೂ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಬೀಜ
ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರ ಮುಂದೆ ಮೇಲಧಿಕಾರಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, "ಈ ವರದಿ ಸರಿ ಇಲ್ಲ, ಮತ್ತೆ ಮಾಡಿ." ಐದೇ ಸೆಕೆಂಡಿನ ಮಾತು. ಆದರೆ ಆ ಐದು ಸೆಕೆಂಡ್ ನಿಮ್ಮ ಜೊತೆ ಮನೆಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಊಟ ಮಾಡುವಾಗ ಮತ್ತೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ. ಮಲಗಿದಾಗ ಮತ್ತೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅದೇ ದಿನ ಹತ್ತು ಜನ ನಿಮ್ಮ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿದ್ದರು ಎಂಬುದು ನೆನಪೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಆ ಒಂದು ಮಾತು ಮಾತ್ರ ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುತ್ತಿರುತ್ತದೆ.
ಮನೆಯಲ್ಲೂ ಹೀಗೆಯೇ. ಅಡುಗೆಯಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪು ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು ಎಂದು ಯಾರೋ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅಷ್ಟಕ್ಕೇ ಮುಖ ಬಾಡುತ್ತದೆ, ಮಾತು ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ, ಇಡೀ ಸಂಜೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮೌನ.
ಇದು ನಿಮಗೆ ಪರಿಚಿತ ಅನಿಸಿದರೆ, ನೀವು ಒಬ್ಬರೇ ಅಲ್ಲ. ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲರೂ ಟೀಕೆಯನ್ನು ಹೀಗೆಯೇ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಶ್ನೆ ಇರುವುದು ಅದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ. ಅದರ ಜೊತೆ ಹೇಗೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ.
ಒಂದು ಕೆಟ್ಟ ಮಾತು ಯಾಕೆ ಅಷ್ಟು ಭಾರ
ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪಕ್ಷಪಾತ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿ ರಾಯ್ ಬೌಮಿಸ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ಹಲವು ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟು ಸೇರಿಸಿ ಬರೆದ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಲೇಖನದ ಹೆಸರೇ "ಕೆಟ್ಟದ್ದು ಒಳ್ಳೆಯದಕ್ಕಿಂತ ಬಲವಾದದ್ದು". ಅವರ ಸಾರಾಂಶ ಸರಳ. ನೋವಿನ ಅನುಭವ, ಕಟು ಮಾತು, ನಷ್ಟ — ಇವು ಅಷ್ಟೇ ಗಾತ್ರದ ಒಳ್ಳೆಯ ಅನುಭವಕ್ಕಿಂತ ಮನಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಆಳವಾದ ಗುರುತು ಬಿಡುತ್ತವೆ.
ಇದು ನಮ್ಮ ದೋಷವಲ್ಲ. ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷ ಮನುಷ್ಯ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಬದುಕಿದ. ಗುಂಪು ಕೈ ಬಿಟ್ಟರೆ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವುದೇ ಕಷ್ಟ. ಅದಕ್ಕೇ ಮೆದುಳು "ಯಾರಾದರೂ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಅಸಮಾಧಾನವಾಗಿದ್ದಾರೆಯೇ" ಎಂಬುದನ್ನು ಅತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಲು ಕಲಿತಿದೆ. ಇಂದು ಮೇಲಧಿಕಾರಿಯ ಒಂದು ಮಾತು ಜೀವಕ್ಕೆ ಅಪಾಯವಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮೆದುಳಿನ ಆ ಹಳೆಯ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಅದು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಅದು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಗಂಟೆ ಬಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಎದೆ ಬಡಿತ ಏರುತ್ತದೆ, ಮುಖ ಬಿಸಿಯಾಗುತ್ತದೆ, ಉತ್ತರ ಕೊಡುವ ಆತುರ ಬರುತ್ತದೆ.
ಇದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡರೆ ಅರ್ಧ ಕೆಲಸ ಮುಗಿದಂತೆ. ಆ ಬಿಸಿ ನನ್ನ ದೌರ್ಬಲ್ಯವಲ್ಲ, ದೇಹದ ಹಳೆಯ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂದು ಗೊತ್ತಾದಾಗ, ಅದಕ್ಕೆ ಹೆದರುವ ಅಗತ್ಯ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
ನಿಂದೆ ಸ್ತುತಿ ಎರಡೂ ಒಂದೇ
ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಹನ್ನೆರಡನೇ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ತನಗೆ ಪ್ರಿಯನಾದ ಭಕ್ತನ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು — ನಿಂದೆಯನ್ನೂ ಸ್ತುತಿಯನ್ನೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಕಾಣುವವನು. ಹೊಗಳಿದಾಗ ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಹಾರುವುದಿಲ್ಲ, ತೆಗಳಿದಾಗ ನೆಲಕ್ಕೆ ಕುಸಿಯುವುದಿಲ್ಲ.
ಇದು ಕಲ್ಲಿನಂತೆ ಭಾವನೆ ಇಲ್ಲದೆ ಇರು ಎಂಬ ಅರ್ಥವಲ್ಲ. ನನ್ನ ಮೌಲ್ಯ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಬಾಯಿಯ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ ಎಂಬ ಸ್ಥಿರತೆ. ಯಾರೋ ಹೊಗಳಿದ್ದಕ್ಕೆ ನಾನು ದೊಡ್ಡವನಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಯಾರೋ ತೆಗಳಿದ್ದಕ್ಕೆ ಸಣ್ಣವನಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಸ್ಥಿರತೆ ಇದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಟೀಕೆಯನ್ನು ಶಾಂತವಾಗಿ ಕೇಳಲು ಸಾಧ್ಯ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಪ್ರತಿ ಟೀಕೆಯೂ ನಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಬಸವಣ್ಣನವರ ವಚನದಲ್ಲಿ "ಎನಗಿಂತ ಕಿರಿಯರಿಲ್ಲ" ಎಂಬ ಮಾತು ಬರುತ್ತದೆ. ಆ ವಿನಯ ಇದ್ದವರಿಗೆ ಯಾರ ಬಾಯಿಂದಲಾದರೂ ಕಲಿಯುವುದು ಕಷ್ಟವಲ್ಲ. "ನನಗೆ ಎಲ್ಲ ಗೊತ್ತು" ಎಂಬ ಭಾವ ಇದ್ದಾಗ ಸಣ್ಣ ಸಲಹೆಯೂ ಅವಮಾನದಂತೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಟೀಕೆ ಬಂದಾಗ ಐದು ಹೆಜ್ಜೆ
- ತಕ್ಷಣ ಉತ್ತರಿಸಬೇಡಿ. ಮೂರು ಸಲ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಉಸಿರು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ. ಹೊರಗೆ ಬಿಡುವ ಉಸಿರು ಒಳಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಿಂತ ಉದ್ದವಿರಲಿ. ದೇಹದ ಗಂಟೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಶಾಂತವಾಗುತ್ತದೆ.
- ಮಾತನ್ನೂ ಧ್ವನಿಯನ್ನೂ ಬೇರೆ ಮಾಡಿ. ಹೇಳಿದ ರೀತಿ ಕಟುವಾಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಹೇಳಿದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಏನಾದರೂ ಉಪಯೋಗ ಇದೆಯೇ ಎಂದು ಮಾತ್ರ ನೋಡಿ.
- ಹತ್ತು ಶೇಕಡಾ ಸತ್ಯ ಹುಡುಕಿ. ಟೀಕೆ ಪೂರ್ತಿ ಸರಿ ಇಲ್ಲದಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಭಾಗವಾದರೂ ಸತ್ಯ ಇದೆಯೇ? ಆ ಸಣ್ಣ ಭಾಗವೇ ನಿಮ್ಮ ಉಡುಗೊರೆ.
- ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿ. "ಯಾವ ಭಾಗ ಸರಿ ಇಲ್ಲ? ನೀವು ಹೇಗೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಿರಿ?" ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿದ ಕೂಡಲೇ ಜಗಳ ಸಂಭಾಷಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
- ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಸಮಯ ಕೊಡಿ. "ಹೇಳಿದ್ದಕ್ಕೆ ಧನ್ಯವಾದ, ಯೋಚಿಸುತ್ತೇನೆ" ಎನ್ನಲು ಧೈರ್ಯ ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ, ಅಭ್ಯಾಸ ಬೇಕು. ಒಪ್ಪಬೇಕೋ ಬಿಡಬೇಕೋ ಎಂಬುದನ್ನು ಶಾಂತವಾದ ಮೇಲೆ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿ.
ಎಲ್ಲ ಟೀಕೆಯೂ ಒಂದೇ ಅಲ್ಲ
ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಬೇಕು. ನಿಮ್ಮ ಕೆಲಸವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಕೊಡುವ ಸಲಹೆ ಒಂದು. ನಿಮ್ಮನ್ನು ಸಣ್ಣ ಮಾಡಲು, ಅವಮಾನಿಸಲು ಆಡುವ ಮಾತು ಇನ್ನೊಂದು. "ಈ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ತಪ್ಪಿವೆ" ಎಂಬುದು ಟೀಕೆ. "ನಿನಗೆ ಏನೂ ಬರುವುದಿಲ್ಲ" ಎಂಬುದು ಟೀಕೆಯಲ್ಲ, ಅದು ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಒಳಗಿನ ಸ್ಥಿತಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನ.
ಮೊದಲನೆಯದರಿಂದ ಕಲಿಯಿರಿ. ಎರಡನೆಯದಕ್ಕೆ ಗಡಿ ಹಾಕಿ. "ನನ್ನ ಕೆಲಸದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾಡೋಣ, ನನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಅಲ್ಲ" ಎಂದು ಶಾಂತವಾಗಿ ಹೇಳುವ ಹಕ್ಕು ನಿಮಗಿದೆ. ಯಾರಾದರೂ ಪದೇ ಪದೇ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಅವಮಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ವಿನಯವಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ದೂರ ಸರಿಯುವುದೂ ಆತ್ಮಗೌರವವೇ.
ಒಳಗಿನ ಟೀಕಾಕಾರ
ಹೊರಗಿನ ಟೀಕೆಗಿಂತ ಕಠಿಣವಾದದ್ದು ಒಳಗಿನದು. ತಪ್ಪಾದ ಕೂಡಲೇ ಮನಸ್ಸಿನೊಳಗೆ "ನೀನು ಯಾವಾಗಲೂ ಹೀಗೆಯೇ" ಎನ್ನುವ ಧ್ವನಿ. ಬಹಳ ಸಲ ಹೊರಗಿನ ಟೀಕೆ ಅಷ್ಟು ನೋವು ಕೊಡುವುದು ಅದು ಈ ಒಳಗಿನ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸುವುದರಿಂದ. ಯಾರೋ ಒಂದು ಮಾತು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಒಳಗಿನವನು ಅದಕ್ಕೆ ಹತ್ತು ಮಾತು ಸೇರಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಆ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. ಅದು ಹೇಳುವುದನ್ನು ಒಂದು ಕಾಗದದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಿರಿ. ನಂತರ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಿ, ನನ್ನ ಆತ್ಮೀಯ ಸ್ನೇಹಿತನಿಗೆ ನಾನು ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೆನೇ? ಇಲ್ಲವಾದರೆ, ನನಗೆ ನಾನೇ ಯಾಕೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ? ನೀವು ರೇಖಿ ಕಲಿತಿದ್ದರೆ, ಟೀಕೆಯಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಕದಡಿದ ದಿನ ರಾತ್ರಿ ಹತ್ತು ನಿಮಿಷ ಸ್ವಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡಿ. ಒಂದು ಕೈ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ, ಒಂದು ಎದೆಯ ಮೇಲೆ. ಘಟನೆಯನ್ನು ಬದಲಿಸಲು ಅಲ್ಲ, ದೇಹದಲ್ಲಿ ಉಳಿದ ಬಿಸಿಯನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಲು.
ಈ ವಾರದ ಸವಾಲು
ಏಳು ದಿನ, ಪ್ರತಿ ರಾತ್ರಿ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸಾಲು ಬರೆಯಿರಿ.
- ಇಂದು ನನಗೆ ಸಿಕ್ಕ ಒಂದು ಟೀಕೆ (ಹೊರಗಿನದು ಅಥವಾ ನನ್ನ ಒಳಗಿನದು)
- ಅದರಲ್ಲಿ ಇರುವ ಹತ್ತು ಶೇಕಡಾ ಸತ್ಯ ಯಾವುದು
ವಾರದ ಮಧ್ಯೆ ಒಂದು ದಿನ, ನೀವು ನಂಬುವ ಒಬ್ಬರ ಬಳಿ ನೀವೇ ಹೋಗಿ ಕೇಳಿ, "ನಾನು ಯಾವ ಒಂದು ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಿಸಬಹುದು?" ಅವರು ಹೇಳಿದಾಗ ವಾದ ಮಾಡಬೇಡಿ. "ಧನ್ಯವಾದ" ಎಂದು ಮಾತ್ರ ಹೇಳಿ. ಕೇಳಿ ಪಡೆದ ಟೀಕೆ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಗಟ್ಟಿ ಮಾಡುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವ್ಯಾಯಾಮ.
ಕೊನೆಯ ಮಾತು
ಮರಕ್ಕೆ ಕಲ್ಲು ಹೊಡೆಯುವವರು ಹಣ್ಣು ಇರುವ ಮರಕ್ಕೇ ಹೊಡೆಯುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಮಾತು ನಮ್ಮಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೆ ಎಲ್ಲ ಕಲ್ಲನ್ನೂ ಹೊಗಳಿಕೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಕಲ್ಲುಗಳು ಒಣಗಿದ ಕೊಂಬೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಅದನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದರೆ ಮರ ಇನ್ನೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.
ಟೀಕೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದು ಎಂದರೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಪ್ಪುವುದಲ್ಲ. ಕೇಳುವುದು, ಆರಿಸುವುದು, ಉಳಿದದ್ದನ್ನು ಬಿಡುವುದು. ಈ ವಾರ ಒಂದು ಟೀಕೆಯಿಂದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪಾಠ. ಸಾಕು.
Reiki Growth Coach · ಕಲ್ಪತರು ಸಂಸ್ಥಾಪಕ
ಈ ವಾರದ ಸವಾಲಿನ ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಲ್ಪತರು Facebook ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ 🙏